Công nghiệp nông thôn chuyển mình nhờ nâng cao năng suất, chất lượng

Tại Thái Nguyên, chiến lược phát triển công nghiệp nông thôn được triển khai theo hướng hiện đại hóa sản xuất, gắn với nâng cao năng suất và giá trị gia tăng. Theo chương trình khuyến công giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh đặt mục tiêu hỗ trợ 60 sản phẩm đạt danh hiệu công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp tỉnh, đồng thời có 15 cơ sở tham gia bình chọn cấp khu vực và quốc gia. Song song với đó, khoảng 15 hội chợ, triển lãm được tổ chức nhằm xúc tiến thương mại, mở rộng đầu ra cho sản phẩm địa phương.

Điểm đáng chú ý là các chính sách hỗ trợ được thiết kế theo hướng đi thẳng vào “nút thắt” năng suất. Doanh nghiệp được hỗ trợ tối đa 30% chi phí đầu tư máy móc nhưng không quá 700 triệu đồng cho mỗi mô hình; đồng thời được hỗ trợ tới 100 triệu đồng để hoàn thiện quy trình công nghệ.

Nhờ cơ chế này, nhiều cơ sở sản xuất đã mạnh dạn đổi mới thiết bị, cải tiến quy trình và nâng cao chất lượng sản phẩm. Các lĩnh vực thế mạnh như chế biến chè, lâm sản, cơ khí… từng bước hình thành chuỗi sản xuất hiệu quả hơn, giảm chi phí và gia tăng sức cạnh tranh.

Nâng tầm sản phẩm công nghiệp nông thôn từ nền tảng năng suất, chất lượng.

Kết quả cho thấy sự chuyển biến rõ rệt cả về quy mô và chất lượng. Riêng năm 2024, Thái Nguyên có 54 sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp tỉnh, 14 sản phẩm cấp khu vực và 4 sản phẩm cấp quốc gia; đến năm 2025 tiếp tục có thêm 6 sản phẩm đạt cấp quốc gia. Những con số này phản ánh xu hướng nâng cấp sản phẩm không còn mang tính phong trào mà đang đi vào chiều sâu, gắn với tiêu chuẩn và thị trường.

Trong khi đó, tại Quảng Trị, việc nâng tầm sản phẩm công nghiệp nông thôn được triển khai theo hướng chuẩn hóa chất lượng và mở rộng thị trường xuất khẩu. Một số mô hình tiêu biểu đã đạt chứng nhận tiêu chuẩn quốc tế, với sản lượng xuất khẩu hơn 1 triệu sản phẩm mỗi năm sang các thị trường như Đức và Hàn Quốc, mang lại doanh thu trên 10 tỷ đồng/năm và tạo việc làm ổn định cho hàng trăm lao động. Đây là minh chứng rõ nét cho việc sản phẩm nông thôn hoàn toàn có thể tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu nếu được đầu tư đúng hướng.

Để tạo nền tảng cho sự phát triển này, Quảng Trị dự kiến bố trí hơn 54,6 tỷ đồng cho chương trình khuyến công giai đoạn 2026–2030. Nguồn lực này sẽ tập trung vào chuyển giao công nghệ, xây dựng mô hình trình diễn kỹ thuật và đào tạo nguồn nhân lực. Mục tiêu đặt ra là hỗ trợ khoảng 250 cơ sở ứng dụng máy móc tiên tiến, xây dựng từ 7 - 8 mô hình trình diễn, đồng thời thúc đẩy sản xuất sạch hơn, hướng tới tăng trưởng xanh và bền vững.

Cùng với đó, hệ thống sản phẩm công nghiệp nông thôn của tỉnh cũng không ngừng mở rộng. Giai đoạn 2021–2025, toàn tỉnh đã có 149 sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu, cùng với 372 sản phẩm OCOP đạt từ 3–5 sao. Sự gia tăng cả về số lượng lẫn chất lượng cho thấy quá trình chuẩn hóa sản phẩm đang được đẩy mạnh, tạo tiền đề để nâng cao giá trị và khả năng cạnh tranh.

Sản phẩm đũa gỗ của Hợp tác xã Sản xuất kinh doanh thương mại đũa gỗ Quảng Thủy, xã Nam Ba Đồn đã được xuất khẩu.

Từ thực tiễn tại hai địa phương có thể thấy điểm chung rõ nét là sự chuyển dịch từ sản xuất nhỏ lẻ sang phát triển theo chuỗi giá trị. Các sản phẩm công nghiệp nông thôn không còn chỉ tập trung vào khâu sản xuất mà đã mở rộng sang thiết kế bao bì, xây dựng thương hiệu và tham gia các kênh phân phối hiện đại, trong đó có thương mại điện tử. Việc tổ chức bình chọn sản phẩm tiêu biểu cũng trở thành công cụ quan trọng để chuẩn hóa chất lượng, hoàn thiện hồ sơ pháp lý và kết nối thị trường.

Sự thay đổi này không chỉ giúp nâng cao chất lượng sản phẩm mà còn góp phần tăng năng suất lao động, giảm chi phí sản xuất và gia tăng giá trị gia tăng. Quan trọng hơn, nó đang định hình lại vai trò của công nghiệp nông thôn, từ một khu vực phụ trợ trở thành trụ cột trong phát triển kinh tế địa phương.

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt và tiêu chuẩn thị trường ngày càng cao, bài toán năng suất chất lượng sẽ tiếp tục là “chìa khóa” quyết định. Những mô hình thành công tại Thái Nguyên và Quảng Trị cho thấy, khi chính sách hỗ trợ đi đúng hướng và doanh nghiệp chủ động đổi mới, sản phẩm công nghiệp nông thôn hoàn toàn có thể bứt phá, không chỉ giữ vững thị trường trong nước mà còn vươn ra quốc tế một cách bền vững.

Hiền Anh