Việt Nam phát hiện bụi nano có thể phá hỏng cấu trúc DNA gây ung thư phổi

author 19:12 28/08/2017

(VietQ.vn) - Trung tâm Quan trắc môi trường, Tổng cục Môi trường (Bộ Tài nguyên và Môi trường) cho biết, các trạm quan trắc của Việt Nam đã phát hiện bụi nano có thể “đầu độc” DNA.

Việt Nam xuất hiện bụi nano

Chia sẻ tại hội thảo về ô nhiễm không khí vừa diễn ra, ông Nguyễn Văn Thùy - Giám đốc Trung tâm Quan trắc môi trường, Tổng cục Môi trường (Bộ Tài nguyên và Môi trường) cho biết, đây là loại bụi mới quan trắc được, thế giới vẫn đang nghiên cứu. Việt Nam hiện chưa có quy chuẩn cho loại bụi này.

Theo báo cáo của Tổng cục Môi trường năm 2016, tại nội thành của các đô thị lớn như Hà Nội, TPHCM, 20% số ngày trong năm có lượng bụi PM10, PM2.5 vượt ngưỡng cho phép của QCVN 05:2013/BTNMT.

Cũng theo ông Thùy, số liệu quan trắc cho thấy, nồng độ bụi tại các đô thị thường vượt 2-3 lần so với QCVN, tập trung chủ yếu ở các trục giao thông lớn và đô thị loại 1.

Việt Nam phát hiện bụi nano có thể ảnh hưởng trực tiếp đến cấu trúc DNA gây ung thư phổi. Ảnh minh họa

Việt Nam phát hiện bụi nano có thể ảnh hưởng trực tiếp đến cấu trúc DNA gây ung thư phổi. Ảnh minh họa

Theo Trung tâm phát triển Sáng tạo xanh (GreenID) thuộc Liên hiệp các Hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam, trong quý I.2017, Hà Nội có 37 ngày có nồng độ PM2.5 trong 24h vượt ngưỡng cho phép của QCVN (50µm/m3) và 78 ngày vượt tiêu chuẩn của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) là 25µm/m3. Con số tương tự ở TPHCM lần lượt là 6 và 78 ngày.

PGS.TS Nghiêm Trung Dũng - Viện trưởng Viện Khoa học và Công nghệ môi trường, Đại học (ĐH) Bách khoa Hà Nội - cho biết: "Bụi PM1.0 thực tế đã được quan trắc thấy từ lâu. Về mặt nguyên tắc, bụi PM10 và PM2.5 đều chứa bụi PM1.0. Vấn đề mà chúng tôi đang quan tâm là bụi nano. Ở Việt Nam, chúng tôi đã quan trắc được bụi nano trong vài năm gần đây. Tuy nhiên, để kết luận, vẫn cần tiếp tục nghiên cứu thêm".

Nguyên nhân gây ra bụi nano

Theo các chuyên gia, các nguồn cơ bản gây ra bụi là hoạt động giao thông, xây dựng, dân sinh, nông nghiệp, làng nghề và sản xuất công nghiệp. 

Ngoài những nguồn bụi có tính địa phương, còn có nguồn xa như sự lan truyền từ phía bắc xuống trong mùa đông. Kết quả quan trắc từ nhiều năm trước cho thấy, có những thời điểm, bụi PM10 và PM2.5 ở Lục Ngạn (Bắc Giang) cao hơn Hà Nội.

Theo PGS-TS Nghiêm Trung Dũng - Viện trưởng Viện Khoa học và Công nghệ môi trường, Đại học (ĐH) Bách khoa Hà Nội, ô nhiễm không khí có thể là vấn đề liên tỉnh, xuyên biên giới. Theo luồng gió, bụi có thể đi từ Hà Nội đến các tỉnh khác và ngược lại. Tùy theo điều kiện khí tượng và địa hình, bụi siêu mịn có thể đi từ hàng chục đến hàng nghìn kilômét.

PGS.TS Dũng cho biết thêm: "Bụi càng bé thì tổng diện tích bề mặt riêng càng lớn, càng hấp phụ nhiều chất ô nhiễm. Bản thân các hạt bụi này đã độc, lại giống như con thuyền mang theo nhiều chất ô nhiễm khác".

Hồ Văn Quán bị ô nhiễm, quận Hà Đông chính thức lên tiếng(VietQ.vn) - Người dân sống ở gần khu vực hồ Văn Quán phản ánh tình trạng ô nhiễm Hồ Văn Quán, nước hồ bốc mùi hôi thối nồng nặc, đe dọa ảnh hưởng tới sức khỏe và đời sống sinh hoạt.

Mức độ nguy hiểm của bụi nano tới sức khỏe con người

ThS.BS Nguyễn Trọng An - Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Đào tạo cộng đồng - cho biết, ông và đồng nghiệp từng nghiên cứu về ô nhiễm tại xã Thanh Hải, huyện Thanh Liêm, Hà Nam và nhận thấy ung thư là nguyên nhân của khoảng 1/3 số ca tử vong mỗi năm.

"Chúng tôi tìm hiểu mới biết trong xã có 2 nhà máy ximăng và 2 mỏ đá. Khi đặt máy đo nồng độ bụi PM10, PM2.5 thì kết quả đáng báo động. Mỗi năm ở đây chỉ có khoảng 1-2 tuần chất lượng không khí đảm bảo".

Theo Ths.Bs An, các loại bụi mịn như PM2.5, PM1.0 hay nhỏ hơn đặc biệt nguy hiểm vì không bị ngăn chặn bởi lông mũi, dịch nhầy ở mũi và phế quản. Nó "ngang nhiên" đi vào phế nang, bít các lỗ trao đổi ôxy ở đây, khiến trẻ em dễ viêm phổi, người già dễ bị bệnh tim mạch, đột quỵ... Khẩu trang không bảo vệ được con người trước bụi mịn vì chỉ ngăn được loại bụi thô, kích thước lớn.

ThS Vũ Xuân Đán - Trung tâm Bảo vệ sức khỏe lao động và môi trường TPHCM - cảnh báo: "Bụi càng mịn càng dễ đi sâu vào hệ hô hấp. Nó có thể ảnh hưởng đến cấu trúc DNA, bởi sự mất cân bằng ôxy khiến các tế bào khỏe mạnh bị hủy hoại, ảnh hưởng đến sự chuyển hóa các chất hữu cơ của DNA. Các hóa chất trong bụi cũng ảnh hưởng trực tiếp đến cấu trúc DNA. Các kim loại chuyển tiếp trong thành phần bụi như Cr, Cd, Ni và chất aldehyde có thể cản trở cơ chế sửa lỗi của DNA, gây ung thư phổi.

An Dương (T/h)

 

 

Thích và chia sẻ bài viết:

bình luận (0)

Bình luận

tin liên quan

video hot

Về đầu trang