Việt Nam thúc đẩy xây dựng tiêu chuẩn quốc gia về an toàn pin sạc dự phòng

Thời gian qua, Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia (STAMEQ) thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ; và Tổ chức UL Standards & Engagement (ULSE) đã triển khai nhiều hoạt động hợp tác trong lĩnh vực tiêu chuẩn hóa, tập trung vào trao đổi chuyên môn, chia sẻ kinh nghiệm quốc tế và nâng cao năng lực, góp phần bảo đảm chất lượng, an toàn sản phẩm và bảo vệ người tiêu dùng.

Tiếp nối các hoạt động hợp tác này, sáng 11/11, tại Khách sạn Pacific Hà Nội, hai bên phối hợp tổ chức Hội thảo về an toàn pin sạc dự phòng. Sự kiện tạo diễn đàn trao đổi kinh nghiệm quốc tế về an toàn pin sạc dự phòng, đồng thời hỗ trợ Việt Nam nghiên cứu, xây dựng tiêu chuẩn quốc gia trên cơ sở tiếp cận tiêu chuẩn UL 2056.

Tham dự chương trình, có ông Trần Đăng Khoa - Phó Chủ tịch Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia; bà Vũ Thị Thu Phương - Trưởng ban Ban Hợp tác quốc tế và TBT - Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia; ông Neil Catajay - Cục trưởng Cục Tiêu chuẩn Philippines (BPS), Bộ Thương mại và Công nghiệp Philippines; ông Kolin Low - Giám đốc khu vực cấp cao tổ chức ULSE, cùng các chuyên gia trong nước, quốc tế; đại diện các tổ chức, doanh nghiệp liên quan.

Ông Trần Đăng Khoa - Phó Chủ tịch Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia. (Ảnh: Ngọc Xen)

Phát biểu khai mạc hội thảo, Phó Chủ tịch Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia Trần Đăng Khoa nhấn mạnh: “Câu chuyện hôm nay không chỉ là câu chuyện về một chiếc pin sạc dự phòng. Đó là câu chuyện về cách chúng ta bảo đảm an toàn cho những sản phẩm công nghệ đang ngày càng đi sâu vào cuộc sống. An toàn không nên bắt đầu từ lúc sản phẩm gặp sự cố. An toàn phải bắt đầu từ lúc sản phẩm được thiết kế”.

Theo ông Khoa, muốn làm được điều đó, chúng ta cần tiêu chuẩn. Tiêu chuẩn không phải là thêm một hàng rào để làm khó doanh nghiệp, thị trường. Tiêu chuẩn tốt phải làm được một việc đơn giản hơn: Giúp doanh nghiệp biết thế nào là làm đúng; giúp cơ quan quản lý biết thế nào là quản lý; giúp tổ chức thử nghiệm biết thế nào là đánh giá; và cuối cùng, giúp người tiêu dùng mua một sản phẩm mà họ có thể yên tâm sử dụng. Đó mới là giá trị cuối cùng của tiêu chuẩn.

Hiện nay, Việt Nam đang nghiên cứu, xây dựng tiêu chuẩn quốc gia về an toàn pin sạc dự phòng trên cơ sở tiếp cận tiêu chuẩn UL 2056. Ông Khoa cho rằng, đây là một hướng đi rất cần thiết. Thế giới đã có những tiêu chuẩn, những phương pháp thử và những kinh nghiệm được tích lũy qua nhiều năm. Việc của chúng ta là học cái hay của thế giới, nhưng phải làm cho phù hợp với Việt Nam.

“Không phải cứ tiêu chuẩn nước ngoài là tốt thì đưa nguyên vào Việt Nam là xong. Cũng không phải cứ là tiêu chuẩn Việt Nam thì phải bắt đầu từ con số 0. Điều quan trọng nhất là tìm được điểm gặp nhau giữa kinh nghiệm quốc tế và thực tiễn Việt Nam. Và hội thảo hôm nay chính là để tìm điểm gặp nhau đó”, Phó Chủ tịch Trần Đăng Khoa nói.

Phó Chủ tịch Trần Đăng Khoa chia sẻ, khi một tiêu chuẩn an toàn làm tốt công việc của nó, người tiêu dùng gần như không bao giờ biết nó tồn tại. Họ chỉ cắm pin sạc dự phòng vào điện thoại, thấy điện thoại sạc được, rồi tiếp tục công việc của mình. Không ai vỗ tay vì một chiếc pin sạc dự phòng không cháy. Nhưng nếu một chiếc pin sạc dự phòng cháy thì chắc chắn rất nhiều người sẽ biết. Vì thế, thành công của công tác tiêu chuẩn hóa đôi khi lại nằm ở những sự cố không bao giờ xảy ra.

Ông Khoa nhấn mạnh rằng, mục tiêu cuối cùng của hội thảo hôm nay không phải là có thêm một báo cáo đẹp, cũng không phải là có thêm một tiêu chuẩn để đặt lên giá sách. Mục tiêu là sau một thời gian nữa, những chiếc pin sạc dự phòng bán trên thị trường Việt Nam an toàn hơn hôm nay. Để từ đó, doanh nghiệp làm sản phẩm tốt hơn. Phòng thử nghiệm đánh giá chính xác hơn. Cơ quan quản lý có công cụ tốt hơn. Và người dân sử dụng sản phẩm mà không phải lo lắng. Như vậy, tiêu chuẩn đã thực sự đi vào cuộc sống.

Ông Neil Catajay, Cục trưởng Cục Tiêu chuẩn Philippines. (Ảnh: Ngọc Xen)

Tại chương trình, ông Neil Catajay - Cục trưởng Cục Tiêu chuẩn Philippines, đã chia sẻ kinh nghiệm xây dựng tiêu chuẩn và quản lý an toàn pin sạc dự phòng tại nước này. Trước những sự cố liên quan đến sản phẩm được ghi nhận trong nước và quốc tế, tháng 8/2025, Philippines đã đưa UL 2056 vào hệ thống tiêu chuẩn quốc gia với tên gọi PNS UL 2056:2025. Năm 2026, nước này tiếp tục áp dụng PNS UL 2743:2026 đối với bộ nguồn di động. Quá trình xây dựng tiêu chuẩn có sự tham gia của nhiều bên, gồm cơ quan quản lý, tổ chức kiểm nghiệm, doanh nghiệp, hiệp hội nghề nghiệp, giới nghiên cứu và người tiêu dùng.

Bên cạnh việc áp dụng tiêu chuẩn, Philippines đang triển khai quy định chứng nhận sản phẩm bắt buộc đối với pin sạc dự phòng và bộ nguồn di động. Theo đó, sản phẩm thuộc diện điều chỉnh phải có dấu chứng nhận PS đối với hàng sản xuất trong nước hoặc nhãn ICC đối với hàng nhập khẩu trước khi phân phối trên thị trường. Quy định hướng tới bảo đảm chất lượng, an toàn cho người tiêu dùng và ngăn chặn sản phẩm không đạt chuẩn lưu thông. Ông Neil Catajay cũng nhấn mạnh vai trò hợp tác với ULSE thông qua các hoạt động hội thảo, tham vấn công khai, đào tạo chuyên gia và xây dựng tài liệu truyền thông nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về an toàn pin sạc dự phòng.

Các đại biểu chụp ảnh tại chương trình. (Ảnh: Ngọc Xen)

Chương trình được lắng nghe nhiều tham luận của các diễn giả, cụ thể:

Ông Kolin Low - Giám đốc khu vực cấp cao tổ chức ULSE trình bày về “Tiêu chuẩn UL đối với sạc dự phòng và tầm quan trọng của việc đảm bảo an toàn cho sạc dự phòng đối với người tiêu dùng và cơ quan quản lý”. Ông giới thiệu UL 2056 - tiêu chuẩn an toàn chuyên biệt dành cho pin sạc dự phòng, đồng thời nhấn mạnh vai trò của tiêu chuẩn trong sàng lọc sản phẩm không an toàn, bảo vệ người tiêu dùng và thúc đẩy cạnh tranh công bằng.

Bà Nicole Sanders - đại diện Viện Nghiên cứu UL trình bày về “Thúc đẩy công tác phòng ngừa: Áp dụng nguyên tắc C.H.A.R.G.E. để đảm bảo an toàn cho pin lithium-ion”. Bà nhấn mạnh những nguy cơ mất an toàn từ pin lithium. Các sự cố quá nhiệt, cháy nổ có thể bắt nguồn từ pin hư hỏng, sạc quá mức hoặc bảo quản không đúng cách, với tốc độ cháy lan rất nhanh. Để phòng ngừa, bà giới thiệu nguyên tắc C.H.A.R.G.E gồm: lựa chọn sản phẩm được chứng nhận, sử dụng cẩn thận, nhận biết dấu hiệu cảnh báo, tái chế đúng cách, nhanh chóng thoát hiểm và lan tỏa kiến thức an toàn đến cộng đồng.

Bà Đoàn Thanh Vân - Trưởng phòng, Phòng Tiêu chuẩn Điện và Điện tử, Viện Tiêu chuẩn Chất lượng Việt Nam trình bày “Dự thảo TCVN về pin sạc dự phòng và quá trình xây dựng TCVN”. Bà Vân giới thiệu quá trình xây dựng dự thảo Tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) về pin sạc dự phòng, trên cơ sở chấp nhận hoàn toàn tiêu chuẩn ANSI/CAN/UL 2056:2025. Dự thảo tập trung phòng ngừa nguy cơ cháy, nổ thông qua các yêu cầu về kết cấu, linh kiện, kiểm soát an toàn điện và nhiệt, độ bền cơ học, ghi nhãn và hướng dẫn sử dụng. Các phép thử như ngắn mạch, sạc quá mức, quá tải, nén, uốn và thả rơi được đề cập nhằm đánh giá toàn diện mức độ an toàn của sản phẩm, góp phần bảo vệ người tiêu dùng.

Phần thảo luận, hỏi đáp diễn ra sôi nổi với sự tham gia của các diễn giả, đại diện tổ chức, doanh nghiệp. Qua đó, các bên có thêm cơ hội trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm và đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện tiêu chuẩn, nâng cao hiệu quả quản lý an toàn pin sạc dự phòng trên thị trường.

Bà Vũ Thị Thu Phương - Trưởng ban Ban Hợp tác quốc tế và TBT - Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia. (Ảnh: Ngọc Xen)

Kết luận chương trình, bà Vũ Thị Thu Phương nhận định, hội thảo mang lại nhiều góc nhìn giá trị về quản lý an toàn pin sạc dự phòng, xu hướng tiêu chuẩn quốc tế và kinh nghiệm áp dụng tiêu chuẩn UL 2056 tại Việt Nam. Bà nhấn mạnh việc đảm bảo an toàn sản phẩm đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người tiêu dùng.

Đồng thời, bà bày tỏ kỳ vọng những kiến thức, kinh nghiệm và mối quan hệ hợp tác được thiết lập tại hội thảo sẽ tiếp tục được phát huy, chuyển hóa thành các hoạt động thiết thực trong xây dựng, áp dụng tiêu chuẩn và kiểm soát chất lượng sản phẩm. Qua đó, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý an toàn pin sạc dự phòng, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và thúc đẩy môi trường sản xuất, kinh doanh an toàn, bền vững tại Việt Nam.

Thanh Tùng