Tiêu chuẩn và những lợi ích thiết thực đối với doanh nghiệp, người tiêu dùng

Tiêu chuẩn mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho doanh nghiệp áp dụng. (Ảnh minh họa)

Theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật (2025), tiêu chuẩn là quy định về đặc tính kỹ thuật và yêu cầu quản lý dùng làm chuẩn để phân loại, đánh giá sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ, quá trình, môi trường và các đối tượng khác trong hoạt động kinh tế - xã hội.

Tiêu chuẩn do một tổ chức công bố dưới dạng văn bản để tự nguyện áp dụng. Mặc dù nguyên tắc tự nguyện nhưng sẽ có một phần hoặc toàn bộ tiêu chuẩn nhất định bắt buộc áp dụng khi có hướng dẫn cụ thể trong văn bản quy phạm pháp luật.

Các chuyên gia cho biết, tiêu chuẩn hiện diện trong hầu hết các lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội, từ sản xuất công nghiệp, xây dựng, nông nghiệp, y tế, giáo dục đến công nghệ thông tin, môi trường và quản lý. Tiêu chuẩn mang lại nhiều lợi ích thiết thực, có thể kể đến như: Thúc đẩy thương mại; Tăng cường bảo vệ quyền lợi cũng như sự tin cậy từ người tiêu dùng; Doanh nghiệp hoạt động hiệu quả hơn, hạn chế các sản phẩm sai lỗi; Giảm thiểu các tác động từ môi trường; Giảm tai nạn lao động;…

Tiêu chuẩn được phân chia thành 5 loại: Thứ nhất là Tiêu chuẩn cơ bản - Tiêu chuẩn cơ bản quy định những đặc tính, yêu cầu áp dụng chung cho một phạm vi rộng hoặc chứa đựng các quy định chung cho một lĩnh vực cụ thể; Thứ hai là Tiêu chuẩn thuật ngữ - Quy định tên gọi, định nghĩa đối với đối tượng của hoạt động trong lĩnh vực tiêu chuẩn; Thứ ba là Tiêu chuẩn yêu cầu kỹ thuật - Quy định về mức, chỉ tiêu, yêu cầu đối với đối tượng của hoạt động trong lĩnh vực tiêu chuẩn; Thứ tư là Tiêu chuẩn phương pháp thử - Quy định phương pháp lấy mẫu, phương pháp đo, phương pháp xác định, phương pháp phân tích, phương pháp kiểm tra, phương pháp khảo nghiệm, phương pháp giám định các mức, chỉ tiêu, yêu cầu đối với đối tượng của hoạt động trong lĩnh vực tiêu chuẩn; Thứ năm là Tiêu chuẩn ghi nhãn, bao gói, vận chuyển và bảo quản - Quy định các yêu cầu về ghi nhãn, bao gói, vận chuyển và bảo quản sản phẩm, hàng hoá.

Hiện, tiêu chuẩn được xây dựng dựa trên một hoặc những căn cứ sau: Tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn khu vực, tiêu chuẩn nước ngoài; Kết quả nghiên cứu khoa học và công nghệ, tiến bộ kỹ thuật; Kinh nghiệm thực tiễn; Kết quả đánh giá, khảo nghiệm, thử nghiệm, kiểm tra, giám định.

Ngoài ra, về nguyên tắc công bố tiêu chuẩn áp dụng, Luật cũng nêu rõ: Tổ chức, cá nhân công bố tiêu chuẩn áp dụng cho sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ, quá trình, môi trường và các đối tượng khác trong hoạt động kinh tế - xã hội có trách nhiệm bảo đảm sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ, quá trình, môi trường và các đối tượng khác trong hoạt động kinh tế - xã hội phù hợp với tiêu chuẩn đã công bố. Đồng thời, nội dung tiêu chuẩn công bố áp dụng không được trái với quy chuẩn kỹ thuật, văn bản quy phạm pháp luật.

Thanh Tùng