Đào tạo thực chiến cho doanh nghiệp Việt xuất khẩu trực tuyến ra thị trường quốc tế

Bứt phá thị trường TMĐT xuyên biên giới

Trong những năm gần đây, thương mại điện tử (TMĐT) đang từng bước trở thành một kênh xuất khẩu được doanh nghiệp quan tâm, đầu tư để mở rộng thị trường. TMĐT xuyên biên giới hay còn gọi là xuất khẩu trực tuyến đã mở ra cơ hội cho doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp khởi nghiệp, hợp tác xã có sản phẩm phù hợp tiếp cận trực tiếp thị trường quốc tế, đưa sản phẩm đến tay khách hàng và đối tác tại nhiều quốc gia thông qua các nền tảng số.

Thị trường TMĐT xuyên biên giới toàn cầu đang chứng kiến đà tăng trưởng bứt phá. Theo dự báo từ Precedence Research, quy mô thị trường TMĐT xuyên biên giới đạt 551,23 tỷ USD trong năm 2025 và dự kiến sẽ vượt 2.006 tỷ USD vào năm 2034. TMĐT xuyên biên giới đang ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong hoạt động thương mại quốc tế khi các nền tảng TMĐT mở rộng khả năng tiếp cận thị trường cho doanh nghiệp.

Trung Quốc cũng là một ví dụ điển hình về sự phát triển bùng nổ của hệ sinh thái TMĐT xuyên biên giới, đặc biệt là xuất khẩu. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu qua TMĐT xuyên biên giới năm 2025 của Trung Quốc đạt 2,75 nghìn tỷ RMB (tương đương khoảng 409,5 tỷ USD), trong đó xuất khẩu trực tuyến chiếm 79% tức là khoảng 323,5 tỷ USD, nhập khẩu trực tuyến từ thị trường nước ngoài đạt khoảng 86,0 tỷ USD.

Hệ thống quản lý dữ liệu lớn (Big Data) và mô hình quy hoạch tại Trung tâm phân phối nông sản nhập khẩu Wanbang (Hà Nam, Trung Quốc)

Trong bối cảnh đó, Việt Nam cũng đang từng bước tham gia sâu hơn vào các mô hình xuất khẩu trực tuyến này. Theo số liệu được công bố tại Diễn đàn TMĐT xuyên biên giới năm 2025, tốc độ tăng trưởng xuất khẩu qua TMĐT năm 2025 ước đạt 78%, đưa tổng giá trị xuất nhập khẩu qua kênh này lên khoảng 4,45 tỷ USD.

Như vậy có thể thấy, TMĐT xuyên biên giới đang là xu hướng xuất khẩu mới, từng bước trở thành một phương thức để doanh nghiệp tiếp cận và tổ chức hoạt động kinh doanh tại thị trường quốc tế. Tuy nhiên, điều này cũng đặt ra yêu cầu cho doanh nghiệp Việt Nam chủ động nâng cao năng lực ứng dụng TMĐT xuyên biên giới, nắm vững pháp lý thị trường nhập khẩu, chuẩn hóa sản phẩm và từng bước làm chủ các khâu từ tiếp cận thị trường, bán hàng đến logistics và xây dựng thương hiệu ở nước ngoài.

Mô hình TMĐT xuyên biên giới ngày càng đa dạng

Trên thế giới, các mô hình TMĐT xuyên biên giới ngày càng đa dạng. Từ các sàn TMĐT quốc tế, sàn TMĐT nội địa, nền tảng B2B, website bán hàng trực tiếp đến mô hình kết hợp nội dung, livestream và TMĐT, kho ngoại quan … doanh nghiệp có nhiều lựa chọn để đưa sản phẩm tiếp cận khách hàng và đối tác nước ngoài.

Một trong những mô hình phổ biến là bán hàng trực tiếp tới khách hàng thông qua các sàn TMĐT quốc tế. Với mô hình này, doanh nghiệp đưa sản phẩm lên các nền tảng như Amazon, lựa chọn thị trường mục tiêu và thực hiện các yêu cầu về sản phẩm, thuế, quy định chất lượng và đăng bán.

Đoàn công tác Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, tham quan Kho ngoại quan TMĐT xuyên biên giới phân phối hàng hoá nhập khẩu tại thị trường Trung Quốc

Tại thị trường khu vực châu Á như Singapore, Thái Lan, Malaysia, Philippines, Đài Loan …, sàn TMĐT Shopee cũng phát triển các giải pháp hỗ trợ người bán mở rộng hoạt động kinh doanh xuất khẩu sang các thị trường nói trên.

Trong khi đó, Alibaba.com tiếp cận TMĐT xuyên biên giới theo mô hình B2B, tập trung kết nối doanh nghiệp xuất khẩu với các nhà nhập khẩu, nhà phân phối và khách hàng doanh nghiệp tại nhiều quốc gia.

Bên cạnh các nền tảng bán hàng, mô hình kho ngoại quan và kho hàng tại thị trường đích cũng ngày càng được sử dụng nhiều trong TMĐT xuyên biên giới. Theo mô hình này, hàng hóa được đưa tới kho tại nước ngoài trước khi phát sinh đơn hàng để phân phối tới khách hàng cuối cùng qua TMĐT. Việc đặt hàng hóa gần thị trường tiêu thụ giúp doanh nghiệp chủ động hơn về tồn kho, rút ngắn thời gian giao hàng và tổ chức hoạt động hoàn tất đơn hàng hiệu quả hơn.

Dư địa lớn nhưng chất lượng sản phẩm vẫn là yếu tố cốt lõi

Bà Lê Hoàng Oanh- Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, Bộ Công Thương tại Lễ công bố Chương trình thúc đẩy xuất khẩu trực tuyến “Beyond Vietnam - Hàng Việt Cất Cánh” trong khuôn khổ Triển lãm Kết Nối Chuỗi cung ứng hàng hóa quốc tế 2026 cho biết: “dư địa để doanh nghiệp Việt tận dụng TMĐT nhằm tiếp cận người tiêu dùng quốc tế vẫn còn rất lớn”.

Tuy nhiên, theo bà Oanh, TMĐT chỉ là phương thức giúp sản phẩm tiếp cận thị trường nhanh hơn. Để phát triển bền vững, doanh nghiệp cần chuẩn bị đồng bộ về chất lượng hàng hóa, năng lực số, sản phẩm, quy trình vận hành và thương hiệu. “Chất lượng hàng hóa vẫn là yếu tố cốt lõi. Muốn đi bền vững và chắc chắn thì chất lượng phải được đặt lên hàng đầu”- bà Oanh nhấn mạnh.

Đoàn Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số tham quan công xưởng livestream tại Trịnh Châu, Trung Quốc

Tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp từ trong nước đến thị trường quốc tế

Thời gian qua, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số đang tập trung hỗ trợ doanh nghiệp, địa phương nâng cao năng lực xuất khẩu qua TMĐT theo hướng kết hợp giữa đào tạo chính sách, pháp lý với đào tạo thực tiễn, khảo sát thị trường và kết nối trực tiếp các chủ thể trong hệ sinh thái

Ở trong nước, Cục đã triển khai các hoạt động đào tạo, tập huấn tại nhiều địa phương, hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh từng bước tiếp cận và ứng dụng TMĐT trong hoạt động kinh doanh, xây dựng gian hàng trực tuyến, marketing số, thanh toán điện tử, quản trị đơn hàng, quảng bá sản phẩm … hướng đến xuất khẩu trực tuyến.

Không chỉ hỗ trợ từ trong nước, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số xây dựng định hướng tổ chức đưa doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận trực tiếp với thị trường và hệ sinh thái TMĐT xuyên biên giới tại thị trường nước ngoài.

Mới đây, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số đã triển khai Chương trình đào tạo, khảo sát và kết nối giao thương TMĐT xuyên biên giới tại tỉnh Hà Nam, Trung Quốc với sự đồng hành của Liên minh TMĐT xuyên biên giới toàn cầu (ACBC), các đối tác trong nước, quốc tế như Tổng công ty Bưu điện Việt Nam (Vietnam Post), IBP Holding, Vietfas…, giúp doanh nghiệp Việt Nam có thêm góc nhìn thực tế về thị trường và cách thức vận hành xuất khẩu trực tuyến.

Bên cạnh việc đào tạo, khảo sát, doanh nghiệp còn được kết nối với các nhà nhập khẩu, các đối tác trong hệ sinh thái TMĐT xuyên biên giới tại Trung Quốc, nghiên cứu nắm bắt nhu cầu thị trường, quy định pháp lý về TMĐT tại Trung Quốc; hoàn thiện sản phẩm, bao bì, nhãn mác, chuẩn bị các phương án về chuỗi cung ứng, logistics cho xuất khẩu trực tuyến sang thị trường Trung Quốc.

Thời gian tới, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số sẽ tiếp tục tổ chức các Khóa đào tạo TMĐT xuyên biên giới cho doanh nghiệp, đồng thời tổ chức các Chương trình đào tạo, khảo sát, kết nối TMĐT xuyên biên giới trực tiếp tại các thị trường lớn như Trung Quốc, EU, Hoa Kỳ, Nhật Bản, Hàn Quốc…, qua đó từng bước hình thành năng lực xuất khẩu trực tuyến cho doanh nghiệp Việt Nam và khai thác hiệu quả hơn dư địa phát triển của TMĐT xuyên biên giới.

Lê Kim Liên