TCVN 14682:2026: Quy định các yêu cầu đối với tín chỉ các-bon rừng

TCVN 14682:2026 quy định các yêu cầu đối với tín chỉ các-bon rừng. (Ảnh minh họa)

Biến đổi khí hậu được coi là một trong những thách thức môi trường lớn nhất của thế kỷ XXI, ảnh hưởng đến nhiều khía cạnh của kinh tế, chính trị, ngoại giao và an ninh toàn cầu. Thỏa thuận Paris đặt mục tiêu giữ mức tăng nhiệt độ trung bình toàn cầu ở mức thấp hơn 2°C so với thời kỳ tiền công nghiệp, đồng thời nỗ lực hạn chế mức tăng này ở 1,5°C vào cuối thế kỷ.

Là thành viên Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (UNFCCC) và tham gia Thỏa thuận Paris, Việt Nam cam kết giảm phát thải khí nhà kính, hướng tới mục tiêu đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Việt Nam đã đệ trình Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC), trong đó nêu rõ cam kết và các biện pháp giảm nhẹ phát thải khí nhà kính trong các lĩnh vực: năng lượng, công nghiệp, nông nghiệp, sử dụng đất, thay đổi sử dụng đất và lâm nghiệp, chất thải.

Một trong những công cụ quan trọng để thực hiện mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính của các quốc gia là xây dựng và vận hành thị trường các-bon. Thị trường này đang phát triển tại nhiều quốc gia, gồm hai loại là thị trường bắt buộc (hoặc tuân thủ) và thị trường tự nguyện.

Trong đó, thị trường bắt buộc được hình thành trên cơ sở các quy định của quốc gia về giảm phát thải, có thể dưới hình thức thuế các-bon hoặc hạn ngạch phát thải. Chính phủ đã ban hành Nghị định số 29/2026/NĐ-CP ngày 19/1/2026 quy định chi tiết về tổ chức và vận hành sàn giao dịch các-bon trong nước, góp phần hoàn thiện khung pháp lý cho thị trường các-bon tại Việt Nam. Theo đó, tín chỉ các-bon đủ điều kiện sẽ được giao dịch trên thị trường này và phải đáp ứng các yêu cầu xác định.

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14682:2026 “Tín chỉ các-bon rừng - Các yêu cầu” được xây dựng phù hợp với thông lệ quốc tế và quy định pháp luật Việt Nam, tạo cơ sở cho việc xây dựng và thực hiện các dự án các-bon rừng trong lĩnh vực lâm nghiệp và sử dụng đất.

Theo TCVN 14682:2026, tín chỉ các-bon rừng phải được tạo ra từ dự án hợp lệ trong lĩnh vực lâm nghiệp và sử dụng đất, thực hiện ít nhất một biện pháp giảm nhẹ phát thải khí nhà kính như hạn chế mất rừng, suy thoái rừng; trồng rừng mới, xúc tiến tái sinh; nuôi dưỡng, làm giàu rừng tự nhiên; nâng cao năng suất rừng trồng hoặc phát triển nông lâm kết hợp.

Đối với các dự án các-bon rừng, tiêu chuẩn đặt ra yêu cầu về tính hợp pháp của khu vực thực hiện, quyền sử dụng đất và rừng, đồng thời yêu cầu tuân thủ các quy định về quản lý rừng, bảo vệ môi trường và bảo tồn đa dạng sinh học, tránh tình trạng tính toán, đăng ký hoặc cấp trùng lặp tín chỉ.

Ngoài ra, việc tính toán phát thải khí nhà kính và lượng các-bon được hấp thụ phải dựa trên phương pháp luận phù hợp, bảo đảm thông tin đầy đủ, chính xác, nhất quán và minh bạch. Những yêu cầu này tạo cơ sở kỹ thuật cho việc xây dựng, triển khai và đánh giá các dự án các-bon rừng, góp phần nâng cao tính minh bạch và độ tin cậy của tín chỉ trên thị trường.

TCVN 14682:2026 do Văn phòng Chứng chỉ quản lý rừng bền vững biên soạn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị, Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia thẩm định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố.

 Thanh Tùng