Đánh giá hiệu quả áp dụng tiêu chuẩn quốc gia, bảo đảm phù hợp thực tiễn

Theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật năm 2025, tiêu chuẩn là quy định về đặc tính kỹ thuật và yêu cầu quản lý dùng làm chuẩn để phân loại, đánh giá sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ, quá trình, môi trường và các đối tượng khác trong hoạt động kinh tế - xã hội.

Hiện nay, tiêu chuẩn được phân thành 2 cấp: Tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) và Tiêu chuẩn cơ sở (TCCS). Trong đó, tiêu chuẩn quốc gia là tiêu chuẩn được cơ quan nhà nước có thầm quyền công bố theo trình tự, thủ tục quy định. Tiêu chuẩn cơ sở là tiêu chuẩn do cơ quan nhà nước, tổ chức kinh tế, đơn vị sự nghiệp, tổ chức xã hội - nghề nghiệp công bố để áp dụng cho các hoạt động trong phạm vi của cơ quan, tổ chức, đơn vị đó.

Liên quan đến việc rà soát, đánh giá hiệu quả việc áp dụng tiêu chuẩn quốc gia, Nghị định 22/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật, nêu rõ:

Bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ chủ trì, phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức rà soát, đánh giá hiệu quả việc áp dụng tiêu chuẩn quốc gia thuộc lĩnh vực quản lý nhà nước của mình theo định kỳ 3 năm hoặc sớm hơn khi cần thiết, kể từ ngày tiêu chuẩn được công bố.

Đồng thời, việc đánh giá hiệu quả áp dụng tiêu chuẩn quốc gia được thực hiện trên cơ sở các yếu tố sau: Sự phù hợp của tiêu chuẩn với yêu cầu thực tế, yêu cầu hội nhập quốc tế; Hiệu quả trong việc nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ; Tác động đến hiệu quả kinh tế, môi trường, xã hội; Các chi phí và lợi ích liên quan.

Nhìn chung, quy định về rà soát, đánh giá hiệu quả áp dụng tiêu chuẩn quốc gia theo định kỳ là một bước quan trọng nhằm bảo đảm hệ thống tiêu chuẩn luôn được cập nhật, phù hợp thực tiễn. Đây cũng là cơ sở để nâng cao hiệu lực của hoạt động tiêu chuẩn hóa, hỗ trợ doanh nghiệp cải thiện chất lượng sản phẩm, thúc đẩy đổi mới công nghệ và góp phần phục vụ hiệu quả hơn các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội.

Tùng Bách