Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, yêu cầu về chất lượng sản phẩm, hàng hóa và năng lực cạnh tranh không ngừng được nâng cao, các doanh nghiệp Việt Nam đang đứng trước áp lực phải đổi mới toàn diện để thích ứng và phát triển. Nếu trước đây, lợi thế cạnh tranh có thể đến từ chi phí lao động hay tài nguyên sẵn có, thì hiện nay, năng suất và chất lượng đã trở thành yếu tố cốt lõi, mang tính quyết định đối với sự tồn tại và phát triển bền vững của doanh nghiệp.

Để hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp vượt qua thách thức này, Chính phủ đã triển khai Chương trình quốc gia hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, hàng hóa giai đoạn 2021-2030 (Chương trình 1322). Không chỉ dừng lại ở định hướng chính sách, Chương trình đã đi vào thực tiễn tại nhiều địa phương, mang lại những kết quả rõ nét. Tại Lạng Sơn - tỉnh có nhiều tiềm năng phát triển công nghiệp, thương mại và xuất khẩu - Chương trình 1322 đang từng bước phát huy vai trò là “đòn bẩy” quan trọng, giúp doanh nghiệp chuyển mình theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp và hiệu quả hơn.

Trong giai đoạn 2021-2025, việc triển khai Chương trình 1322 tại Lạng Sơn đã ghi nhận nhiều kết quả tích cực, thể hiện rõ qua những chuyển biến cụ thể trong hoạt động sản xuất, quản lý và tổ chức của các doanh nghiệp được hỗ trợ. Thay vì hoạt động theo kinh nghiệm hoặc quy trình rời rạc, các doanh nghiệp đã từng bước tiếp cận và áp dụng các hệ thống quản lý tiên tiến như ISO, cùng các công cụ cải tiến năng suất như 5S, LEAN.

Một trong những điển hình tiêu biểu là Công ty TNHH Chi Lê, hoạt động trong lĩnh vực sản xuất và kinh doanh ống nhựa lõi cốt bạt. Thông qua Chương trình 1322, doanh nghiệp đã được hỗ trợ áp dụng đồng bộ các hệ thống quản lý gồm ISO 9001:2015, ISO 14001:2015 và ISO 45001:2018, đồng thời triển khai công cụ cải tiến 5S.

Kết quả đạt được cho thấy sự thay đổi mang tính hệ thống và bền vững. Công ty đã xây dựng hoàn chỉnh bộ tài liệu với 20 quy trình và 1 sổ tay tích hợp, đảm bảo tính đồng bộ trong quản lý. Ngày 11/12/2023, doanh nghiệp chính thức được cấp giấy chứng nhận ISO cho cả ba hệ thống quản lý. Đáng chú ý, việc áp dụng 5S đã mang lại hiệu quả rõ rệt trong tổ chức không gian làm việc: 100% vật dụng và hồ sơ được sắp xếp khoa học, giúp việc tìm kiếm và truy cập nhanh chóng; toàn bộ khu vực văn phòng và xưởng sản xuất được chuẩn hóa với hệ thống phân khu, bảng hiệu và khẩu hiệu trực quan. Những thay đổi này không chỉ cải thiện hiệu suất làm việc mà còn góp phần xây dựng môi trường làm việc chuyên nghiệp, an toàn.

Tương tự, Công ty TNHH Tập đoàn Gỗ Hương Sơn - Chi nhánh Lạng Sơn, hoạt động trong lĩnh vực sản xuất và kinh doanh gỗ ván ép, cũng đã tận dụng hiệu quả sự hỗ trợ từ Chương trình. Doanh nghiệp đã xây dựng bộ tài liệu gồm 22 quy trình và hướng dẫn thực hiện, đồng thời được cấp chứng nhận ISO 9001:2015, ISO 14001:2015 và ISO 45001:2018 vào ngày 13/12/2023.

Việc triển khai 5S tại doanh nghiệp đã giúp 100% vật dụng và hồ sơ được sắp xếp khoa học, nâng cao hiệu quả quản lý và truy xuất thông tin. Khu vực văn phòng được thực hiện đầy đủ theo quy định 5S, trong khi khu vực sản xuất đã bắt đầu được chuẩn hóa với việc phân khu, treo bảng hiệu nhận diện. Những cải tiến này đã góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng yêu cầu khắt khe của thị trường quốc tế. Hiện nay, sản phẩm của Hương Sơn đã có mặt tại nhiều thị trường lớn như Mỹ, Ấn Độ và Hàn Quốc,...

Tiếp nữa là trường hợp của Công ty TNHH MTV xe điện DK Việt Nhật, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực lắp ráp và kinh doanh xe điện. Với sự hỗ trợ từ Chương trình 1322, doanh nghiệp không chỉ áp dụng các hệ thống quản lý ISO mà còn triển khai công cụ quản lý tinh gọn LEAN. Kết quả, doanh nghiệp đã xây dựng và ban hành hệ thống tài liệu gồm 13 quy định, 05 nội quy, quy chế, 52 quy trình và 09 hướng dẫn. Ngày 13/12/2023, công ty được cấp chứng nhận ISO và xác nhận áp dụng LEAN.

Hiệu quả cải tiến thể hiện rõ ở từng khâu sản xuất: Khu vực nhập kho: Giá thành trên mỗi sản phẩm giảm 42% so với trước cải tiến, trong khi số lượng nhập kho mỗi giờ tăng 70%; Khu vực xuất kho: Thời gian xuất 100 BLK (đơn vị hàng hóa/lô sản phẩm trong kho) giảm từ 4 giờ xuống còn 2 giờ (tăng hiệu suất 50%), đồng thời giá thành trên mỗi sản phẩm giảm 30%; Dây chuyền sản xuất, lắp ráp: Từ chỗ chỉ sản xuất được 01 loại model, doanh nghiệp đã có thể linh hoạt sản xuất nhiều loại model khác nhau. Tỷ lệ lỗi giảm mạnh từ 25% xuống còn 9%, trong khi sản lượng sản xuất trong 8 giờ làm việc tăng 47%. 

Nhìn chung, trong giai đoạn 2021-2025, Chương trình 1322 đã giúp nhiều doanh nghiệp tại tỉnh Lạng Sơn nâng cao năng suất, cải thiện chất lượng sản phẩm và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị trong nước và quốc tế. Những kết quả tích cực đạt được trong giai đoạn 2021-2025 không chỉ khẳng định tính đúng đắn và hiệu quả của Chương trình 1322, mà còn tạo nền tảng vững chắc để tỉnh Lạng Sơn tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động nâng cao năng suất và chất lượng trong giai đoạn tiếp theo. Trên cơ sở đó, tỉnh đã chủ động xây dựng và ban hành kế hoạch mới với tầm nhìn dài hạn, nhằm mở rộng phạm vi hỗ trợ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp.

Bước sang giai đoạn mới, UBND tỉnh Lạng Sơn đã ban hành Quyết định số 228/KH-UBND về Kế hoạch nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2026-2030. Đây được xem là bước đi chiến lược, thể hiện quyết tâm của địa phương trong việc đưa năng suất trở thành động lực phát triển kinh tế.

Mục tiêu chung của kế hoạch là nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ thông qua việc thúc đẩy nghiên cứu, đổi mới, chuyển giao và ứng dụng công nghệ; đồng thời đẩy mạnh áp dụng các giải pháp về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, hệ thống quản lý và công cụ cải tiến năng suất, chất lượng. Những hoạt động này được triển khai song song với việc đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực, phù hợp với xu thế của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, qua đó góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Kế hoạch cũng đặt ra các mục tiêu cụ thể đến năm 2030 với những chỉ tiêu rõ ràng và có tính khả thi cao: Số tổ chức được hỗ trợ nghiên cứu, đổi mới, chuyển giao và ứng dụng công nghệ; áp dụng các giải pháp về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, hệ thống quản lý và công cụ cải tiến năng suất, chất lượng, cũng như các công cụ hỗ trợ cho sản xuất thông minh và dịch vụ thông minh, tăng từ 10-15% mỗi năm; Hỗ trợ từ 03-05 tổ chức áp dụng đồng bộ các giải pháp nâng cao năng suất, chất lượng, trở thành mô hình điểm để chia sẻ và nhân rộng; Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, trong đó: Có ít nhất 3-5 chuyên gia năng suất, chất lượng được đánh giá và chứng nhận đạt tiêu chuẩn; Khoảng trên 150 lượt cán bộ lãnh đạo, quản lý được đào tạo chuyên sâu về kiến thức năng suất, chất lượng.

Đáng chú ý, kế hoạch nhấn mạnh việc hỗ trợ doanh nghiệp và tổ chức trong nhiều nội dung khác nhau, từ nghiên cứu, đổi mới công nghệ đến áp dụng các hệ thống quản lý và công cụ cải tiến. Mỗi tổ chức có thể được hỗ trợ nhiều nội dung, tuy nhiên mỗi nội dung chỉ được hỗ trợ một lần, nhằm đảm bảo tính công bằng và hiệu quả trong phân bổ nguồn lực.

Từ những kết quả thực tiễn trong giai đoạn 2021-2025 đến định hướng chiến lược cho giai đoạn 2026-2030, có thể khẳng định rằng Chương trình 1322 đang đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng suất và chất lượng của doanh nghiệp tại Lạng Sơn nói riêng và các địa phương trên cả nước nói chung. Không chỉ mang lại lợi ích trực tiếp cho từng doanh nghiệp, chương trình còn góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh của toàn tỉnh. Trong bối cảnh nền kinh tế đang chuyển mình mạnh mẽ theo hướng số hóa và hội nhập sâu rộng, việc tiếp tục triển khai hiệu quả Chương trình 1322 sẽ là chìa khóa để doanh nghiệp tỉnh Lạng Sơn không chỉ “đứng vững” mà còn “vươn xa” trên thị trường trong nước và quốc tế.

Nội dung, thiết kế: Hoàng Bách