Xác định hàm lượng formaldehyt phát tán từ màng sơn, vecni theo TCVN 13977:2024

Sơn và vecni là hai sản phẩm được sử dụng phổ biến trong xây dựng, trang trí và hoàn thiện nhiều loại công trình. Bên cạnh yêu cầu về màu sắc, độ bền hay khả năng bảo vệ bề mặt, việc kiểm soát các chất có thể phát tán từ lớp phủ ngày càng được quan tâm, nhất là đối với những sản phẩm được sử dụng trong không gian kín.

Từ yêu cầu này, TCVN 13977:2024 về “Sơn và Vecni - Xác định hàm lượng formaldehyt phát tán từ màng” đã được công bố. Tiêu chuẩn quy định phương pháp xác định hàm lượng formaldehyt phát tán từ màng sơn. TCVN 13977:2024 được xây dựng dựa trên tiêu chuẩn JIS K 5601-4-1 và có vai trò quan trọng trong kiểm soát chất lượng sơn và vecni, đặc biệt là các sản phẩm có liên quan đến sức khỏe người tiêu dùng.

Xác định hàm lượng formaldehyt góp phần kiểm soát chất lượng sản phẩm. (Ảnh minh họa)

Thực tế, sơn và vecni là nhóm vật liệu phủ được sử dụng để tạo lớp bảo vệ hoặc hoàn thiện trên bề mặt vật liệu. Trong đó, vecni được định nghĩa là vật liệu phủ trong suốt. Khi sử dụng, sơn hoặc vecni được phủ lên bề mặt và hình thành một lớp màng sau quá trình khô hoặc đóng rắn. Lớp màng này có vai trò tạo màu, hoàn thiện bề mặt hoặc bảo vệ vật liệu nền trước các tác động từ môi trường.

Tuy nhiên, trong quá trình sử dụng, một số thành phần trong vật liệu phủ có thể phát tán ra môi trường. Formaldehyt là một trong những chất được tiêu chuẩn này tập trung xác định, với mục tiêu lượng hóa mức phát tán từ màng sơn bằng các phương pháp thử thống nhất.

TCVN 13977:2024 thiết lập các cấp độ phát tán formaldehyt. Theo đó, lượng formaldehyt phát tán được phân thành các mức: cấp 1 là không quá 0,12 mg/L; cấp 2 không quá 0,35 mg/L; cấp 3 không quá 1,8 mg/L và trên 1,8 mg/L. Việc chỉ định cấp độ phát tán được thực hiện tùy theo mức yêu cầu đối với từng sản phẩm.

Cách phân loại này giúp kết quả thử nghiệm dễ được nhận diện hơn: thay vì chỉ biết sản phẩm có phát tán formaldehyt hay không, có thể xác định lượng chất phát tán và đối chiếu với cấp độ tương ứng.

Bên cạnh đó, TCVN 13977:2024 cũng quy định phương pháp bình hút ẩm và phương pháp buồng nhỏ để xác định formaldehyt phát tán. Cả hai đều dựa trên nguyên tắc đưa mẫu sơn vào một không gian được kiểm soát, thu lại lượng formaldehyt mà màng sơn phát ra, sau đó phân tích để xác định hàm lượng.

Với phương pháp bình hút ẩm, mẫu sơn được đặt trong một bình thủy tinh kín, bên trong có đĩa chứa nước để hấp thụ formaldehyt phát ra từ màng sơn. Sau thời gian thử nghiệm, lượng formaldehyt trong nước được phân tích bằng thiết bị chuyên dụng để xác định hàm lượng phát tán.

Với phương pháp buồng nhỏ, mẫu sơn được phủ lên tấm thử rồi đặt trong một buồng có kiểm soát nhiệt độ, độ ẩm và lượng không khí lưu thông. Formaldehyt phát ra từ màng sơn sẽ hòa vào không khí trong buồng, sau đó không khí được lấy mẫu tại thời điểm quy định để phân tích. 

TCVN 13977:2024 do Viện Vật liệu xây dựng - Bộ Xây dựng biên soạn, Bộ Xây dựng đề nghị, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng (nay là Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia) thẩm định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố.

Thanh Tùng