Ắc quy xe máy, ô tô: Chất lượng được đánh giá thế nào?

Ắc quy xe máy: áp dụng quy chuẩn kỹ thuật

Đối với ắc quy chì-axít và lithium-ion dùng cho xe mô tô, xe gắn máy, quy chuẩn hiện hành là QCVN 47:2024/BGTVT. Quy chuẩn được ban hành kèm Thông tư 48/2024/TT-BGTVT, áp dụng đối với ắc quy mới dùng trong sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu, cùng các hoạt động quản lý, kiểm tra, thử nghiệm và chứng nhận chất lượng.

QCVN 47:2024/BGTVT quy định các yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử đối với ắc quy. Vì vậy, chất lượng không chỉ được nhìn qua thông số dung lượng ghi trên sản phẩm mà phải được đánh giá bằng các phép thử theo quy chuẩn.

Các yêu cầu được quy định tùy loại ắc quy, trong đó có những đặc tính liên quan đến dung lượng, khả năng phóng điện khởi động và độ an toàn. Đây là cơ sở để kiểm tra khả năng đáp ứng yêu cầu kỹ thuật của sản phẩm thay vì chỉ căn cứ vào thông tin quảng cáo.

Ắc quy xe máy điện: cần chú ý thời điểm áp dụng

Đối với ắc quy sử dụng cho xe mô tô điện, xe gắn máy điện, quy định đang có sự chuyển tiếp. QCVN 91:2024/BGTVT là quy chuẩn được ban hành trước đó đối với nhóm sản phẩm này. Trong khi đó, Bộ Xây dựng đã ban hành QCVN 31:2026/BXD về ắc quy sử dụng cho xe mô tô điện, xe gắn máy điện. Quy chuẩn mới quy định yêu cầu kỹ thuật đối với ắc quy mới trong sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu.

Tuy nhiên, QCVN 31:2026/BXD có hiệu lực từ 9/10/2026 và thay thế QCVN 91:2024/BGTVT.

Đối với ắc quy khởi động chì-axít dùng cho ô tô, một tiêu chuẩn kỹ thuật liên quan trực tiếp là TCVN 7916-1:2008. Tiêu chuẩn này áp dụng cho acqui chì-axit có điện áp danh nghĩa 12 V, chủ yếu sử dụng làm nguồn điện để khởi động động cơ đốt trong. Ngoài ra, TCVN 7916-2:2008 quy định về kích thước ắc quy, kích thước và đánh dấu đầu nối.

Chất lượng không chỉ nằm ở dung lượng

Một thông số thường được người mua quan tâm là dung lượng, tính bằng Ah. Tuy nhiên, dung lượng danh định không phải căn cứ duy nhất để kết luận chất lượng.

Đối với sản phẩm thuộc phạm vi quy chuẩn, việc đánh giá phải dựa trên các chỉ tiêu và phương pháp thử được quy định. Tùy loại ắc quy, có thể phải xem xét khả năng phóng điện, đặc tính khởi động, độ bền hoặc các yêu cầu an toàn khác. Do đó, việc đo điện áp tức thời bằng thiết bị thông thường chỉ có thể cung cấp thông tin nhất định, không phải là phép thử đầy đủ để kết luận một sản phẩm có đáp ứng toàn bộ yêu cầu kỹ thuật hay không.

Người tiêu dùng cần lưu ý gì?

Khi mua hoặc thay ắc quy, người sử dụng nên lựa chọn đúng loại dành cho phương tiện, phù hợp về điện áp, dung lượng, kích thước, đầu nối và yêu cầu kỹ thuật của nhà sản xuất xe. Bên cạnh đó, cần kiểm tra thông tin về sản phẩm, nhà sản xuất hoặc nhà nhập khẩu, nguồn gốc và các thông tin liên quan đến chất lượng. Không nên chỉ căn cứ vào giá bán hoặc các tuyên bố quảng cáo để đánh giá sản phẩm.

Việc quản lý chất lượng hiện nay cũng có những thay đổi quan trọng. Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa sửa đổi năm 2025 có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, trong khi Chính phủ ban hành Nghị định 37/2026/NĐ-CP ngày 23/1/2026 để quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật.

Như vậy, để đánh giá đúng chất lượng ắc quy, cần đi từ đúng loại sản phẩm - đúng phương tiện - đúng tiêu chuẩn, quy chuẩn - đúng thời điểm áp dụng. Với xe máy, QCVN 47:2024/BGTVT là căn cứ kỹ thuật quan trọng; với xe máy điện, cần lưu ý thời điểm chuyển sang QCVN 31:2026/BXD; còn với ắc quy khởi động chì-axít dùng cho ô tô, TCVN 7916-1:2008 và TCVN 7916-2:2008 là những tiêu chuẩn kỹ thuật cần tham khảo, đồng thời phải xác định thêm các yêu cầu quản lý bắt buộc nếu có.

Hùng Anh