Bác sĩ khuyến cáo: Đái tháo đường không chữa khỏi bằng bài thuốc gia truyền hay thuốc nam
(VietQ.vn) - Bác sĩ khẳng định đái tháo đường không thể chữa khỏi hoàn toàn bằng bài thuốc gia truyền hay thuốc nam, những quảng cáo “dứt điểm” là sai sự thật và có thể gây biến chứng nguy hiểm.
Chuyên gia cảnh báo ăn trứng vịt lộn sai cách có thể gây hại tim mạch, tăng gánh nặng cho thận
Cảnh báo hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc len lỏi vào bến xe và vận chuyển trên xe khách
Trước thềm mùa du lịch cao điểm 2026, cảnh báo lừa đảo khi xin thị thực đi nước ngoài
Đái tháo đường là một bệnh mạn tính phổ biến, đặc trưng bởi tình trạng tăng đường huyết do cơ thể thiếu hụt hoặc kháng insulin. Nếu không được kiểm soát đúng cách, bệnh có thể gây tổn thương nghiêm trọng cho nhiều cơ quan quan trọng như tim, mạch máu, thận, mắt và hệ thần kinh. Bệnh thường được chia thành hai dạng phổ biến: type 1, khi tế bào beta của tụy bị phá hủy dẫn đến thiếu insulin tuyệt đối và người bệnh phải dùng insulin suốt đời, và type 2, đặc trưng bởi tình trạng kháng hoặc không đáp ứng insulin.
Mặc dù y học hiện đại có nhiều phương pháp kiểm soát tốt đường huyết, nhưng không có phương pháp nào chữa khỏi hoàn toàn bệnh. Người bệnh cần quản lý lâu dài bằng thuốc điều trị, chế độ ăn hợp lý, tập luyện và theo dõi đường huyết thường xuyên. Tuy nhiên, thời gian gần đây, nhiều sản phẩm được quảng cáo là “bài thuốc gia truyền chữa tiểu đường dứt điểm” đang được rao bán tràn lan trên mạng, đánh vào tâm lý mong muốn chữa khỏi bệnh nhanh chóng và không phải dùng thuốc Tây y.

Không có bài thuốc gia truyền nào có thể điều trị được bệnh tiểu đường. Ảnh minh họa
Theo ThS.DS Trần Ngọc Tín, Trường Đại học Khoa học Sức khỏe – Đại học Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh, “cho đến nay, chưa có đủ bằng chứng khoa học cho thấy các dược liệu này có thể thay thế hoàn toàn thuốc điều trị hoặc chữa khỏi bệnh hoàn toàn.”
Trong y văn cổ truyền và nghiên cứu dược lý hiện đại, một số dược liệu được ghi nhận có khả năng hỗ trợ kiểm soát đường huyết, chẳng hạn như kích thích tế bào beta đảo tụy tăng tiết insulin, bảo vệ tế bào beta trước stress oxy hóa, cải thiện tình trạng kháng insulin và làm chậm hấp thu đường ở ruột. Tuy nhiên, những tác dụng này chủ yếu mang tính hỗ trợ, không thể coi là phương pháp chữa bệnh dứt điểm.
Một nguy cơ đặc biệt nghiêm trọng là nhiều sản phẩm gia truyền hoặc thuốc nam bị trộn hoạt chất tân dược như Phenformin, Glibenclamide mà không ghi nhãn. Những chất này hạ đường huyết rất nhanh, tạo cảm giác bệnh thuyên giảm nhưng thực chất có thể phá hủy cơ thể từ bên trong. Phenformin đã bị cấm toàn cầu vì độc tính gây toan lactic, và người uống phải chất này có thể gặp suy hô hấp, tụt huyết áp, rối loạn tri giác, thậm chí tử vong, đặc biệt ở người có bệnh lý gan, thận nền. Các triệu chứng ngộ độc thường âm thầm, như mệt mỏi, chán ăn, đau bụng, khiến người bệnh chủ quan cho đến khi rơi vào hôn mê.
Thực tế, Khoa Nội tiết – Đái tháo đường, Bệnh viện Bạch Mai liên tục tiếp nhận nhiều ca nguy kịch liên quan đến các sản phẩm hạ đường huyết nhãn mác đông y. Do tâm lý mệt mỏi vì phải điều trị suốt đời khiến bệnh nhân dễ bị thuyết phục bởi những quảng cáo “không tác dụng phụ” hoặc “rẻ tiền hơn”. Quan niệm sai lầm rằng “thuốc Đông y là lành tính” cũng khiến nhiều người bỏ phác đồ điều trị chuẩn khi gặp các tác dụng phụ nhẹ của thuốc Tây, như tiêu chảy hoặc tăng cân.
ThS. BS. Nguyễn Đăng Quân – Phó Trưởng khoa Điều trị tích cực, Bệnh viện Nội tiết Trung ương cũng cho biết, đái tháo đường là bệnh lý mạn tính cần điều trị lâu dài. Người bệnh cần tuân thủ điều trị theo chỉ định của bác sĩ; theo dõi đường huyết thường xuyên; tái khám định kỳ tại cơ sở y tế chuyên khoa. Hiện nay, y học thế giới chưa có phương pháp nào chữa khỏi hoàn toàn đái tháo đường, mà chỉ có thể kiểm soát tốt bệnh để phòng ngừa biến chứng.
ThS. BS Nguyễn Đăng Quân cảnh báo thêm, hiện nay nhiều cơ sở lợi dụng tâm lý muốn khỏi bệnh nhanh và dứt điểm của người bệnh để đưa ra những lời quảng cáo như: Thuốc nam chữa khỏi đái tháo đường, bài thuốc gia truyền, điều trị dứt điểm không cần thuốc Tây. Đây là những quảng cáo không có cơ sở khoa học, có thể khiến người bệnh bỏ lỡ thời gian điều trị quan trọng và đối mặt với các biến chứng nguy hiểm.
Các chuyên gia y tế nhấn mạnh, nguyên tắc điều trị đái tháo đường bắt buộc phải bao gồm: chế độ ăn khoa học, duy trì cân nặng hợp lý, tập luyện đều đặn và dùng thuốc theo chỉ dẫn. Người bệnh cần tuyệt đối thận trọng với quảng cáo trên mạng, không được tự ý bỏ phác đồ đã được kiểm chứng.
Các bác sĩ kiến nghị các cơ quan chức năng cần tăng cường giám sát, xử lý nghiêm các đối tượng buôn bán thuốc không rõ nguồn gốc, nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng và tránh những cái chết thầm lặng do tin vào quảng cáo sai lệch.
Người bệnh tiểu đường cần nhớ rằng, không có bài thuốc gia truyền, thảo dược hay thuốc nam nào chữa khỏi hoàn toàn bệnh. Việc kiểm soát tốt bệnh chỉ đạt được khi tuân thủ phác đồ điều trị khoa học, duy trì chế độ ăn hợp lý, tập luyện đều đặn và theo dõi sức khỏe thường xuyên. Tin vào quảng cáo sai sự thật không chỉ tốn tiền mà còn có thể đe dọa tính mạng.
Tiêu chuẩn quốc gia Sửa đổi 1:2024 TCVN I‑4:2017 – Bộ tiêu chuẩn quốc gia về thuốc – Phần 4: Dược liệu và thuốc từ dược liệu
Tiêu chuẩn này là một bộ quy định kỹ thuật quan trọng được công bố năm 2024, sửa đổi từ tiêu chuẩn gốc TCVN I‑4:2017, nhằm nâng cao chất lượng và kiểm soát chặt chẽ các dược liệu và sản phẩm thuốc có nguồn gốc từ dược liệu. Bộ tiêu chuẩn này nêu rõ phạm vi áp dụng, các yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử nghiệm nhằm đảm bảo dược liệu dùng trong sản xuất thuốc đạt chuẩn chất lượng, an toàn và hiệu quả. Nó cũng hướng dẫn về cách bảo quản, lấy mẫu và kiểm tra dược liệu trước khi sử dụng trong sản xuất thuốc, giúp quản lý tốt hơn nguồn nguyên liệu tự nhiên vốn có sự biến động lớn về chất lượng.
Sửa đổi 1:2024 TCVN I‑4:2017 đã thay thế hoặc hiệu chỉnh một số tiêu chuẩn dược liệu trước đây, dựa trên cập nhật từ các dược điển quốc tế và thực tiễn quản lý chất lượng thuốc tại Việt Nam. Những tiêu chuẩn này bao gồm danh sách dược liệu cụ thể như actiso, ba kích, gừng, diếp cá, ngưu tất…, với các chỉ tiêu chất lượng, yêu cầu kỹ thuật và phương pháp kiểm nghiệm rõ ràng. Nhờ đó, việc sản xuất thuốc từ dược liệu tại Việt Nam sẽ được thực hiện theo chuẩn mực quốc gia nhất quán, hỗ trợ doanh nghiệp, cơ sở sản xuất tuân thủ quy định và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Việc ban hành và áp dụng tiêu chuẩn này không chỉ giúp bảo đảm chất lượng dược liệu và sản phẩm thuốc từ dược liệu, mà còn là một bước quan trọng trong việc thống nhất kiểm soát chất lượng thuốc trên toàn quốc, góp phần bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và nâng cao uy tín của ngành dược Việt Nam trên thị trường trong nước và quốc tế.
An Dương (T/h)









