'Bệ đỡ’ giúp doanh nghiệp nông thôn đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất

Trong quá trình công nghiệp hóa nông nghiệp, nông thôn, khuyến công được xem là một trong những chính sách quan trọng giúp các cơ sở sản xuất quy mô nhỏ tiếp cận công nghệ, cải tiến quy trình sản xuất và nâng cao năng suất. Thực tế cho thấy, nhiều cơ sở công nghiệp nông thôn vẫn gặp khó khăn về vốn đầu tư, máy móc và trình độ công nghệ, do đó sự hỗ trợ từ Nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc tạo lực đẩy phát triển.

Là địa phương có số lượng doanh nghiệp và cơ sở sản xuất công nghiệp nông thôn (CNNT) khá lớn, Đồng Nai những năm qua đã triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ nhằm thúc đẩy khu vực này phát triển. Giai đoạn 2021-2025, tỉnh đã hỗ trợ 37 cơ sở CNNT đầu tư máy móc, thiết bị hiện đại trong các lĩnh vực như chế biến hạt điều, chế biến gỗ, cơ khí, dệt sợi, thực phẩm và vật liệu xây dựng. Việc đầu tư công nghệ mới đã giúp nhiều cơ sở tăng năng suất từ 15-40%, đồng thời cải thiện đáng kể chất lượng sản phẩm, giảm tổn thất nguyên liệu và nâng cao mức độ an toàn lao động trong sản xuất.

Sản xuất tại Công ty TNHH Tương Lai, đơn vị thụ hưởng khá nhiều chương trình hỗ trợ nâng cao năng lực doanh nghiệp từ trung ương, địa phương.

Tại tỉnh Đồng Nai, các chương trình khuyến công đã hỗ trợ nhiều doanh nghiệp và cơ sở sản xuất đầu tư thiết bị, nâng cấp dây chuyền công nghệ. Chẳng hạn, Công ty TNHH MTV Liên Khanh là đơn vị chuyên chế biến phôi gỗ từ cây cao su, điều, tràm – đã được Trung tâm Khuyến công và Tư vấn phát triển công nghiệp hỗ trợ xây dựng đề án ứng dụng máy móc thiết bị tiên tiến trong sản xuất. Trong đó, nguồn kinh phí khuyến công địa phương hỗ trợ khoảng 450 triệu đồng, giúp doanh nghiệp đầu tư thiết bị, mở rộng quy mô sản xuất và tạo việc làm cho lao động địa phương, trong đó 40% là lao động người dân tộc Chơro.

Không chỉ các doanh nghiệp chế biến gỗ, nhiều cơ sở sản xuất thực phẩm cũng hưởng lợi từ chính sách này. Cơ sở chế biến khô gà Toàn Dương sau khi nhận hỗ trợ từ nguồn vốn khuyến công đã đầu tư máy móc hiện đại, từng bước nâng cao năng lực sản xuất. Việc ứng dụng thiết bị mới giúp cơ sở giảm chi phí sản xuất, tăng lợi nhuận và tạo thêm việc làm cho người dân tại địa phương.

Để chính sách khuyến công tiếp cận gần hơn với cơ sở sản xuất, Đồng Nai đã xây dựng mạng lưới 65 cộng tác viên khuyến công tại các địa phương. Lực lượng này đóng vai trò kết nối, tư vấn và đưa các chính sách hỗ trợ của Nhà nước đến với doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất ở khu vực nông thôn.

Nguồn lực khuyến công tuy không quá lớn nhưng có tác động lan tỏa đáng kể. Theo thống kê, chương trình khuyến công trên cả nước hằng năm có nguồn ngân sách bình quân hơn 200 tỷ đồng từ Trung ương và địa phương để hỗ trợ doanh nghiệp, cơ sở công nghiệp nông thôn đầu tư đổi mới công nghệ, cải tiến thiết bị và phát triển sản phẩm.

Riêng tại Đồng Nai, kế hoạch khuyến công năm 2023 dành 12,5 tỷ đồng để triển khai các hoạt động hỗ trợ, trong đó có nội dung hỗ trợ 9 cơ sở công nghiệp nông thôn ứng dụng máy móc thiết bị tiên tiến nhằm nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

Ở quy mô rộng hơn, chương trình khuyến công đang trở thành công cụ chính sách quan trọng để thúc đẩy công nghiệp nông thôn phát triển theo hướng hiện đại. Tại Đắk Lắk, trong giai đoạn 2021-2025, địa phương đã triển khai 142 đề án khuyến công, gồm 7 đề án cấp quốc gia và 135 đề án địa phương, với tổng kinh phí hơn 48 tỷ đồng. Trong đó, riêng hoạt động hỗ trợ đổi mới công nghệ và ứng dụng thiết bị tiên tiến đã có 68 đề án, kinh phí khoảng 34 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu hỗ trợ.

Nhờ những chương trình này, nhiều cơ sở chế biến nông sản như cà phê, hồ tiêu, cao su hay sản phẩm gỗ, thủ công mỹ nghệ đã từng bước chuyển từ sản xuất thủ công sang áp dụng máy móc hiện đại, giúp giảm lao động thủ công, ổn định chất lượng sản phẩm và tăng năng suất sản xuất.

Ngoài ra, hoạt động bình chọn và tôn vinh sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cũng góp phần nâng cao giá trị thương hiệu. Tại Đắk Lắk, đến nay đã có 110 sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp tỉnh, 35 sản phẩm cấp khu vực và 14 sản phẩm cấp quốc gia, tạo cơ hội để các sản phẩm địa phương tham gia hội chợ, kết nối thị trường và mở rộng kênh phân phối.

Sở Công Thương Đắk Lắk nghiệm thu đề án khuyến công địa phương.

Trong giai đoạn 2026-2030, chương trình khuyến công tiếp tục được định hướng gắn với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển chuỗi giá trị. Theo kế hoạch, Đắk Lắk dự kiến hỗ trợ 98-100 cơ sở công nghiệp nông thôn ứng dụng máy móc thiết bị tiên tiến, đồng thời hỗ trợ xây dựng website, gian hàng số và hệ thống truy xuất nguồn gốc nhằm mở rộng thị trường tiêu thụ.

Có thể thấy, trong bối cảnh nhiều cơ sở công nghiệp nông thôn còn hạn chế về vốn và công nghệ, chính sách khuyến công đóng vai trò như “bệ đỡ” giúp doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư đổi mới sản xuất. Khi được hỗ trợ đúng hướng, các cơ sở sản xuất không chỉ nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm mà còn góp phần tạo việc làm, gia tăng giá trị nông sản và thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn theo hướng bền vững.

Thanh Hiền