Gia vị không nhãn mác: Khó truy xuất nguồn gốc, khó kiểm soát an toàn

author 08:53 17/11/2026

(VietQ.vn) - Gia vị là sản phẩm được sử dụng thường xuyên trong mỗi gia đình, từ muối, đường, mì chính đến hạt tiêu, ớt bột, bột nghệ và các loại gia vị chế biến sẵn. Tuy nhiên, trên thị trường vẫn có những sản phẩm được đóng túi sơ sài, sang chiết thủ công hoặc thiếu thông tin về nguồn gốc, xuất xứ. Đằng sau sự tiện lợi và mức giá rẻ là những rủi ro về chất lượng, an toàn thực phẩm mà người tiêu dùng khó nhận biết bằng mắt thường.

Khó kiểm soát chất lượng khi thiếu thông tin sản phẩm

Tại các chợ truyền thống và một số điểm bán hàng nhỏ lẻ, không khó để bắt gặp gia vị được đựng trong túi nilon, hộp nhựa hoặc bao lớn rồi chia nhỏ để bán. Một số sản phẩm không thể hiện rõ tên hàng hóa, thành phần, cơ sở sản xuất, ngày sản xuất, hạn sử dụng hoặc thông tin xuất xứ. Người mua thường lựa chọn dựa trên màu sắc, mùi vị và giá bán.

Tuy nhiên, hình thức bên ngoài không phản ánh đầy đủ chất lượng gia vị. Một túi ớt bột có màu đỏ tươi, hạt tiêu có mùi thơm hay bột nghệ có màu vàng đậm chưa đủ căn cứ khẳng định sản phẩm an toàn. Chất lượng còn phụ thuộc vào nguyên liệu đầu vào, điều kiện sơ chế, chế biến và bảo quản.

Đối với gia vị dạng bột, nguy cơ mất an toàn có thể phát sinh ở nhiều công đoạn. Nguyên liệu không được làm sạch, phơi sấy hoặc bảo quản đúng cách có thể bị ẩm mốc. Quá trình nghiền, phối trộn, đóng gói trong điều kiện vệ sinh không bảo đảm cũng có thể khiến sản phẩm nhiễm bẩn. Nếu chứa trong bao bì không phù hợp hoặc đặt ở nơi ẩm thấp, gần nguồn bụi bẩn, chất lượng gia vị tiếp tục có nguy cơ suy giảm.

Gia vị không rõ nguồn gốc được bày bán xen lẫn với nhiều mặt hàng thực phẩm khác tại chợ truyền thống.

Việc thiếu nhãn mác và thông tin về cơ sở chịu trách nhiệm khiến người tiêu dùng khó xác định sản phẩm được sản xuất ở đâu, thành phần gồm những gì và còn thời hạn sử dụng hay không. Khi phát hiện dấu hiệu bất thường, việc phản ánh, khiếu nại hoặc truy xuất nguồn hàng cũng gặp nhiều khó khăn.

Quy định về nhãn mác và trách nhiệm của người kinh doanh

Không phải mọi loại gia vị bán theo hình thức cân, đong, chia nhỏ đều có cách ghi nhãn giống sản phẩm đóng gói sẵn. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa người kinh doanh được phép buôn bán thực phẩm không rõ nguồn gốc hoặc không bảo đảm an toàn.

Theo Luật An toàn thực phẩm năm 2010, thực phẩm phải đáp ứng các quy chuẩn kỹ thuật tương ứng, tuân thủ quy định về giới hạn vi sinh vật gây bệnh, kim loại nặng, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và các tác nhân gây ô nhiễm có thể ảnh hưởng đến sức khỏe.

Đáng chú ý, Điều 27 của Luật quy định cơ sở kinh doanh thực phẩm đã qua chế biến, bao gói sẵn phải tuân thủ quy định về ghi nhãn, bảo đảm an toàn đối với bao bì, dụng cụ chứa đựng và điều kiện bảo quản. Đối với thực phẩm đã qua chế biến không bao gói sẵn, cơ sở kinh doanh phải có biện pháp bảo vệ thực phẩm khỏi nguy cơ hỏng, mốc, côn trùng, động vật, bụi bẩn và các yếu tố gây ô nhiễm; đồng thời phải có thông tin về xuất xứ và ngày sản xuất.

Bên cạnh đó, theo quy định về nhãn hàng hóa tại Nghị định 37/2026/NĐ-CP, hàng hóa lưu thông tại Việt Nam phải thể hiện bằng tiếng Việt những thông tin bắt buộc như tên hàng hóa, tên và địa chỉ tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm, xuất xứ và các nội dung khác theo tính chất hàng hóa. Đối với thực phẩm, nhãn còn phải thể hiện thông tin như định lượng, ngày sản xuất, hạn sử dụng, thành phần, cảnh báo và hướng dẫn sử dụng, bảo quản theo quy định.

Như vậy, người kinh doanh không thể lấy lý do gia vị có giá trị thấp, bán theo cân hoặc phục vụ nhu cầu tiêu dùng hằng ngày để bỏ qua trách nhiệm về nguồn gốc và an toàn thực phẩm. Đặc biệt, việc sang chiết, đóng gói lại nhưng không cung cấp được thông tin cần thiết sẽ gây khó khăn cho công tác kiểm soát chất lượng và truy xuất trách nhiệm khi xảy ra sự cố.

Người tiêu dùng cần thận trọng khi lựa chọn

Với những sản phẩm có nguồn gốc từ nông sản khô như ớt, tiêu, nghệ, quế, hồi, việc kiểm soát độ ẩm, vệ sinh nguyên liệu và điều kiện lưu kho có ý nghĩa quan trọng đối với chất lượng. Vì vậy, kiểm soát an toàn gia vị cần được thực hiện xuyên suốt từ nguyên liệu đầu vào, sơ chế, chế biến đến đóng gói, vận chuyển và bảo quản.

Để hạn chế rủi ro, người tiêu dùng nên ưu tiên lựa chọn gia vị có bao bì nguyên vẹn, nhãn hàng hóa rõ ràng và đầy đủ thông tin theo quy định. Cần chú ý tên sản phẩm, thành phần, cơ sở chịu trách nhiệm, xuất xứ, ngày sản xuất, hạn sử dụng và hướng dẫn bảo quản. Với gia vị bán theo hình thức cân, đong, chia nhỏ, nên hỏi rõ nguồn hàng và cơ sở cung cấp.

Người mua cũng không nên lựa chọn những sản phẩm có dấu hiệu ẩm ướt, vón cục bất thường, biến đổi màu sắc, xuất hiện nấm mốc hoặc có mùi lạ. Tuy nhiên, gia vị có màu sắc và mùi vị bình thường chưa chắc đã bảo đảm an toàn. Những nguy cơ liên quan đến vi sinh vật, chất ô nhiễm hoặc thành phần không được phép sử dụng không thể xác định chính xác chỉ bằng quan sát hay ngửi thử.

Khi phát hiện sản phẩm có dấu hiệu bất thường, người tiêu dùng nên ngừng sử dụng, giữ lại bao bì và thông tin mua hàng, đồng thời phản ánh tới cơ sở kinh doanh hoặc cơ quan chức năng để được kiểm tra, xử lý. 

Về phía cơ sở sản xuất, kinh doanh, minh bạch nguồn gốc nguyên liệu, kiểm soát điều kiện vệ sinh và cung cấp đầy đủ thông tin sản phẩm không chỉ là trách nhiệm pháp lý mà còn góp phần tạo dựng niềm tin với khách hàng. Gia vị tuy được sử dụng với lượng nhỏ nhưng hiện diện trong hầu hết bữa ăn hằng ngày, do đó, chất lượng và an toàn của những sản phẩm quen thuộc này cần được quan tâm đúng mức, từ khâu sản xuất đến khi đến tay người tiêu dùng.

An Nguyên

Thích và chia sẻ bài viết:

tin liên quan

video hot

Về đầu trang