TCVN 14545:2025: Nâng chất lượng cây giống, tăng hiệu quả trồng rừng ngập mặn

Điểm đáng chú ý của tiêu chuẩn này là phạm vi điều chỉnh khá toàn diện, không chỉ dừng ở cây con mà bao gồm cả trụ mầm và cây giống của nhiều loài cây ngập mặn phổ biến như đước, mắm, sú, vẹt, bần, trang…

Theo nội dung tiêu chuẩn, TCVN 14545:2025 quy định các yêu cầu kỹ thuật và phương pháp kiểm tra chất lượng đối với cây giống đủ điều kiện trồng rừng ngập mặn.

Các nhóm đối tượng được áp dụng bao gồm: Trụ mầm và cây giống ươm từ trụ mầm (như đước đôi, vẹt dù, trang…); Cây giống ươm từ quả (mắm đen, mắm trắng, mắm biển…); Cây giống ươm từ hạt (như bần chua…). Việc phân nhóm rõ ràng này giúp chuẩn hóa quy trình sản xuất giống theo từng đặc tính sinh học của từng loài, hạn chế tình trạng cây giống không đồng đều về chất lượng khi đưa ra trồng đại trà.

Một trong những nội dung cốt lõi của TCVN 14545:2025 là kiểm soát chặt chẽ chất lượng cây giống trước khi xuất vườn. Tiêu chuẩn đưa ra các chỉ tiêu đánh giá về hình thái, sinh trưởng, sức khỏe cây con, đồng thời quy định phương pháp kiểm tra để đảm bảo tính thống nhất giữa các cơ sở sản xuất giống.

Bên cạnh đó, tiêu chuẩn cũng yêu cầu quy trình kỹ thuật trong ươm giống như lựa chọn nguồn cây mẹ, thu hái trụ mầm, bảo quản và tạo cây con trong bầu ươm. Những yếu tố này được xem là nền tảng quyết định tỷ lệ sống và khả năng sinh trưởng của rừng trồng sau này.

Rừng ngập mặn không chỉ có vai trò chắn sóng, chống xói lở bờ biển mà còn là “lá phổi xanh” của hệ sinh thái ven biển. Tuy nhiên, chất lượng cây giống không đồng đều từng là một trong những nguyên nhân khiến nhiều dự án trồng rừng không đạt hiệu quả như kỳ vọng.

Việc ban hành TCVN 14545:2025 được xem là bước tiến quan trọng trong chuẩn hóa đầu vào của chuỗi trồng rừng, từ đó nâng cao tỷ lệ sống, chất lượng rừng và hiệu quả phục hồi sinh thái.

Trước đây, hoạt động sản xuất giống cây ngập mặn chủ yếu dựa vào kinh nghiệm của từng địa phương hoặc đơn vị sản xuất. Điều này dẫn đến khác biệt lớn về chất lượng cây giống, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả trồng rừng. Với TCVN 14545:2025, ngành lâm nghiệp đang từng bước chuyển từ mô hình sản xuất dựa trên kinh nghiệm sang mô hình dựa trên tiêu chuẩn kỹ thuật thống nhất, phù hợp với yêu cầu quản lý rừng bền vững và hội nhập quốc tế.

TCVN 14545:2025 không chỉ là văn bản kỹ thuật đơn thuần, mà còn là công cụ quan trọng giúp nâng cao chất lượng rừng ngập mặn trong tương lai. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp, việc chuẩn hóa cây giống ngay từ đầu vào được xem là nền tảng để xây dựng những hệ sinh thái ven biển bền vững, ổn định và có khả năng chống chịu tốt hơn.

Cẩm Anh