Chuẩn hóa mô tả môi trường điện từ trong hệ thống điện theo TCVN 7909-2-1:2025

Theo các tài liệu kỹ thuật về tương thích điện từ, môi trường điện từ trong hệ thống điện công cộng có thể phát sinh nhiều dạng nhiễu khác nhau do quá trình vận hành thiết bị điện, thiết bị điện tử công suất hoặc do đặc điểm của mạng lưới truyền tải điện.

TCVN 7909-2-1:2025 đưa ra mô tả về môi trường điện từ đối với nhiễu dẫn tần số thấp và tín hiệu truyền trong hệ thống cấp điện công cộng. Nội dung tiêu chuẩn tập trung vào các hiện tượng nhiễu có thể lan truyền qua đường dây điện, từ đó ảnh hưởng đến hoạt động của các thiết bị kết nối vào lưới điện.

Chuẩn hóa mô tả môi trường điện từ trong hệ thống điện theo TCVN 7909-2-1:2025. .Ảnh minh họa

Việc mô tả các đặc điểm môi trường điện từ được xem là bước quan trọng để các nhà quản lý, đơn vị thiết kế hệ thống điện cũng như nhà sản xuất thiết bị có thể nhận diện đầy đủ các yếu tố có thể ảnh hưởng đến khả năng vận hành của thiết bị trong thực tế.

Trong hệ thống điện công cộng, nhiều dạng nhiễu điện từ có thể xuất hiện trong quá trình truyền tải và phân phối điện năng. Các hiện tượng này thường xuất phát từ việc sử dụng các thiết bị điện tử công suất, quá trình đóng cắt thiết bị hoặc từ các hệ thống điều khiển và truyền thông trên lưới điện.

Một số dạng nhiễu thường được đề cập trong các tài liệu kỹ thuật về EMC gồm: Sóng hài phát sinh từ các thiết bị điện tử công suất; Liên sóng hài gây méo dạng điện áp; Dao động điện áp hoặc hiện tượng nhấp nháy điện áp; Sụt áp hoặc gián đoạn nguồn điện trong thời gian ngắn; Mất cân bằng điện áp trong hệ thống ba pha; Biến động tần số nguồn điện; Thành phần dòng điện một chiều xuất hiện trong lưới điện; Các tín hiệu truyền trên đường dây điện phục vụ điều khiển hoặc truyền thông.

Những yếu tố này nếu không được kiểm soát có thể ảnh hưởng đến hiệu suất hoạt động của thiết bị điện, điện tử, gây sai lệch tín hiệu hoặc làm giảm độ tin cậy của hệ thống điện.

Một trong những mục tiêu quan trọng của tiêu chuẩn là cung cấp cơ sở khoa học để xác định mức tương thích điện từ trong hệ thống cấp điện công cộng. Các mức này phản ánh điều kiện môi trường điện từ điển hình mà thiết bị có thể gặp phải khi hoạt động trong lưới điện.

Từ việc mô tả môi trường điện từ, các cơ quan tiêu chuẩn và tổ chức kỹ thuật có thể xây dựng các yêu cầu liên quan đến: Giới hạn phát xạ nhiễu điện từ của thiết bị; Khả năng miễn nhiễm của thiết bị khi hoạt động trong môi trường có nhiễu; Các phương pháp thử nghiệm và đánh giá tương thích điện từ.

Nhờ đó, các nhà sản xuất thiết bị điện, điện tử có cơ sở thiết kế sản phẩm đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, đồng thời giảm nguy cơ gây nhiễu cho các thiết bị khác khi kết nối vào hệ thống điện.

Việc ban hành TCVN 7909-2-1:2025 được xem là bước bổ sung quan trọng trong hệ thống tiêu chuẩn quốc gia về tương thích điện từ tại Việt Nam. Tiêu chuẩn giúp thống nhất cách tiếp cận trong việc đánh giá môi trường điện từ của hệ thống cấp điện công cộng, đồng thời tạo nền tảng để xây dựng các tiêu chuẩn liên quan đến giới hạn phát xạ và miễn nhiễm của thiết bị.

Trong bối cảnh hệ thống điện ngày càng tích hợp nhiều thiết bị điện tử, công nghệ số và các giải pháp lưới điện thông minh, việc chuẩn hóa các đặc điểm môi trường điện từ là yếu tố quan trọng nhằm đảm bảo hệ thống vận hành ổn định, an toàn và hiệu quả.

TCVN 7909-2-1:2025 vì vậy không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật đối với lĩnh vực điện, điện tử mà còn góp phần nâng cao chất lượng hạ tầng năng lượng, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế, xã hội trong giai đoạn mới.

An Nguyên