Chuyển đổi xanh - động lực nâng cao năng suất doanh nghiệp

Để chuyển đổi xanh thực sự trở thành động lực nâng cao năng suất, doanh nghiệp có thể tập trung vào ba hướng giải pháp trọng tâm, bao gồm nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, thúc đẩy chuyển đổi năng lượng và phát triển kinh tế tuần hoàn.

Nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên

Một trong những nguyên nhân khiến năng suất doanh nghiệp còn thấp là hiệu quả sử dụng năng lượng, nguyên liệu và tài nguyên chưa cao. Trong quá trình sản xuất, hao hụt nguyên liệu, tiêu thụ năng lượng vượt nhu cầu hoặc phát sinh nhiều chất thải đều làm tăng chi phí trên mỗi đơn vị sản phẩm. Khi những nguồn lực đầu vào được sử dụng chưa hiệu quả, giá trị tạo ra trên mỗi đơn vị nguồn lực cũng bị hạn chế.

Do đó, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên cần được đặt trong hệ thống quản trị năng suất của doanh nghiệp. Trước hết, doanh nghiệp cần áp dụng các giải pháp sản xuất sạch hơn, tiết kiệm nguyên liệu và năng lượng, kiểm soát mức tiêu hao tại từng công đoạn. Việc rà soát quy trình sản xuất có thể giúp nhận diện những khâu gây lãng phí, từ đó đưa ra các biện pháp cải tiến phù hợp.

Đầu tư đổi mới công nghệ cũng là giải pháp quan trọng. Công nghệ hiện đại có khả năng giảm mức tiêu hao nguyên liệu, năng lượng trên mỗi đơn vị sản phẩm, hạn chế tỷ lệ sản phẩm lỗi và nâng cao hiệu suất sử dụng máy móc, thiết bị. Tuy nhiên, hiệu quả đầu tư cần được đánh giá bằng các chỉ tiêu năng suất cụ thể thay vì chỉ dựa vào quy mô hoặc giá trị của thiết bị được đầu tư.

Doanh nghiệp cần tăng cường đo lường lượng nguyên liệu, nước, năng lượng sử dụng trên một đơn vị sản phẩm và theo dõi sự thay đổi qua từng giai đoạn. Khi dữ liệu được quản lý đầy đủ, doanh nghiệp có thể xác định chính xác điểm gây lãng phí và đánh giá hiệu quả của từng chương trình cải tiến.

Hiệu quả sử dụng tài nguyên tăng lên sẽ kéo theo chi phí đầu vào giảm, giá trị gia tăng trên một đơn vị sản phẩm được cải thiện. Đây là nền tảng trực tiếp để doanh nghiệp nâng cao năng suất và khả năng cạnh tranh.

Chuyển đổi xanh là động lực nâng cao năng suất doanh nghiệp. (Ảnh minh họa)

Thúc đẩy chuyển đổi năng lượng

Chi phí năng lượng ngày càng trở thành yếu tố ảnh hưởng trực tiếp tới năng suất và lợi nhuận doanh nghiệp, đặc biệt tại những ngành có mức tiêu thụ năng lượng lớn. Biến động giá năng lượng có thể làm tăng chi phí sản xuất, trong khi việc sử dụng năng lượng kém hiệu quả khiến doanh nghiệp phải bỏ ra nhiều nguồn lực hơn để tạo ra cùng một lượng sản phẩm.

Vì vậy, chuyển đổi năng lượng cần được xem là một nội dung của chiến lược nâng cao năng suất. Trọng tâm trước hết là giảm mức tiêu hao năng lượng trên mỗi đơn vị sản phẩm thông qua đổi mới công nghệ, tối ưu quy trình và áp dụng các giải pháp quản lý năng lượng.

Doanh nghiệp cũng cần nghiên cứu tăng tỷ lệ sử dụng năng lượng tái tạo, năng lượng sạch phù hợp với điều kiện sản xuất. Mô hình tự sản xuất - tự tiêu thụ năng lượng tại doanh nghiệp có thể được xem xét ở những cơ sở có điều kiện phù hợp, qua đó tăng tính chủ động về nguồn cung và giảm tác động từ biến động giá năng lượng.

Cùng với đầu tư nguồn năng lượng mới, công nghệ tiết kiệm năng lượng và hệ thống quản lý năng lượng thông minh đóng vai trò quan trọng. Các hệ thống này giúp doanh nghiệp theo dõi mức tiêu thụ theo thời gian thực, phát hiện những điểm sử dụng năng lượng bất hợp lý và điều chỉnh hoạt động sản xuất theo hướng hiệu quả hơn.

Từ góc độ năng suất, doanh nghiệp cần đánh giá chuyển đổi năng lượng bằng những kết quả cụ thể như mức tiêu hao năng lượng trên một đơn vị sản phẩm, chi phí năng lượng trong giá thành, mức tiết kiệm sau cải tiến và hiệu quả của vốn đầu tư. Khi lượng năng lượng cần thiết để tạo ra một đơn vị sản phẩm giảm xuống, hiệu quả sử dụng nguồn lực được cải thiện, tạo điều kiện nâng cao năng suất trong dài hạn.

Phát triển kinh tế tuần hoàn trong doanh nghiệp

Kinh tế tuần hoàn là hướng tiếp cận quan trọng để tách tăng trưởng khỏi mức độ tiêu hao tài nguyên. Thay vì mô hình khai thác - sản xuất - tiêu dùng - thải bỏ, doanh nghiệp hướng tới giảm sử dụng nguyên liệu, kéo dài vòng đời sản phẩm, tái sử dụng và tái chế các nguồn lực.

Để thực hiện điều này, doanh nghiệp cần thay đổi từ khâu thiết kế sản phẩm và tổ chức quy trình sản xuất. Sản phẩm được thiết kế theo hướng có khả năng sửa chữa, tái sử dụng hoặc tái chế sẽ giúp giảm nhu cầu về nguyên liệu đầu vào và chi phí trong suốt vòng đời sản phẩm.

Liên kết giữa các doanh nghiệp cũng có ý nghĩa quan trọng. Phụ phẩm, phế phẩm hoặc chất thải của doanh nghiệp này có thể trở thành nguyên liệu đầu vào cho doanh nghiệp khác. Việc hình thành các chuỗi liên kết như vậy giúp giảm lượng chất thải phải xử lý, đồng thời tạo thêm giá trị kinh tế từ nguồn lực đã được sử dụng. Đây là những yếu tố có khả năng tác động trực tiếp đến hiệu quả sản xuất và năng suất doanh nghiệp.

Có thể nói, chuyển đổi xanh không chỉ giúp doanh nghiệp đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao về môi trường và phát triển bền vững, mà còn mở ra cơ hội nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, giảm chi phí và cải thiện năng suất. Từ tiết kiệm nguyên liệu, năng lượng đến phát triển kinh tế tuần hoàn, mỗi giải pháp đều có thể tạo ra giá trị kinh tế nếu được triển khai gắn với mục tiêu và chỉ tiêu năng suất cụ thể. Vì vậy, doanh nghiệp cần coi chuyển đổi xanh là một phần trong chiến lược nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh, qua đó tạo nền tảng cho tăng trưởng hiệu quả và bền vững trong dài hạn.

Hoàng Bách