Những quy định cần biết trong QCVN 25:2025/BCT để hạn chế sự cố điện khi thi công

Liên tiếp các vụ tai nạn do điện phóng

Mới đây, hai người đàn ông tại xã Tân Phú, Nghệ An bị bỏng nặng trong lúc dựng quán cà phê dưới đường dây điện. Theo thông tin từ Điện lực Tân Kỳ, trong quá trình thi công, các nạn nhân không bảo đảm khoảng cách an toàn với lưới điện, dẫn đến hiện tượng điện phóng gây tai nạn. Hai nạn nhân nhanh chóng được đưa đến cơ sở y tế cấp cứu. Qua thăm khám, các bác sĩ xác định cả hai bị bỏng điện nặng, có nguy cơ tổn thương sâu nên đã hội chẩn và chuyển lên tuyến trên để tiếp tục điều trị.

Trước đó, tháng 6/2026, Khoa Bỏng - Bệnh viện Hữu nghị Đa khoa Nghệ An cũng tiếp nhận bệnh nhân L.T.L. (57 tuổi) bị bỏng điện nặng sau khi thả diều gần đường dây điện cao thế. Theo lời kể của bệnh nhân, trong lúc cố gỡ chiếc diều bị mắc vào đường dây điện, dòng điện đã phóng qua dây diều khiến người này bị bỏng ở tay, ngực và ngã gục tại chỗ.

Một vụ tai nạn nghiêm trọng khác xảy ra tại TP.Hồ Chí Minh. Bệnh viện Chợ Rẫy từng tiếp nhận nam bệnh nhân 39 tuổi bị điện cao thế phóng vào thanh sắt đang cầm khi sửa mái tôn gần đường dây điện. Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng bỏng điện khoảng 16% diện tích cơ thể, tập trung ở cả bốn chi. Mặc dù được điều trị tích cực, tổn thương hoại tử diễn tiến nặng buộc các bác sĩ phải cắt cụt cả hai tay và hai chân để cứu sống người bệnh.

Theo các bác sĩ, tai nạn điện giật thường xảy ra với người làm việc gần đường dây điện như thợ xây dựng, thợ lợp mái tôn, lắp đặt biển quảng cáo, ăng-ten, thậm chí người đi câu cá. Đặc biệt, mùa mưa với độ ẩm không khí cao làm tăng nguy cơ phóng điện, khiến tai nạn dễ xảy ra hơn nếu không bảo đảm khoảng cách an toàn.

Các chuyên gia cũng cảnh báo, bỏng điện là một trong những dạng chấn thương nguy hiểm nhất. Dòng điện có thể gây tổn thương sâu đến cơ, gân, mạch máu và hệ thần kinh, trong khi tổn thương ngoài da đôi khi không phản ánh hết mức độ nguy hiểm. Nhiều trường hợp phải cắt cụt chi để bảo toàn tính mạng.

Tuân thủ QCVN 25:2025/BCT về an toàn điện để phòng ngừa tai nạn

Liên tiếp các vụ tai nạn cho thấy nhiều sự cố không xuất phát từ việc tiếp xúc trực tiếp với dây dẫn mà do vi phạm khoảng cách an toàn, khiến dòng điện phóng qua không khí. Điều này đặt ra yêu cầu phải tuân thủ nghiêm các quy định về an toàn điện trong quá trình thi công, xây dựng và làm việc gần công trình điện.

Hiện nay, các yêu cầu kỹ thuật về an toàn điện được quy định tại QCVN 25:2025/BCT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn điện do Bộ Công Thương ban hành. Quy chuẩn quy định các biện pháp nhằm bảo đảm an toàn cho con người, thiết bị và công trình trong quá trình xây dựng, vận hành, sửa chữa cũng như thực hiện các công việc liên quan đến hệ thống điện.

Theo quy chuẩn, trước khi thi công hoặc làm việc gần đường dây, thiết bị điện, tổ chức, cá nhân phải đánh giá các yếu tố nguy hiểm, xây dựng phương án an toàn, xác định phạm vi làm việc và thực hiện đầy đủ biện pháp phòng ngừa, trong đó có bảo đảm khoảng cách an toàn với phần mang điện.

Đối với công việc thực hiện trên hoặc gần phần có điện, người lao động phải được huấn luyện về an toàn điện, sử dụng đầy đủ phương tiện bảo vệ cá nhân và dụng cụ chuyên dụng. Đồng thời, phải xác định rõ vị trí phần mang điện gần nhất, kiểm tra nguy cơ nhiễm điện của các kết cấu kim loại và tuyệt đối không mang theo các vật dụng có thể làm tăng nguy cơ phóng điện.

Quy chuẩn cũng quy định, đối với công việc đã cắt điện, đơn vị thi công phải thực hiện đầy đủ các bước an toàn như cắt điện, ngăn ngừa đóng điện trở lại, kiểm tra xác nhận không còn điện, nối đất, lắp rào chắn và treo biển báo trước khi đưa người vào làm việc.

Bên cạnh đó, QCVN 25:2025/BCT yêu cầu duy trì hệ thống cảnh báo, rào chắn và biển báo an toàn trong suốt quá trình thi công. Các biển báo như "Cấm trèo! Điện áp cao nguy hiểm chết người", "Cấm lại gần! Có điện nguy hiểm chết người", "Cấm đóng điện! Có người đang làm việc"... được quy định thống nhất nhằm giúp người lao động và người dân dễ dàng nhận biết khu vực nguy hiểm.

Theo các chuyên gia, phần lớn tai nạn điện đều có thể phòng tránh nếu chủ động nhận diện rủi ro và tuân thủ đúng quy trình an toàn. Những vụ việc xảy ra tại Nghệ An hay TP.Hồ Chí Minh là lời cảnh báo rõ ràng về hậu quả của việc chủ quan khi làm việc gần đường dây điện, đồng thời cho thấy việc thực hiện nghiêm QCVN 25:2025/BCT là giải pháp quan trọng để bảo vệ tính mạng người lao động và cộng đồng.

An Dương