Phân bón phối trộn không đúng công bố: Người nông dân cần lưu ý gì?
(VietQ.vn) - Phân bón phối trộn được sử dụng phổ biến trong sản xuất nông nghiệp nhờ khả năng kết hợp nhiều thành phần dinh dưỡng. Tuy nhiên, nếu tỷ lệ nguyên liệu không chính xác, quy trình sản xuất thiếu kiểm soát hoặc hàm lượng dinh dưỡng thực tế không đáp ứng yêu cầu chất lượng, người nông dân có thể phải chịu thêm chi phí nhưng hiệu quả sử dụng không như mong muốn. Vì vậy, việc kiểm tra thông tin sản phẩm và hiểu rõ quy định về chất lượng phân bón là điều cần thiết.
Chất lượng phân bón phải đáp ứng quy chuẩn
Phân bón phối trộn là sản phẩm được tạo thành từ việc kết hợp nhiều nguyên liệu theo tỷ lệ nhất định nhằm cung cấp các chất dinh dưỡng cho cây trồng. Với phân bón NPK, các thành phần đạm, lân và kali được phối hợp theo công thức để đáp ứng nhu cầu sinh trưởng của cây.
Tuy nhiên, chất lượng sản phẩm phụ thuộc vào nguyên liệu đầu vào, tỷ lệ phối trộn và quy trình sản xuất. Nếu các công đoạn này không được kiểm soát chặt chẽ, hàm lượng dinh dưỡng trong thành phẩm có thể không đáp ứng chỉ tiêu chất lượng đã đăng ký.

Phân bón phối trộn cần được kiểm soát chặt chẽ về thành phần và hàm lượng dinh dưỡng trước khi đưa ra thị trường.
Đáng chú ý, người sử dụng khó có thể nhận biết chính xác hàm lượng dinh dưỡng chỉ bằng cách quan sát màu sắc, kích thước hạt hay hình thức bên ngoài. Một sản phẩm có bao bì đẹp, hạt phân đồng đều không đồng nghĩa với việc chất lượng đáp ứng yêu cầu.
Theo Luật Trồng trọt số 31/2018/QH14, được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 146/2025/QH15, phân bón lưu hành trên thị trường phải đáp ứng các điều kiện theo quy định, trong đó có yêu cầu được công nhận lưu hành tại Việt Nam, trừ những trường hợp được miễn theo pháp luật.
Đặc biệt, theo QCVN 106:2025/BNNMT về chất lượng phân bón quy định các chỉ tiêu chất lượng, yếu tố hạn chế, phương pháp thử và yêu cầu quản lý đối với phân bón. Các chỉ tiêu được phân thành chỉ tiêu chính và chỉ tiêu bổ sung, làm căn cứ đánh giá chất lượng sản phẩm.
Đối với phân bón phối trộn, việc đánh giá không chỉ căn cứ vào thành phần ghi trên bao bì mà phải đối chiếu kết quả thử nghiệm với chỉ tiêu đăng ký và mức sai lệch được quy chuẩn cho phép. Do đó, không thể mặc định mọi sai khác giữa kết quả thử nghiệm và con số công bố đều là hành vi vi phạm.
Người nông dân cần kiểm tra gì khi mua phân bón?
Để hạn chế nguy cơ mua phải phân bón không đúng chất lượng, người nông dân nên lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, mua tại các cơ sở kinh doanh đáp ứng điều kiện theo quy định.
Khi mua hàng, cần kiểm tra tên sản phẩm, mã số phân bón, thành phần, hàm lượng dinh dưỡng, hướng dẫn sử dụng và thông tin về tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm. Với phân bón NPK, cần chú ý các chỉ tiêu đạm tổng số, lân hữu hiệu và kali hữu hiệu, đồng thời đối chiếu với nhu cầu của cây trồng.
Theo Điều 48 Luật Trồng trọt, phân bón lưu thông trên thị trường phải được ghi nhãn theo quy định, trong đó có tên loại phân bón và mã số phân bón. Nội dung nhãn phải phù hợp với thông tin trong Quyết định công nhận phân bón lưu hành tại Việt Nam.
Bên cạnh đó, Điều 51 quy định tổ chức, cá nhân buôn bán phân bón có trách nhiệm kiểm tra nguồn gốc, nhãn và các tài liệu liên quan đến chất lượng sản phẩm; cung cấp chứng từ hợp pháp để truy xuất nguồn gốc khi cần thiết. Vì vậy, người mua nên yêu cầu hóa đơn, chứng từ và giữ lại bao bì sau khi sử dụng. Đây là những căn cứ quan trọng để xác định sản phẩm, cơ sở cung cấp và lô hàng khi phát sinh vấn đề về chất lượng.
Trường hợp phát hiện bao bì bị rách, mất nhãn, thông tin không rõ ràng hoặc sản phẩm có dấu hiệu bất thường như biến đổi trạng thái, vón cục, người mua nên thận trọng và đề nghị kiểm tra. Tuy nhiên, những biểu hiện cảm quan này chưa đủ để kết luận phân bón không đạt chất lượng. Việc xác định phải căn cứ vào kết quả lấy mẫu, thử nghiệm theo phương pháp kỹ thuật tương ứng.
Theo Điều 50 Luật Trồng trọt, tổ chức, cá nhân sản xuất phân bón phải thử nghiệm từng lô phân bón thành phẩm trước khi đưa ra lưu thông trên thị trường; lưu kết quả thử nghiệm và bảo quản mẫu lưu theo thời hạn luật định. Đây là trách nhiệm quan trọng nhằm kiểm soát chất lượng sản phẩm trước khi đến tay người sử dụng.
Khi nghi ngờ phân bón không đúng thành phần hoặc hàm lượng công bố, người nông dân nên giữ lại sản phẩm, bao bì, hóa đơn và thông tin về nơi mua. Đồng thời, phản ánh đến cơ quan chuyên môn quản lý lĩnh vực trồng trọt tại địa phương hoặc cơ quan quản lý thị trường để được hướng dẫn kiểm tra.
Pháp luật cũng quy định trách nhiệm của tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh khi đưa phân bón không bảo đảm chất lượng ra thị trường. Các hành vi vi phạm có thể bị xử lý theo quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trồng trọt.
Về phía người sử dụng, Điều 54 Luật Trồng trọt quy định quyền được cung cấp thông tin, hướng dẫn sử dụng và được bồi thường thiệt hại theo quy định pháp luật. Người nông dân cũng có trách nhiệm sử dụng phân bón đúng hướng dẫn, bảo đảm đúng loại đất, đúng loại cây, đúng liều lượng, đúng thời điểm và đúng cách.
Kiểm soát chất lượng phân bón phối trộn không chỉ là trách nhiệm của cơ sở sản xuất mà còn cần sự phối hợp của đơn vị kinh doanh, cơ quan quản lý và người sử dụng. Chủ động kiểm tra thông tin, lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng và lưu giữ chứng từ mua hàng sẽ giúp người nông dân hạn chế rủi ro, bảo vệ quyền lợi và nâng cao hiệu quả sản xuất.
Cẩm Anh












