Đầu tư công nghệ và nhân lực xanh để mở đường cho sản xuất sạch

Phát triển xanh và sản xuất sạch không chỉ là xu hướng mà đang trở thành yêu cầu bắt buộc đối với DN khi tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Nhiều DN trên địa bàn Đồng Nai đã chủ động triển khai các giải pháp giảm phát thải, tiết kiệm tài nguyên và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn nhằm đáp ứng yêu cầu của thị trường trong nước và quốc tế.

Tại Công ty TNHH Nestlé Việt Nam (Khu công nghiệp Biên Hòa 2), mục tiêu giảm 50% lượng phát thải vào năm 2030 và đạt phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050 đang được cụ thể hóa bằng nhiều chương trình hành động. Doanh nghiệp tập trung thúc đẩy canh tác nông nghiệp tái sinh, kết hợp trồng cây xanh trong sản xuất cà phê bền vững; đồng thời đẩy mạnh tiết kiệm năng lượng, sử dụng năng lượng tái tạo, thực hiện kinh tế tuần hoàn trong quản lý chất thải và giảm nhựa nguyên sinh trong bao bì.

Gỡ nút thắt công nghệ, nhân lực để thúc đẩy chuyển đổi xanh.

Tương tự, Công ty CP Domilk (xã An Phước) xác định sản xuất xanh và an toàn là định hướng xuyên suốt trong chiến lược phát triển. Doanh nghiệp vừa ban hành Bộ Quy tắc ESG+ nhằm hoàn thiện hệ thống quản trị theo hướng bền vững và nâng cao trách nhiệm xã hội.

Theo ông Võ Văn Mạnh Em- Phó Giám đốc Thường trực công ty, để giảm thiểu “dấu chân carbon” trong hoạt động sản xuất, Domilk đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp sản xuất sạch hơn. Nhà xưởng được tối ưu hóa nhằm tiết kiệm điện, nước và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng. Doanh nghiệp cũng đang từng bước chuyển đổi sang sử dụng bao bì tái chế, thân thiện với môi trường.

Không chỉ thay đổi trong nội bộ, Domilk còn khuyến khích người tiêu dùng tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường thông qua chương trình đổi rác lấy quà, với hình thức quy đổi 50 vỏ bao bì để nhận một sản phẩm mới. Hoạt động này góp phần lan tỏa lối sống xanh trong cộng đồng, đồng thời khẳng định trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp đối với môi trường và sức khỏe người tiêu dùng.

Trong lĩnh vực nông nghiệp, nhiều hợp tác xã cũng đang mạnh dạn chuyển đổi theo hướng tuần hoàn và gia tăng giá trị sản phẩm. Hợp tác xã Nông nghiệp Thanh Bình (xã Bàu Hàm) đã đầu tư hệ thống kho lạnh và dây chuyền chế biến sâu để phát triển các sản phẩm như chuối sấy, bột chuối hay bẹ chuối khô.

Ông Lý Minh Hùng- Giám đốc Hợp tác xã cho biết, đơn vị đang áp dụng mô hình nông nghiệp tuần hoàn bằng cách tận dụng phụ phẩm nông nghiệp để sản xuất phân bón hữu cơ. Giải pháp này không chỉ giúp giảm chi phí đầu vào mà còn góp phần bảo vệ môi trường và nâng cao hiệu quả sản xuất một cách bền vững.

Mặc dù nhận thức về sản xuất sạch hơn và chuyển đổi xanh đã được nâng cao, quá trình triển khai tại nhiều DN vẫn gặp không ít khó khăn.

Hiện nay, không ít DN vẫn vận hành theo mô hình kinh tế tuyến tính truyền thống với chuỗi “khai thác - sản xuất - tiêu dùng - thải bỏ”. Trong khi đó, kinh tế tuần hoàn đòi hỏi cách tiếp cận hoàn toàn khác, coi chất thải là nguồn tài nguyên có thể tái sử dụng, tái chế hoặc tạo ra giá trị mới. Sự thay đổi này không chỉ tác động đến hoạt động sản xuất mà còn đòi hỏi DN phải điều chỉnh chiến lược kinh doanh và mô hình quản trị.

Bên cạnh đó, hạn chế về nguồn lực tài chính, công nghệ và dữ liệu vẫn là rào cản lớn, đặc biệt đối với các DN nhỏ và vừa. Một thách thức khác là sự thiếu hụt nguồn nhân lực có chuyên môn về môi trường, kinh tế tuần hoàn, ESG, kiểm kê khí nhà kính và quản trị phát triển bền vững.

Theo TS. Nguyễn Thúy Lan Chi- Viện trưởng Viện Nghiên cứu An toàn, Sức khỏe và Môi trường, Phó Chủ tịch Hội Hóa học thành phố Đồng Nai, khoảng trống lớn nhất hiện nay nằm ở năng lực triển khai của DN. Nhiều đơn vị đã nhận thức rõ tầm quan trọng của chuyển đổi xanh nhưng vẫn thiếu đội ngũ nhân sự đủ kiến thức và kỹ năng để chuyển hóa các yêu cầu về ESG, kinh tế tuần hoàn hay sản xuất sạch hơn thành những kế hoạch và hành động cụ thể.

Do đó, bên cạnh đầu tư công nghệ, tài chính, dữ liệu và cam kết thực thi từ lãnh đạo, việc đào tạo, phát triển nguồn nhân lực xanh cần được xem là giải pháp ưu tiên nhằm bảo đảm quá trình chuyển đổi diễn ra hiệu quả và bền vững.

Doanh nghiệp tăng tốc sản xuất sạch, hướng tới kinh tế tuần hoàn.

TS. Nguyễn Thúy Lan Chi cũng cho rằng, đổi mới công nghệ và chuyển đổi số phải trở thành động lực cốt lõi của quá trình xanh hóa sản xuất. Doanh nghiệp cần ưu tiên đầu tư các công nghệ tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải, sử dụng hiệu quả tài nguyên và thân thiện với môi trường; đồng thời từng bước thay thế các dây chuyền sản xuất lạc hậu bằng công nghệ hiện đại có năng suất cao và mức tiêu hao thấp.

Song song đó, việc mở rộng sử dụng năng lượng tái tạo và năng lượng sạch sẽ giúp giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, qua đó góp phần cắt giảm phát thải khí nhà kính và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong dài hạn.

Trong lĩnh vực khuyến công, sản xuất sạch hơn hiện không chỉ dừng ở mục tiêu tiết kiệm điện, nước hay giảm ô nhiễm mà đang được định hướng theo mô hình kinh tế tuần hoàn. Giai đoạn 2026-2030, Đồng Nai dự kiến ưu tiên nguồn lực xây dựng 5 mô hình điểm về sản xuất và tiêu dùng bền vững gắn với kinh tế tuần hoàn tại các cơ sở công nghiệp nông thôn, tạo nền tảng để nhân rộng các mô hình xanh trong thời gian tới.

Hiền Anh