Sửa đổi 01:2026 QCVN 02A:2020/BCT giới hạn hàm lượng thủy ngân trong đèn huỳnh quang

Đèn huỳnh quang là nhóm sản phẩm chiếu sáng có sử dụng thủy ngân trong quá trình tạo ánh sáng. Khi sản phẩm bị vỡ hoặc thải bỏ không đúng cách, lượng thủy ngân chứa trong đèn có thể phát tán ra môi trường. Vì vậy, kiểm soát hàm lượng thủy ngân ngay từ khâu sản xuất, nhập khẩu là một trong những yêu cầu được đặt ra đối với sản phẩm này.

Cùng với xu hướng giảm sử dụng các sản phẩm chứa thủy ngân trên thế giới, yêu cầu kiểm soát đối với đèn huỳnh quang cũng ngày càng được chú trọng. Ở cấp độ quốc tế, Công ước Minamata về thủy ngân là một điều ước quốc tế có tính ràng buộc pháp lý, được các quốc gia thông qua dưới sự bảo trợ của Chương trình Môi trường Liên hợp quốc (UNEP). 

Mục tiêu của Công ước là bảo vệ sức khỏe con người và môi trường trước những tác động bất lợi của thủy ngân, thông qua kiểm soát việc cung ứng, thương mại, sử dụng, phát thải, thải bỏ và quản lý chất thải chứa thủy ngân trong suốt vòng đời.

Tại Việt Nam, yêu cầu về giới hạn hàm lượng thủy ngân trong đèn huỳnh quang đã được quy định tại QCVN 02A:2020/BCT. Đây là quy chuẩn kỹ thuật quốc gia làm cơ sở kiểm soát hàm lượng thủy ngân đối với các loại đèn thuộc phạm vi điều chỉnh trước khi sản phẩm được đưa ra lưu thông trên thị trường.

Trên nền tảng quy chuẩn này, Sửa đổi 01:2026 QCVN 02A:2020/BCT được ban hành nhằm cập nhật một số nội dung quản lý, trong đó đáng chú ý là phạm vi áp dụng, công bố hợp quy và phương thức đánh giá sự phù hợp đối với sản phẩm đèn huỳnh quang có chứa thủy ngân.

Điểm đáng chú ý của Sửa đổi 01:2026 QCVN 02A:2020/BCT là cập nhật các quy định liên quan đến quản lý sản phẩm thuộc phạm vi điều chỉnh. Theo đó, quy chuẩn sửa đổi quy định mức giới hạn hàm lượng thủy ngân trong đèn huỳnh quang trước khi đưa ra lưu thông trên thị trường Việt Nam.

Danh mục sản phẩm, hàng hóa thuộc phạm vi quản lý được cập nhật theo quy định mới của Bộ Công Thương. Việc xác định đúng sản phẩm thuộc phạm vi điều chỉnh có ý nghĩa đối với tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu trong quá trình thực hiện các yêu cầu về chất lượng và đánh giá sự phù hợp.

Một nội dung khác được cập nhật là công bố hợp quy. Việc công bố hợp quy được thực hiện theo quy định mới về công bố hợp chuẩn, công bố hợp quy và phương thức đánh giá sự phù hợp với tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật.

Đối với hoạt động đánh giá sự phù hợp, sản phẩm đèn huỳnh quang có chứa thủy ngân nhập khẩu và sản phẩm sản xuất trong nước được áp dụng phương thức đánh giá theo quy định tương ứng. Tổ chức, cá nhân liên quan có trách nhiệm thực hiện các yêu cầu về đánh giá sự phù hợp, công bố hợp quy và quản lý chất lượng sản phẩm theo quy định.

Bên cạnh đó, tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh đèn huỳnh quang có chứa thủy ngân phải thực hiện đăng ký bản công bố hợp quy theo quy định. Việc cập nhật các yêu cầu quản lý góp phần thống nhất cách thức thực hiện đối với sản phẩm thuộc phạm vi điều chỉnh.

Việc ban hành Sửa đổi 01:2026 QCVN 02A:2020/BCT vì vậy không chỉ đặt yêu cầu kiểm soát hàm lượng thủy ngân mà còn cập nhật cơ chế đánh giá, công bố hợp quy và quản lý sản phẩm. Đây là cơ sở để kiểm soát sản phẩm đèn huỳnh quang có chứa thủy ngân trước khi lưu thông trên thị trường.

Lê Lan