Trẻ nuốt cục pin bộ điều khiển từ xa bị hoại tử niêm mạc thực quản

Bệnh viện Nhi đồng thành phố tiếp nhận bệnh nhân nam Ph. T. Kh. (21 tháng tuổi), tạm trú tại quận Bình Tân trong tình trạng sốt, ho, ói, ăn uống kém đã 2 ngày. Gia đình cho trẻ khám bác sĩ tư nhân chẩn đoán viêm amiđan điều trị không bớt nên nhập bệnh viện Nhi Đồng thành phố Hồ Chí Minh.

Tại đây, các bác sĩ thăm khám, làm xét nghiệm máu, chụp Xquang phổi và siêu âm ngực bụng. Kết quả Xquang cho thấy có dị vật hình tròn phần trên của ngực trẻ nên được hội chẩn các bác sĩ chuyên khoa tai mũi họng, tiêu hóa nội soi, sau đó gắp ra được cục pin tròn dẹp đường kính # 1,1cm nằm ở 1/3 trên thực quản.

Ghi nhận cục pin rỉ sét và viêm loét hoại tử niêm mạc thực quản. Các bác sĩ đã đặt một ống thông mũi – dạ dày để giữ cho thực quản không bị chít hẹp. Trẻ được dùng kháng sinh, phổ rộng, kháng viêm, thuốc bang niêm mạc đường tiêu hóa, thuốc giảm tiết dịch đường tiêu hóa.

Hiện trẻ tỉnh táo, được các bác sĩ dinh dưỡng cho chế độ ăn thích hợp qua ống thông và tiếp tục theo dõi, nội soi tiêu hóa đánh giá tổn thương hẹp thực quản để quyết định nong chỗ hẹp, giúp bảo tồn thực quản cho trẻ sau này. Qua khai thác kỹ bệnh sử, người nhà cho biết trẻ có lấy chơi remote (bộ điều khiển từ xa) của máy tạo oxy sử dụng ở nhà bà ngoại, sau đó không tìm thấy cục pin trong remote, không biết đã rớt đi đâu.

Hình ảnh cục pin bệnh nhân đã nuốt vào bụng được các bác sĩ lấy ra. (Ảnh: BV Nhi Đồng)

Thực tế đây không phải trường hợp duy nhất gặp phải tai nạn do nuốt cục pin. Trước đó đã có rất nhiều trường hợp trẻ nuốt pin gây tổn thương nặng họng, phế quản. Theo chuyên gia, trẻ nuốt pin nếu không được xử lý kịp thời sẽ đe doạ đến tính mạng. Thậm chí nhiều phương pháp truyền miệng lấy pin bị mắc kẹt trong cơ thể trẻ không những không có tác dụng mà ngược lại khiến tình trạng trở nên trầm trọng hơn. 

Một số cơ chế gây tổn thương được đưa ra bao gồm hoại tử mô do chèn ép tại chỗ, ăn mòn do rò rỉ chất liệu trong pin, nhiễm độc kim loại nặng và phóng điện trực tiếp. Khi pin dẹt được đặt trong môi trường axit như trong đường tiêu hóa, một phản ứng điện hóa xảy ra dẫn đến sự hòa tan của cực âm. Quá trình này tạo ra dòng điện, dẫn đến sự điện phân và hoại tử hóa lỏng.

Pin đĩa mắc kẹt trong dạ dày, ăn mòn và phân mảnh. Sự ăn mòn và phân mảnh xảy trong dạ dày hơn 48 giờ. Khoảng 3% pin đĩa bị phân mảnh trong đường tiêu hóa và 10% cho thấy ảnh hưởng nặng nề hơn tại các vị trí nếp gấp niêm mạc dạ dày.

Các tổn thương và di chứng nghiêm trọng thường do pin tắc nghẽn tại thực quản, hầu họng. Pin lithium thường gây tổn thương nặng nề hơn do điện dung của pin cao, gây tổn thương mô nhiều hơn. Trường hợp trẻ nuốt pin, ba mẹ tuyệt đối không kích thích gây nôn như móc họng, cho uống các thuốc gây nôn... Đồng thời, phụ huynh có thể cho uống mật ong ngay lập tức và trên đường đến bệnh viện trong trường hợp trẻ >12 tháng tuổi trở lên (vì mật ong không an toàn cho trẻ dưới một tuổi). Pin được nuốt trong vòng 12 giờ trước (vì nguy cơ thủng thực quản đã tăng lên sau 12 giờ).

Ba mẹ không nên sử dụng thuốc nhuận tràng khi bé nuốt pin vì không hiệu quả hoặc dung dịch điện phân polyethylene glycol vì hiệu quả chưa được chứng minh và không biết dung dịch có tăng cường điện phân hay không. Tốt nhất đưa trẻ tới cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời.

Qua trường hợp này, Bệnh viện Nhi Đồng thành phố lưu ý, cha mẹ không nên để các dụng cụ điện tử (remote, pin cúc,…) trong tầm với trẻ vì dễ làm trẻ nhầm lẫn với kẹo, lấy bỏ vào miệng. Phu huynh cũng lưu ý để thuốc và hóa chất trong tủ có khóa, xa tầm với trẻ, tránh cho trẻ tiếp cận, gây hậu quả đáng tiếc.

An Dương