Dệt may Việt Nam: Khi Lean, 5S và ISO trở thành “vũ khí” cạnh tranh

author 16:20 06/04/2026

(VietQ.vn) - Ngành dệt may luôn là một trong những trụ cột xuất khẩu của Việt Nam, đóng góp lớn vào GDP và tạo công ăn việc làm cho hàng triệu lao động. Tuy nhiên, cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, yêu cầu từ các thị trường như EU, Mỹ đòi hỏi không chỉ giá thành cạnh tranh mà chất lượng sản phẩm cao, giao hàng đúng hạn và quy trình sản xuất khoa học. Do đó, nhiều doanh nghiệp dệt may đã chuyển hướng từ sản xuất “truyền thống” sang sản xuất tinh gọn dựa trên tiêu chuẩn và công cụ cải tiến như Lean, 5S, Kaizen và ISO, giúp tăng năng suất, giảm phế phẩm, và cải thiện chất lượng sản phẩm.

Công ty CP May Việt Thắng: Sức bật từ 5S và Kaizen

Công ty cổ phần May Việt Thắng là một trong những đơn vị tiên phong trong ngành may mặc Việt Nam áp dụng quy trình 5S và Kaizen trong sản xuất. Chương trình này được triển khai từ đầu năm 2017 với mục tiêu cải thiện môi trường làm việc, chuẩn hóa thao tác và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Sau khi áp dụng 5S trên diện rộng tại khu vực kho phụ liệu, bộ phận cắt và các dây chuyền chính, công ty đã tối ưu không gian làm việc, dễ dàng tìm kiếm vật tư và giảm lãng phí thời gian trong sản xuất. Mọi vị trí, công cụ đều được ghi nhãn, sắp xếp rõ ràng, giúp giảm đáng kể thời gian chờ đợi và thao tác không cần thiết.

Công ty May Việt Thắng tiên phong áp dụng hệ thống 5S và Kaizen để nâng cao năng suất và giảm sai sót.

Lãnh đạo của May Việt Thắng cho biết, việc áp dụng 5S không chỉ giúp tiết kiệm không gian kho và tổ chức sản xuất khoa học, mà còn tạo ra thói quen làm việc chuẩn hóa cho toàn bộ công nhân. “Trước đây, nhân viên thường mất thời gian tìm kiếm vật tư, nay mọi thứ sắp xếp theo khu vực; thời gian thao tác giảm, lỗi do xử lý nhầm cũng ít đi đáng kể,” vị này nhấn mạnh.

Bên cạnh 5S, công ty còn triển khai Kaizen, phương pháp cải tiến liên tục với các nhóm cải tiến nhỏ ở từng khâu sản xuất. Cách làm này khuyến khích công nhân tự đề xuất giải pháp, góp phần giảm lãng phí nguyên liệu và nâng cao chất lượng từng mũi may.

Việc kết hợp 5S và Kaizen đã giúp May Việt Thắng không chỉ nâng cao năng suất lao động mà còn dần đáp ứng tốt hơn các yêu cầu kiểm soát chất lượng trong đơn hàng xuất khẩu, đặc biệt yêu cầu từ các thương hiệu thời trang quốc tế về tính ổn định và quy trình sản xuất bài bản.

Tổng Công ty May Nhà Bè: Lean sản xuất tinh gọn tăng hiệu quả

Khác với May Việt Thắng tập trung vào sắp xếp và cải tiến tại từng khu vực, Tổng Công ty May Nhà Bè (NBC – Nha Be Garment Corporation) là một trong những đơn vị điển hình trong ngành dệt may Việt Nam tiên phong áp dụng Lean Manufacturing (sản xuất tinh gọn) – một phương pháp quản lý gắn chặt giữa năng suất và chất lượng.

May Nhà Bè (NBC): Dây chuyền sản xuất tinh gọn theo Lean Manufacturing tại Nhà máy May Nhà Bè, giúp tăng năng suất 20% và kiểm soát chất lượng chặt chẽ cho đơn hàng xuất khẩu.

Sau khi triển khai mô hình Lean trên các chuyền chính, May Nhà Bè đã tăng năng suất lao động toàn hệ thống hơn 20%, đồng thời kiểm soát chất lượng sản phẩm chặt chẽ theo từng giờ sản xuất. Điều đáng chú ý là năng suất không chỉ tăng, mà chất lượng sản phẩm tại từng công đoạn cũng được cải thiện rõ rệt.

Một trong những kết quả đáng kể là doanh nghiệp đã giảm giờ làm bắt buộc cho công nhân 1 giờ/ngày trong khi vẫn đảm bảo tiến độ và chất lượng sản phẩm, đồng thời duy trì mức thu nhập ổn định và cải thiện điều kiện làm việc. Nhờ vậy, công nhân có thêm thời gian nghỉ ngơi và cân bằng cuộc sống, điều ít thấy ở các nhà máy may truyền thống trước đây.

Lean giúp May Nhà Bè thiết kế lại toàn bộ quy trình sản xuất từ khâu chuẩn bị nguyên liệu đến khâu xuất hàng. loại bỏ các hoạt động không tạo ra giá trị, giảm tồn kho không cần thiết, kiểm soát phế phẩm ngay tại các bước nhỏ nhất. Việc này không chỉ giúp giảm chi phí sản xuất mà còn tăng khả năng giao hàng đúng hạn – yếu tố quan trọng trong xuất khẩu.

Hệ thống Lean ở đây không chỉ là công cụ kỹ thuật mà trở thành một phần của văn hóa sản xuất, đòi hỏi sự tham gia đồng đều của công nhân, quản lý và các bộ phận hỗ trợ trong công ty.

Bài học cho ngành và tương lai xuất khẩu

Cả hai doanh nghiệp nói trên đều cho thấy, việc áp dụng công cụ quản lý sản xuất hiện đại không chỉ nâng năng suất mà còn nâng cao chất lượng sản phẩm, yếu tố quyết định khi tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu. Ngành dệt may Việt Nam, với kim ngạch xuất khẩu hàng chục tỷ USD mỗi năm, đang ngày càng chịu áp lực từ các tiêu chuẩn kỹ thuật và yêu cầu bền vững từ các thị trường phát triển.

Theo báo cáo của Hiệp hội Dệt May Việt Nam (VITAS), xuất khẩu dệt may Việt Nam đặt mục tiêu đạt khoảng 50 tỷ USD trong các năm tới, nhưng để đạt được mục tiêu này, doanh nghiệp phải nâng cao năng lực sản xuất tinh gọn, đồng thời đảm bảo chất lượng và tiếp cận các tiêu chuẩn bền vững trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Một xu hướng mới đang nổi lên là kết hợp các công cụ quản lý như Lean, 5S, Kaizen với hệ thống ISO như ISO 9001 (hệ thống quản lý chất lượng) để tạo ra một hệ thống quản lý toàn diện hơn. Điều này không chỉ giúp giảm lãng phí mà còn tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận các thị trường yêu cầu truy xuất nguồn gốc, minh bạch quy trình và chứng nhận quốc tế.

Trong thời đại mà chất lượng quyết định thị trường, nhiều doanh nghiệp dệt may Việt Nam đang chứng minh rằng, Lean và các công cụ cải tiến là chìa khóa không thể thiếu để đạt được năng suất cao, chất lượng ổn định và cạnh tranh bền vững trên phạm vi toàn cầu.

An Nguyên

Thích và chia sẻ bài viết:

tin liên quan

video hot

Về đầu trang