Điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia: Hình thành không gian phát triển thống nhất, hiệu quả

Ngày 6/5/2026, tại trụ sở Bộ Tài chính đã diễn ra Hội nghị công bố điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia và các quy hoạch vùng thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 sau khi được cấp có thẩm quyền quyết định, phê duyệt.

Công bố điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia

Việc điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia và các quy hoạch vùng có ý nghĩa quan trọng nhằm tổ chức lại, mở ra không gian phát triển mới phù hợp với việc sắp xếp đơn vị hành chính các cấp, thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp; xác định những định hướng tổng thể, đột phá nhằm cụ thể hóa các chủ trương, đường lối của Đảng, nhất là văn kiện Đại hội XIV và các nghị quyết chiến lược của Trung ương, Bộ Chính trị; phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế của quốc gia, vùng, địa phương để đạt mục tiêu tăng trưởng ở mức hai con số giai đoạn 2026-2030; đồng thời ứng phó với các biến động nhanh, khó lường của bối cảnh quốc tế.

Tại Hội nghị, Bộ Tài chính đã báo cáo về các nội dung cốt lõi của các quy hoạch điều chỉnh. Trong đó, Quy hoạch tổng thể quốc gia đã xác định mục tiêu phát triển: Phấn đấu đến năm 2030 là nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; xác lập mô hình tăng trưởng mới, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính; mô hình tổ chức không gian phát triển quốc gia hiệu quả, thống nhất, bền vững, các vùng động lực, hành lang kinh tế, cực tăng trưởng phát huy vai trò đi đầu, dẫn dắt trong phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Về mục tiêu cụ thể: Tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước (GDP) bình quân giai đoạn 2026-2030 đạt từ 10%/năm trở lên. Đến năm 2030, GDP bình quân đầu người theo giá hiện hành đạt khoảng 8.500 USD. Tốc độ tăng năng suất lao động xã hội bình quân giai đoạn 2026 - 2030 đạt trên 8,5%/năm; đóng góp của năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng đạt trên 55%.

Theo Bộ Tài chính, điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia đã cập nhật, bổ sung các động lực tăng trưởng mới gắn với định hướng phát triển các ngành, lĩnh vực. Điểm đáng chú ý là quy hoạch không chỉ dừng ở chỉ tiêu tăng trưởng, mà tái cấu trúc toàn bộ không gian kinh tế - xã hội. Các vùng động lực, hành lang kinh tế, cực tăng trưởng được xác định rõ nhằm tạo việc làm, nâng thu nhập và cải thiện tiếp cận dịch vụ cho người dân.

Quy hoạch định hướng phát triển một số ngành công nghiệp chiến lược, mũi nhọn như: công nghiệp điện tử, công nghiệp công nghệ số, công nghiệp ô tô, công nghiệp đường sắt, công nghiệp đóng tàu, công nghiệp chế biến, chế tạo phục vụ nông nghiệp... Ưu tiên phát triển, từng bước làm chủ công nghệ trong một số ngành công nghiệp mới nổi như: công nghiệp chíp bán dẫn, công nghiệp rô-bốt và tự động hóa, trí tuệ nhân tạo, công nghiệp phục vụ kinh tế không gian tầm thấp, năng lượng tái tạo, năng lượng mới…

Phát triển khu vực dịch vụ chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế với chất lượng, hiệu quả, năng lực cạnh tranh cao và hội nhập quốc tế. Hình thành các trung tâm dịch vụ, tài chính, logistics, du lịch quy mô lớn; phát triển hạ tầng giao thông, năng lượng, số và xã hội đồng bộ. Đây là nền tảng để nâng chất lượng sống, từ tiếp cận việc làm, giáo dục, y tế đến hạ tầng đô thị và nông thôn.

Đáng chú ý, việc phát triển nông nghiệp công nghệ cao, kinh tế số, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn sẽ tác động trực tiếp tới khu vực nông thôn - nơi chiếm tỷ trọng lớn dân số, giúp giảm khoảng cách phát triển vùng.

Về tổ chức không gian phát triển kinh tế - xã hội, Điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia đã định hướng tập trung phát triển các vùng động lực, cực tăng trưởng quan trọng để hình thành các đầu tàu dẫn dắt sự phát triển của đất nước. Quy hoạch lần này đã điều chỉnh, mở rộng hợp lý 04 vùng động lực quốc gia bao gồm vùng động lực phía Bắc, vùng động lực phía Nam, vùng động lực miền Trung, vùng động lực đồng bằng sông Cửu Long, đồng thời bổ sung vùng động lực Bắc Trung Bộ để phát huy tốt hơn tiềm năng, lợi thế của các khu vực gắn với khai thác hiệu quả không gian phát triển mới.

Tại Hội nghị, đại diện của Bộ Xây dựng, Bộ Khoa học và Công nghệ, UBND Thành phố Hà Nội và UBND thành phố Đồng Nai đã có các bài tham luận về định hướng phát triển các ngành, lĩnh vực, địa phương với các chủ đề về thúc đẩy đột phá chiến lược về kết cấu hạ tầng giao thông; phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; và các định hướng phát triển của địa phương đặt trong tổng thể quốc gia và vùng.

Phát biểu tại hội nghị, Phó Thủ tướng thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc nhấn mạnh yêu cầu “kiên định mục tiêu tăng trưởng hai con số đi đôi với xác lập mô hình tăng trưởng mới, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính”.

Đồng thời, Phó Thủ tướng yêu cầu sử dụng hiệu quả đầu tư công, tập trung cho các dự án hạ tầng có sức lan tỏa; cải thiện môi trường đầu tư, phát triển kinh tế tư nhân; thu hút FDI có chọn lọc gắn với chuyển giao công nghệ. Quan điểm xuyên suốt là quá trình triển khai quy hoạch phải kết hợp hài hòa giữa phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, bảo vệ môi trường với bảo đảm quốc phòng, an ninh và nâng cao hiệu quả hợp tác, hội nhập quốc tế.

Lê Kim Liên