Chuẩn hóa phương pháp đếm tế bào gốc: Bước tiến nâng cao độ chính xác trong y học tái tạo

Gần nửa thế kỷ kể từ khi tế bào gốc được phát hiện, y học hiện đại vẫn không ngừng mở rộng các ứng dụng mới của loại tế bào đặc biệt này. Nhờ khả năng tái tạo và phát triển thành hầu hết các loại tế bào trong cơ thể, tế bào gốc mang lại tiềm năng điều trị cho nhiều bệnh lý, từ ung thư máu như bạch cầu, u lympho không Hodgkin đến các rối loạn máu như thiếu máu hồng cầu hình liềm, thậm chí hỗ trợ phục hồi xương gãy.

Tuy nhiên, một trong những rào cản lớn của nghiên cứu tế bào gốc hiện nay là thiếu chuẩn hóa trong phương pháp đo lường. Các nhà khoa học đang sử dụng nhiều cách khác nhau để đếm số lượng tế bào gốc trong mẫu nghiên cứu, dẫn đến việc không thể xác định chính xác số lượng thực tế, gây khó khăn trong phân tích và so sánh kết quả.

Theo Tiến sĩ James Sherley, thành viên Ủy ban vật liệu và thiết bị y tế (F04) của ASTM và Giám đốc điều hành Asymmetrex LLC, hiện nay khoa học và y học tế bào gốc vẫn mang tính “phi định lượng”, do không xác định được chính xác số lượng tế bào trong mẫu. Điều này khiến các lĩnh vực liên quan chưa phát huy hết tiềm năng.

Một trong những giải pháp được đề xuất là phương pháp đếm tế bào gốc động học (kinetic stem-cell counting), cho phép xác định số lượng tế bào gốc một cách phân biệt theo từng loại. Tuy nhiên, phương pháp này chưa được áp dụng rộng rãi. Việc chuẩn hóa phương pháp này trên toàn ngành sẽ giúp nâng cao tính định lượng, cho phép so sánh kết quả giữa các nghiên cứu và nhóm bệnh nhân.

Ảnh minh họa.

Tiêu chuẩn mới F3716 do ASTM phát triển đã góp phần giải quyết vấn đề này, bằng cách đưa ra phương pháp phân tích “tăng trưởng gấp đôi tích lũy” của tế bào. Tiêu chuẩn giúp đo lường và so sánh tốc độ tăng sinh tế bào, có thể ứng dụng trong nhiều lĩnh vực như nghiên cứu học thuật, đánh giá dược phẩm và sinh phẩm, sản xuất sinh học, y học tái tạo, độc chất học và cả ngành thực phẩm nuôi cấy.

Thực tế cho thấy, trong các ca ghép tế bào gốc máu, tỷ lệ thất bại có thể lên tới 20% do bác sĩ không xác định được số lượng tế bào gốc đủ trong mẫu ghép. Điều này phần lớn xuất phát từ việc thiếu các phương pháp đếm chính xác.

Hiện nay, nhiều phương pháp đo lường tốc độ tăng sinh tế bào vẫn chưa đáng tin cậy, gây khó khăn trong việc tái lập kết quả nghiên cứu. Tiêu chuẩn F3716 được kỳ vọng sẽ cung cấp công cụ đáng tin cậy để đánh giá chất lượng quá trình nuôi cấy tế bào, qua đó thúc đẩy hoạt động nghiên cứu và phát triển các liệu pháp mới.

Trong tương lai, tiêu chuẩn sẽ là nền tảng để phát triển các tiêu chuẩn tiếp theo, đặc biệt trong lĩnh vực đếm tế bào gốc theo từng loại mô. Việc áp dụng rộng rãi các tiêu chuẩn như F3716 không chỉ nâng cao chất lượng nghiên cứu mà còn góp phần đảm bảo tính so sánh và độ tin cậy của dữ liệu khoa học.

Như các chuyên gia nhận định, việc chuẩn hóa quy trình đo lường là yếu tố then chốt nâng cao chất lượng nghiên cứu và điều trị. Khi có thể xác định chính xác liều lượng tế bào gốc sử dụng cho từng bệnh nhân và so sánh giữa các phương pháp điều trị, y học tế bào gốc sẽ tiến gần hơn tới một nền khoa học định lượng, chính xác và hiệu quả hơn.

Tiểu My (theo ASTM)