Chính phủ thí điểm một số chính sách trong triển khai lộ trình sử dụng xăng E10

Theo Nghị quyết, các nội dung thí điểm gồm: thuê dịch vụ thử nghiệm để kiểm tra chất lượng xăng dầu; xác định xăng E10RON95-III là mặt hàng xăng sinh học tiêu dùng phổ biến do Nhà nước công bố giá; quy định các yếu tố hình thành giá cơ sở; xử lý lượng xăng không chì còn tồn và phân công trách nhiệm cho các cơ quan, đơn vị liên quan.

Về kiểm tra chất lượng, thương nhân đầu mối sản xuất và kinh doanh xăng dầu được thuê các tổ chức thử nghiệm được chỉ định theo quy định để kiểm tra chất lượng sản phẩm. Hợp đồng thuê dịch vụ thử nghiệm được sử dụng thay cho tài liệu chứng minh năng lực phòng thử nghiệm tại cơ sở pha chế.

Từ ngày Nghị quyết có hiệu lực, xăng E10RON95-III được xác định là mặt hàng tiêu dùng phổ biến do Nhà nước công bố giá cơ sở, thay thế cho xăng RON95-III trong điều hành giá. Bộ Công Thương và Bộ Tài chính chịu trách nhiệm xác định các yếu tố cấu thành và công bố giá cơ sở theo quy định hiện hành.

Việc triển khai xăng E10 được kỳ vọng góp phần bảo đảm an ninh năng lượng và thúc đẩy phát triển nhiên liệu sinh học tại Việt Nam. Ảnh minh họa

Giá cơ sở xăng E10RON95-III được hình thành từ các yếu tố chính gồm: giá xăng RON95 trên thị trường quốc tế; giá ethanol nhiên liệu do Bộ Tài chính xác định; các chi phí nhập khẩu, vận chuyển, pha chế, kinh doanh và lợi nhuận định mức. Khi có đủ dữ liệu thực tế, Bộ Tài chính sẽ chủ trì rà soát, điều chỉnh các khoản chi phí để phù hợp với hoạt động kinh doanh xăng E10.

Nghị quyết cũng yêu cầu các thương nhân đầu mối cung cấp đầy đủ, chính xác thông tin phục vụ việc xác định giá cơ sở, đồng thời chịu trách nhiệm trước pháp luật về các số liệu báo cáo.

Đối với lượng xăng không chì thành phẩm còn tồn trước ngày 1/6/2026, các thương nhân được khuyến khích mua bán, chuyển giao để phục vụ hoạt động pha chế xăng dầu và phải hoàn thành trước ngày 31/7/2026. Các đơn vị liên quan có trách nhiệm báo cáo cơ quan quản lý trước ngày 15/8/2026 để theo dõi.

Chính phủ giao Bộ Công Thương chủ trì triển khai lộ trình sử dụng xăng E10, điều phối nguồn cung ethanol và xăng nền, bảo đảm đáp ứng nhu cầu thị trường. Bộ cũng phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ kiểm tra, giám sát chất lượng xăng E10, đồng thời rà soát, hướng dẫn các tiêu chuẩn, quy chuẩn liên quan đến kho chứa và trạm phối trộn.

Bộ Khoa học và Công nghệ được giao tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện các quy định về đo lường và chất lượng xăng E10 trong sản xuất, pha chế, nhập khẩu và lưu thông trên thị trường. Bộ Tài chính nghiên cứu các chính sách thuế phù hợp nhằm khuyến khích sử dụng nhiên liệu sinh học. Bộ Nông nghiệp và Môi trường nghiên cứu phát triển vùng nguyên liệu phục vụ sản xuất nhiên liệu sinh học và đánh giá hiệu quả giảm phát thải của xăng sinh học.

UBND các tỉnh, thành phố có trách nhiệm hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư, nâng cấp hạ tầng lưu chứa và phân phối xăng E10; đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát chất lượng xăng E5 và E10 trên địa bàn.

Các thương nhân kinh doanh xăng dầu phải thực hiện đúng lộ trình chuyển đổi sang kinh doanh xăng E10, chủ động bảo đảm nguồn cung, đầu tư hệ thống phối trộn, kho chứa và phân phối, đồng thời bảo đảm chất lượng sản phẩm trước khi đưa ra thị trường.

Theo Bộ Công Thương, từ ngày 1-15/6/2026, cả nước đã tiêu thụ khoảng 520 triệu lít xăng sinh học, gồm khoảng 485 triệu lít E10 và 35 triệu lít E5. Hơn 17.000 cửa hàng xăng dầu đã hoàn thành việc chuyển đổi sang phân phối xăng E10 theo đúng lộ trình.

Các hãng sản xuất, lắp ráp ô tô và xe máy tại Việt Nam đều khẳng định phần lớn phương tiện đang lưu hành tương thích với xăng E10. Đến nay chưa ghi nhận sự cố, khiếu nại hay phản ánh chính thức nào liên quan đến chất lượng xăng E10 hoặc hư hỏng phương tiện do sử dụng loại nhiên liệu này.

Hiện đã có 13/26 thương nhân đầu mối đầu tư hệ thống phối trộn, trong đó 7 doanh nghiệp được cấp phép hoạt động với tổng công suất khoảng 1,1 triệu m³ mỗi tháng. Cùng với nguồn cung từ Nhà máy lọc dầu Dung Quất, năng lực sản xuất và phối trộn hiện cơ bản đáp ứng nhu cầu tiêu thụ xăng E10 trên toàn quốc.

Bộ Công Thương cũng đề nghị Cục Đăng kiểm Việt Nam rà soát hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật đối với phương tiện sử dụng động cơ xăng, nghiên cứu bổ sung các yêu cầu liên quan đến khả năng sử dụng nhiên liệu sinh học và đề xuất lộ trình nâng tỷ lệ phối trộn ethanol trong thời gian tới.

Liên quan tới kiểm soát chất lượng xăng sinh học E10, mới đây Bộ Khoa học và Công nghệ đề nghị UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo triển khai đồng bộ kế hoạch kiểm tra, giám sát chất lượng xăng sinh học E10 năm 2026, bảo đảm đúng quy định, có trọng tâm, trọng điểm, không chồng chéo, không gây ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh hợp pháp của doanh nghiệp.

Bộ Khoa học và Công nghệ cũng đề nghị các địa phương tăng cường kiểm tra, giám sát việc chấp hành quy định về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, đo lường và chất lượng sản phẩm, hàng hóa đối với xăng sinh học E10 trên địa bàn, tập trung vào: Hồ sơ công bố tiêu chuẩn áp dụng, công bố hợp quy hoặc chứng nhận hợp quy; nguồn gốc hàng hóa; điều kiện bảo đảm chất lượng trong sản xuất, pha chế, bảo quản, phân phối, lưu thông; việc lấy mẫu, thử nghiệm, đánh giá sự phù hợp; việc chấp hành quy định về đo lường trong kinh doanh xăng dầu; tình trạng kiểm định, sử dụng phương tiện đo, cột đo xăng dầu, bình chuẩn, hệ thống đo và các yêu cầu pháp luật liên quan trong kinh doanh xăng dầu.

An Dương