TCVN 14305:2025 về chuẩn hóa công nghệ sản xuất bồi đắp

Việc Bộ Khoa học và Công nghệ công bố TCVN 14305:2025 (ISO/ASTM 52900:2021) không đơn thuần là bổ sung một tiêu chuẩn kỹ thuật mới, mà còn đánh dấu bước hoàn thiện quan trọng về nền tảng khái niệm cho lĩnh vực sản xuất bồi đắp (Additive Manufacturing – AM) tại Việt Nam. Trong bối cảnh công nghệ in 3D đang trở thành trụ cột của sản xuất tiên tiến, việc chuẩn hóa thuật ngữ và nguyên lý chung được xem là điều kiện tiên quyết để đảm bảo sự phát triển đồng bộ và hội nhập quốc tế.

Tiêu chuẩn này được xây dựng tương đương hoàn toàn với ISO/ASTM 52900:2021 – bộ tiêu chuẩn quốc tế có tính nền tảng trong lĩnh vực sản xuất bồi đắp. Nội dung cốt lõi của TCVN 14305:2025 tập trung vào việc thiết lập hệ thống thuật ngữ, định nghĩa và các khái niệm cơ bản, qua đó tạo ra “ngôn ngữ chung” cho các bên tham gia trong chuỗi giá trị, từ nhà sản xuất thiết bị, nhà cung cấp vật liệu, đến đơn vị vận hành và người sử dụng cuối cùng.

TCVN 14305:2025 mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho doanh nghiệp và tổ chức nghiên cứu

Một trong những điểm đáng chú ý của tiêu chuẩn là làm rõ bản chất của công nghệ sản xuất bồi đắp, phương pháp tạo hình sản phẩm bằng cách tích lũy vật liệu theo từng lớp dựa trên dữ liệu số 3D. Khác với gia công truyền thống mang tính cắt gọt, AM cho phép chế tạo trực tiếp các chi tiết có hình học phức tạp, giảm thiểu lãng phí vật liệu và rút ngắn chu trình sản xuất. Tiêu chuẩn cũng hệ thống hóa các thuật ngữ liên quan đến quy trình, thiết bị, vật liệu và vai trò của các chủ thể trong hệ thống, giúp hạn chế sự sai lệch trong cách hiểu và կիրառ dụng.

Không dừng lại ở việc chuẩn hóa từ vựng, TCVN 14305:2025 còn đặt ra các nguyên tắc cơ bản về cấu trúc và hoạt động của hệ thống sản xuất bồi đắp. Trong đó, khái niệm “xử lý đơn bước” được nhấn mạnh như một đặc trưng nổi bật của công nghệ này, khi sản phẩm có thể được hình thành đồng thời cả về hình dạng và đặc tính vật liệu trong một quá trình tích hợp. Đây chính là nền tảng để phát triển các mô hình sản xuất linh hoạt, cá thể hóa sản phẩm và tối ưu hóa hiệu suất.

Đáng chú ý, tiêu chuẩn này đóng vai trò là “trục xương sống” trong hệ thống các tiêu chuẩn về sản xuất bồi đắp tại Việt Nam. Nhiều tiêu chuẩn liên quan đến vật liệu, thiết kế, dữ liệu và kiểm soát chất lượng đều dựa trên hệ thống thuật ngữ của TCVN 14305:2025. Điều này đảm bảo tính nhất quán trong toàn bộ chuỗi tiêu chuẩn, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho việc triển khai thực tiễn trong doanh nghiệp và các tổ chức nghiên cứu. 

Trong bối cảnh chuyển đổi số và sản xuất thông minh đang diễn ra mạnh mẽ, việc ban hành tiêu chuẩn này mang ý nghĩa chiến lược. Nó không chỉ giúp doanh nghiệp tiếp cận công nghệ in 3D một cách bài bản, mà còn nâng cao khả năng tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu thông qua việc tuân thủ các chuẩn mực quốc tế. Sự tương thích với ISO/ASTM cũng mở ra cơ hội hợp tác, chuyển giao công nghệ và thu hút đầu tư trong lĩnh vực sản xuất tiên tiến.

Có thể thấy, TCVN 14305:2025 không chỉ là một bộ tiêu chuẩn kỹ thuật mang tính định nghĩa, mà còn là nền móng cho việc hình thành và phát triển hệ sinh thái sản xuất bồi đắp tại Việt Nam. Trong dài hạn, tiêu chuẩn này sẽ góp phần thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực chế tạo và từng bước đưa công nghiệp Việt Nam tiến gần hơn với các chuẩn mực sản xuất hiện đại trên thế giới.

Bảo Linh