Nhà khoa học nữ Việt Nam công bố công trình trên tạp chí khoa học uy tín nhất thế giới

author 16:16 26/08/2019

(VietQ.vn) - TS. Nguyễn Thị Ánh Dương, Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật, Việt Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam và các nhà khoa học Quốc tế vừa công bố công trình xuất sắc về nhóm tuyến trùng sống tự do trong đất trên tạp chí Nature – tạp chí khoa học uy tín nhất trên thế giới.

Nature là tạp chí xuất bản lần đầu tiên vào năm 1869 và được xếp hạng là tạp chí khoa học uy tín và có trích dẫn nhiều nhất thế giới. Những bài báo hoặc công trình đăng trong tạp chí này được cộng đồng các nhà khoa học đánh giá rất cao. Bài báo đăng trên tạp chí Nature là tiêu chí để đánh giá chất lượng khoa học của công trình. Chỉ có những công trình có chất lượng khoa học vượt trội mới được tạp chí chấp nhận xuất bản. Tác giả của các công trình này là những nhà khoa học xuất sắc, có đầu tư nghiên cứu bài bản, có hệ thống và đạt trình độ chuyên sâu của lĩnh vực khoa học đang nghiên cứu.

Những nghiên cứu về tuyến trùng thực vật và tuyến trùng biển đã được thực hiện từ rất lâu trên thế giới. Nhưng những nghiên cứu về nhóm tuyến trùng sống tự do trong đất còn rất hạn chế. Chúng là một trong những nhóm sinh vật đa dạng và đóng vai trò quan trọng trong tất các các mắt xích của mạng lưới thức ăn, góp phần luân chuyển carbon, chất dinh dưỡng, khoáng hóa trong đất.

Tiến sĩ Nguyễn Thị Ánh Dương (Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật, Việt Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam).

Tiến sĩ Nguyễn Thị Ánh Dương đã triển khai nghiên cứu và thu thập số liệu, xây dựng cơ sở dữ liệu về tuyến trùng sống trong đất ở Việt Nam trong hơn 10 năm. Tiến sĩ đã cộng tác với 70 nhà khoa học hàng đầu về lĩnh vực tuyến trùng học ở 57 phòng thí nghiệm trên toàn thế giới cùng nghiên cứu và xuất bản công trình này.

Trong nghiên cứu này, 6.759 mẫu đất trên khắp thế giới đại diện cho 73 vùng tiểu khí hậu đã được thu thập và phân tích để xác định tính đa dạng và chức năng của nhóm sinh vật nhỏ bé. Nghiên cứu chỉ ra rằng số lượng tuyến trùng sống tự do trong đất lớn hơn rất nhiều so với những nghiên cứu trước đây. Chúng có số lượng khoảng 4.4 ± 0.64 × 1020 và tổng sinh khối khoảng 300 triệu tấn - xấp xỉ 80% trọng lượng kết hợp của 7,7 tỷ người tương đương dân số trên trái đất.

Nghiên cứu cũng cung cấp những bằng chứng cho thấy phần lớn tuyến trùng tập trung tại những nơi có vĩ độ cao: 38,7% tồn tại trong các khu rừng phương bắc và lãnh nguyên trên khắp Bắc Mỹ, Scandinavia và Nga, 24,5% ở vùng ôn đới, và chỉ 20,5% ở vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới. Đây có thể coi là bộ dữ liệu khoa học đồ sộ nhất từ trước tới nay.

Các loài tuyến trùng có kích thước nhỏ bé, không nhìn được bằng mắt thường nhưng vai trò của chúng lại đăc biệt quan trọng trong sự hình thành, tồn tại và phát triển của hệ sinh thái đất. Kết quả nghiên cứu về nhóm tuyến trùng sống tự do trong đất đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng cở sở khoa học để phát triển thế giới bền vững. Đặc biệt những ứng dụng của nhóm sinh vật này được đưa ra để dự đoán những biến đổi khí hậu toàn cầu. Từ đó chúng ta có thể thấy chuyên ngành tuyến trùng hẹp nhưng thực sự ngành này lại đóng vai trò rất quan trọng để mở ra những hướng nghiên cứu mới và ứng dụng mới.

Vẻ đẹp của tuyến trùng dưới kính hiển vi điện tử quét (SEM): A, Tricironema tamdaoensis; B: Acrobeloides topali, C: Acrobeloides topali. Ảnh: Infonet

TS Nguyễn Thị Ánh Dương cũng cho rằng, dự đoán biến đổi khí hậu đòi hỏi chúng ta phải hiểu chu trình carbon và dinh dưỡng toàn cầu. Hiện, chúng ta có một sự hiểu biết lớn về vật lý và hóa học của hành tinh, nhưng chúng ta biết rất ít về các sinh vật sinh học điều khiển các chu kỳ này. Cải thiện sự hiểu biết về các sinh vật này ở cấp độ toàn cầu là rất quan trọng nếu chúng ta muốn giải quyết các vấn đề biến đổi khí hậu.

“Nghiên cứu của chúng tôi sẽ giúp các nhà khoa học đưa ra dự đoán tốt hơn về chu trình carbon bằng cách phát triển các mô hình phản ánh tác động của các sinh vật đất đặc biệt là nhóm tuyến trùng. Nó cũng sẽ cho phép các nhà quản lý đất đai đưa ra quyết định đúng đắn trong cuộc chiến chống mất mát đa dạng sinh học và biến đổi khí hậu bằng cách xác định các loại đất cần được phục hồi” – TS Nguyễn Thị Ánh Dương cho biết.

Nghiên cứu này được thực hiện tại 57 phòng thí nghiệm trên toàn thế giới, nơi tập trung các nhà khoa học hàng đầu về lĩnh vực tuyến trùng học. Đây có thể coi là bộ dữ liệu khoa học đồ sộ nhất từ trước tới nay.

Trong đó, dữ liệu về nhóm tuyến trùng sống tự do trong đất tại Việt Nam đã được TS. Dương thực hiện và thu thập số liệu trong hơn 10 năm. Trong hơn 10 năm nghiên cứu, TS Dương và cộng sự đã công bố rất nhiều loài mới cho khoa học cũng như cho Việt Nam để khám phá tiềm năng đa dạng sinh học của nhóm sinh vật nhỏ bé này.

TS. Nguyễn Thị Ánh Dương, sinh năm 1983, tại Hà Nội. Năm 2002-2007, TS. Nguyễn Thị Ánh Dương học đại học và tốt nghiệp thủ khoa tại khoa Sinh học chuyên ngành Tài Nguyên Môi trường Trường ĐH Khoa học Tự nhiên, ĐHQG TP.Hồ Chí Minh.

Năm 2009-2011, TS Dương giành được học bổng toàn phần Erasmus Mundus của Liên minh châu Âu, trị giá 48.000Euro/2 năm học tại 4 nước Bỉ, Đức, Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha. Ánh Dương tốt nghiệp loại xuất sắc.

Năm 2013, giành được học bổng toàn phần DAAD của chính phủ Đức để làm nghiên cứu sinh tại ĐH Cologne, chuyên ngành Sinh học, đạt điểm bảo vệ khóa luận cao nhất. Tháng 5 năm 2017, trở về Việt Nam và tiếp tục công tác tại Phòng Tuyến trùng Viện Sinh thái và Tài nguyên Sinh vật, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt nam cho tới nay.

Tháng 12/2017, TS giành giải thưởng Quả cầu vàng năm 2017 dành cho thanh niên có thành tích xuất sắc trong nghiên cứu khoa học do Bộ KH&CN và TƯ Đoàn trao tặng cho lĩnh vực công nghệ môi trường. Năm 2017-2019, ngoài công tác chuyên môn tại Viện Sinh thái và Tài nguyên Sinh vật, Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam, TS. Nguyễn Thị Ánh Dương còn tham gia nghiên cứu, tư vấn và là cộng tác viên của tổ chức di trú CIM/GIZ (CHLB Đức).

Hiện, TS. Nguyễn Thị Ánh Dương đang là tác giả và đồng tác giả của gần 30 bài báo quốc tế có uy tín, công bố 15 loài mới cho khoa học.

Bảo Lâm

Trao Giải thưởng Trần Đại Nghĩa 2019 cho 4 công trình khoa học xuất sắc(VietQ.vn) - Viện Hàn lâm Khoa học và công nghệ Việt Nam vừa tổ chức họp báo công bố các công trình được xét trao Giải thưởng Trần Đại Nghĩa năm 2019 cho các nhà khoa học có thành tựu xuất sắc về khoa học tự nhiên và công nghệ, đã hoặc có tiềm năng ứng dụng vào thực tế.
Thích và chia sẻ bài viết:

tin liên quan

video hot

Về đầu trang