Bầu cử Quốc hội khóa XVI: Quy trình bỏ phiếu và quyền của cử tri

Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026–2031 được xác định là sự kiện chính trị quan trọng của đất nước, nơi cử tri trực tiếp lựa chọn những người đại diện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân trong các cơ quan quyền lực nhà nước. Theo kế hoạch, ngày bầu cử sẽ diễn ra vào Chủ nhật, ngày 15/3/2026 trên phạm vi toàn quốc.

Theo Hội đồng Bầu cử quốc gia, danh sách chính thức có 864 người ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI tại 182 đơn vị bầu cử trên cả nước để cử tri lựa chọn 500 đại biểu Quốc hội nhiệm kỳ mới. Sau khi danh sách được công bố, các ứng cử viên sẽ tham gia vận động bầu cử thông qua các hoạt động tiếp xúc cử tri và phương tiện thông tin đại chúng để trình bày chương trình hành động của mình.

Đảng ủy xã Thanh Ba (Phú Thọ) kiểm tra tiến độ chuẩn bị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp, nhiệm kỳ 2026-2031.

Việc xác định số lượng và cơ cấu người ứng cử được thực hiện thông qua các bước hiệp thương, bảo đảm tính đại diện của các tầng lớp nhân dân, tổ chức chính trị – xã hội, cơ quan nhà nước, lực lượng vũ trang và các địa phương trong Quốc hội. Điều này nhằm bảo đảm Quốc hội phản ánh đầy đủ tiếng nói và lợi ích của các nhóm xã hội khác nhau.

Quy trình bỏ phiếu chặt chẽ, bảo đảm quyền của cử tri

Theo hướng dẫn của Hội đồng Bầu cử quốc gia, cử tri tham gia bầu cử phải mang theo thẻ cử tri và đến đúng khu vực bỏ phiếu ghi trên thẻ trong thời gian từ 7 giờ đến 19 giờ ngày bầu cử. Tùy điều kiện thực tế, tổ bầu cử có thể quyết định mở cửa sớm hơn nhưng không trước 5 giờ sáng hoặc kết thúc muộn hơn nhưng không quá 21 giờ cùng ngày.

Tại điểm bỏ phiếu, cử tri xuất trình thẻ cử tri hoặc căn cước công dân để được phát phiếu bầu. Mỗi cử tri sẽ nhận các loại phiếu tương ứng gồm: phiếu bầu đại biểu Quốc hội và phiếu bầu đại biểu HĐND ở các cấp mà mình có quyền tham gia bầu cử.

Sau khi nhận phiếu, cử tri vào buồng bỏ phiếu để lựa chọn ứng cử viên theo quy định. Việc gạch tên những người không tín nhiệm phải được thực hiện kín đáo nhằm bảo đảm nguyên tắc bỏ phiếu kín. Sau khi hoàn thành, cử tri tự mình bỏ phiếu vào hòm phiếu.

Luật bầu cử cũng quy định mỗi cử tri phải tự mình đi bỏ phiếu, không được nhờ người khác bầu thay. Tuy nhiên, trong những trường hợp đặc biệt như người già yếu, người khuyết tật hoặc không thể tự viết phiếu, cử tri có thể nhờ người khác hỗ trợ nhưng phải bảo đảm nguyên tắc tự nguyện và bí mật của lá phiếu.

Quy định về danh sách cử tri và các trường hợp đặc biệt

Danh sách cử tri là căn cứ quan trọng để bảo đảm quyền bầu cử của công dân. Theo quy định, công dân Việt Nam từ đủ 18 tuổi trở lên, có đầy đủ năng lực hành vi dân sự, đều được ghi tên vào danh sách cử tri tại nơi cư trú. Danh sách này được lập và niêm yết công khai để người dân kiểm tra, phản ánh nếu có sai sót.

Đối với những trường hợp đặc biệt như cử tri đang tạm trú, người đang bị tạm giam, tạm giữ hoặc đang điều trị tại các cơ sở y tế, cơ quan chức năng sẽ có phương án lập danh sách cử tri riêng hoặc bố trí điểm bỏ phiếu phù hợp để bảo đảm mọi công dân đủ điều kiện đều có thể thực hiện quyền bầu cử.

Ngoài ra, cử tri cũng có quyền đề nghị điều chỉnh thông tin hoặc chuyển nơi bỏ phiếu nếu thay đổi nơi cư trú trước ngày bầu cử. Việc niêm yết danh sách và tiếp nhận kiến nghị được thực hiện theo quy định của pháp luật nhằm bảo đảm tính minh bạch và chính xác.

Các điểm bỏ phiếu trên địa bàn tỉnh Phú Thọ được bố trí, sắp xếp, bảo đảm điều kiện phục vụ cử tri tham gia bầu cử.

Hướng tới ngày hội của toàn dân

Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp không chỉ là hoạt động chính trị quan trọng mà còn là dịp để người dân trực tiếp tham gia vào quá trình xây dựng bộ máy nhà nước. Mỗi lá phiếu của cử tri thể hiện sự lựa chọn, gửi gắm niềm tin vào những đại biểu đủ năng lực, phẩm chất và trách nhiệm để đại diện cho mình trong các cơ quan quyền lực nhà nước.

Hiện nay, từ trung ương đến địa phương, các cơ quan chức năng đang tích cực chuẩn bị mọi điều kiện cần thiết, từ công tác nhân sự, tuyên truyền đến tổ chức điểm bỏ phiếu, nhằm bảo đảm cuộc bầu cử diễn ra dân chủ, đúng pháp luật, an toàn và tiết kiệm.

Với sự chuẩn bị kỹ lưỡng cùng sự tham gia tích cực của cử tri cả nước, ngày bầu cử 15/3/2026 được kỳ vọng sẽ trở thành ngày hội lớn của toàn dân, góp phần củng cố nền dân chủ và tăng cường hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước trong nhiệm kỳ mới.

Hiền Anh