Hưng Yên tăng cường cường nguồn lực, thúc đẩy phát triển bền vững

Ông Nguyễn Cảnh Toàn, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hưng Yên thẳng thắn nhìn nhận, mặc dù kinh tế của tỉnh thời gian qua duy trì đà tăng trưởng tích cực, song vẫn phụ thuộc nhiều vào quy mô vốn và lao động. Trong khi đó, đóng góp của khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo chưa tương xứng với tiềm năng. Đây là dư địa quan trọng cần được khai thác nhằm nâng cao chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh của tỉnh trong thời gian tới.

Trong bối cảnh nguồn lực ngày càng cần được sử dụng hiệu quả, năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) trở thành một chỉ tiêu quan trọng để đánh giá chất lượng tăng trưởng, qua đó phản ánh hiệu quả sử dụng nguồn lực và đóng góp của các yếu tố như khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, quản trị và chất lượng nguồn nhân lực.

Đối với Hưng Yên, yêu cầu này càng rõ khi tỉnh đặt mục tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng cao trong giai đoạn 2026-2030. Theo Nghị quyết về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm, tỉnh phấn đấu tốc độ tăng GRDP bình quân đạt 10-11%/năm; đóng góp bình quân của TFP vào tăng trưởng kinh tế đạt 50% và tốc độ tăng năng suất lao động bình quân trên 10%/năm.

Mục tiêu trên cho thấy nâng cao TFP không đơn thuần là cải thiện một chỉ tiêu thống kê mà gắn với yêu cầu chuyển từ tăng trưởng dựa nhiều vào mở rộng đầu vào sang nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn lực. Để xác định yếu tố nào đang tạo ra giá trị, lĩnh vực nào còn dư địa cải thiện năng suất, địa phương cần có dữ liệu đủ tin cậy cùng đội ngũ có khả năng phân tích, đánh giá.

Tăng năng lực phân tích để nâng chất lượng tăng trưởng

Năng suất không nên chỉ được nhìn qua mức tăng sản lượng mà cần đặt trong mối tương quan với các nguồn lực được sử dụng để tạo ra kết quả. Ở phạm vi rộng hơn, TFP phản ánh phần tăng trưởng không chỉ đến từ việc gia tăng các yếu tố đầu vào mà còn gắn với hiệu quả sử dụng nguồn lực và những thay đổi về chất lượng trong quá trình sản xuất, kinh doanh.

Do đó, dữ liệu về tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP), vốn, lao động và các chỉ tiêu liên quan cần được thu thập, tổng hợp, xử lý thống nhất để phục vụ đánh giá năng suất. Việc phân tích theo từng ngành, lĩnh vực cũng giúp cơ quan quản lý có thêm cơ sở nhận diện những khu vực sử dụng nguồn lực hiệu quả, những điểm còn hạn chế và các yếu tố cần ưu tiên cải thiện.

Đây cũng là hướng Hưng Yên đang từng bước triển khai thông qua việc nâng cao năng lực phân tích TFP tại các cơ quan, đơn vị và địa phương bằng nhiều việc làm cụ thể. Theo đó, Chi cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thuộc Sở Khoa học và Công nghệ Hưng Yên phối hợp với Viện Năng suất Việt Nam cập nhật kiến thức về TFP cho cán bộ các xã, phường khu vực phía Nam tỉnh và một số đơn vị liên quan. Nội dung tập trung vào thu thập, xử lý số liệu, tính toán và phân tích các chỉ tiêu năng suất.

Việc trang bị năng lực phân tích giúp chuyển trọng tâm từ theo dõi kết quả tăng trưởng sang nhận diện những yếu tố đứng sau kết quả đó. Khi có dữ liệu và công cụ đánh giá phù hợp, các cơ quan quản lý sẽ có thêm cơ sở để lựa chọn giải pháp nâng cao năng suất, phân bổ nguồn lực và hoạch định chính sách sát với thực tiễn.

Theo định hướng của tỉnh, giai đoạn 2026-2030, Hưng Yên phấn đấu nâng tỷ trọng đóng góp của TFP lên từ 50% trở lên, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng GRDP khoảng 10-11%/năm.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, tỉnh xác định các nhóm giải pháp trọng tâm, trong đó chú trọng phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; đồng thời lấy doanh nghiệp làm trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Các giải pháp hướng tới hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ, áp dụng hệ thống quản lý tiên tiến, nâng cao năng lực quản trị, đồng thời phát triển kỹ năng số và kỹ năng quản lý phù hợp với yêu cầu mới.

Cùng với đó, Hưng Yên định hướng nâng cao hiệu quả hoạt động của các khu, cụm công nghiệp theo hướng hiện đại, ưu tiên thu hút các dự án công nghệ cao và từng bước giảm sự phụ thuộc vào những ngành thâm dụng lao động. Việc phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, tăng cường sự gắn kết giữa cơ sở đào tạo với nhu cầu của doanh nghiệp cũng được xem là yếu tố quan trọng để cải thiện năng suất.

Doanh nghiệp là trung tâm nâng cao năng suất

Từ góc độ doanh nghiệp, nâng cao TFP không nhất thiết bắt đầu từ việc mở rộng quy mô đầu tư mà có thể được cải thiện thông qua việc sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực hiện có. Đổi mới công nghệ, tổ chức lại quy trình sản xuất, nâng cao năng lực quản trị, phát triển nhân lực và kiểm soát tốt các nguồn lực là những hướng có thể góp phần cải thiện năng suất.

Theo đó, việc nâng cao TFP cần được triển khai đồng thời ở cả cấp quản lý và doanh nghiệp. Nếu cơ quan quản lý có hệ thống dữ liệu và năng lực phân tích tốt, các chính sách hỗ trợ sẽ có cơ sở sát thực tế hơn; trong khi doanh nghiệp có thể xác định rõ hơn những khâu cần cải tiến để nâng cao hiệu quả hoạt động.

Hưng Yên cũng đang hướng tới hỗ trợ các tổ chức, doanh nghiệp nâng cao năng suất, chất lượng và sản xuất sản phẩm xuất khẩu chủ lực. Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh đã triển khai lựa chọn doanh nghiệp có nhu cầu để thực hiện các nội dung hỗ trợ theo Đề án nâng cao chỉ số TFP giai đoạn 2026-2030.

Như vậy, nâng cao năng lực phân tích TFP không chỉ nhằm phục vụ công tác thống kê mà còn tạo cơ sở để đánh giá chất lượng tăng trưởng và xác định những động lực cần ưu tiên trong giai đoạn mới. Với mục tiêu TFP đóng góp bình quân 50% vào tăng trưởng, Hưng Yên cần tiếp tục hoàn thiện dữ liệu, năng lực phân tích và gắn kết kết quả đánh giá với các chính sách về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, nhân lực và hỗ trợ doanh nghiệp.

Khi năng suất được nhìn nhận trên cơ sở dữ liệu và gắn với từng yếu tố tạo ra tăng trưởng, việc lựa chọn giải pháp sẽ có cơ sở thực tiễn rõ hơn, qua đó góp phần nâng cao chất lượng và tính bền vững của tăng trưởng kinh tế địa phương.

An Dương