Độ chính xác cao, sản lượng lớn: Bài toán năng suất của ngành phụ tùng ô tô

Năng suất không chỉ nằm ở số lượng

Trong ngành công nghiệp ô tô, phụ tùng và linh kiện có vai trò quan trọng trong toàn bộ chuỗi sản xuất. Doanh nghiệp cung ứng phải đáp ứng những yêu cầu cụ thể về chất lượng, kỹ thuật và tiến độ của khách hàng. Theo đó, IATF 16949 là tiêu chuẩn quốc tế về hệ thống quản lý chất lượng dành riêng cho ngành công nghiệp ô tô, tập trung vào phòng ngừa sai lỗi, giảm biến động và lãng phí trong chuỗi cung ứng.

Điều này cho thấy bài toán năng suất của doanh nghiệp phụ tùng không thể tách rời với chất lượng. Một dây chuyền tạo ra nhiều sản phẩm nhưng phát sinh nhiều lỗi, phải làm lại hoặc loại bỏ thì phần sản lượng thực tế tạo ra giá trị sẽ bị ảnh hưởng.

IATF 16949 cũng hướng tới cải tiến liên tục, phòng ngừa sai lỗi, giảm biến động và lãng phí trong quá trình sản xuất. Việc áp dụng tiêu chuẩn này gắn với các hoạt động như theo dõi, đo lường quá trình và sản phẩm, phân tích dữ liệu, nâng cao năng lực người lao động và cải tiến quá trình.

Kiểm soát và ổn định quá trình sản xuất giúp doanh nghiệp phụ tùng ô tô duy trì chất lượng, hạn chế sai lỗi và nâng cao năng suất.

Với doanh nghiệp sản xuất phụ tùng, kiểm soát quá trình vì vậy có ý nghĩa ngay từ những công đoạn đầu. Khi các thông số sản xuất được xác định, phương pháp làm việc được chuẩn hóa và kết quả được theo dõi thường xuyên, doanh nghiệp có cơ sở để phát hiện những biến động trước khi chúng tạo ra số lượng lớn sản phẩm không phù hợp.

Đây cũng là cách tiếp cận phù hợp với mục tiêu nâng cao năng suất, chất lượng trong sản xuất. Chương trình quốc gia hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, hàng hóa giai đoạn 2021-2030 xác định các giải pháp về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, hệ thống quản lý và công cụ cải tiến năng suất chất lượng là một trong những cơ sở để nâng cao hiệu quả và sức cạnh tranh của doanh nghiệp.

Ổn định quá trình để nâng sản lượng

Với sản xuất phụ tùng ô tô, tăng sản lượng không đơn giản là tăng tốc độ máy móc. Nếu thiết bị thường xuyên dừng, phải điều chỉnh nhiều lần hoặc phát sinh lỗi lặp lại, doanh nghiệp sẽ phải dành thêm thời gian và nguồn lực cho việc xử lý.

Bởi vậy, việc chuẩn hóa quá trình, theo dõi các chỉ tiêu chất lượng và tìm nguyên nhân khi xảy ra sai lỗi là những công việc có thể tác động trực tiếp đến năng suất. Theo đơn vị chức năng, IATF 16949 chú trọng giảm sự biến động và lãng phí, đồng thời yêu cầu doanh nghiệp tập trung vào cải tiến liên tục trong toàn bộ tổ chức.

Đối với doanh nghiệp, điều này có thể bắt đầu từ những vấn đề rất cụ thể trong sản xuất: công đoạn nào thường xảy ra lỗi, thiết bị nào gây nhiều thời gian chờ, bước nào phải kiểm tra hoặc làm lại nhiều lần. Khi những dữ liệu này được ghi nhận và phân tích, doanh nghiệp có thể xác định điểm cần cải tiến thay vì chỉ xử lý từng sản phẩm lỗi.

Trong ngành công nghiệp hỗ trợ, yêu cầu nâng cao năng lực sản xuất cũng đang được đặt ra ở cấp chính sách. Quyết định số 929/QĐ-TTg ngày 25/5/2026 phê duyệt Chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ giai đoạn 2026-2035 xác định ô tô, cơ khí và tự động hóa là những lĩnh vực được ưu tiên phát triển. Chương trình hướng tới nâng cao năng lực sản xuất trong nước, phát triển nguyên vật liệu, linh kiện, phụ tùng và thiết bị đầu vào, đồng thời thúc đẩy doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng.

Đáng chú ý, chương trình mới cũng đặt mục tiêu hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị, quản trị sản xuất theo tiêu chuẩn quốc tế, nghiên cứu và phát triển, đổi mới công nghệ và tiếp nhận chuyển giao công nghệ.

Như vậy, với ngành phụ tùng ô tô, năng suất nên được nhìn từ khả năng duy trì một quá trình sản xuất ổn định thay vì chỉ nhìn vào sản lượng đầu ra. Sản phẩm đạt yêu cầu ngay từ đầu, ít biến động, giảm thời gian xử lý sai lỗi và sử dụng hiệu quả máy móc, nhân lực sẽ tạo nền tảng để doanh nghiệp nâng công suất một cách bền vững.

Khi yêu cầu của chuỗi cung ứng ngày càng cao, việc đầu tư cho hệ thống quản lý, chuẩn hóa quá trình và cải tiến liên tục không chỉ giúp doanh nghiệp kiểm soát chất lượng mà còn tạo cơ sở để nâng cao năng suất. Đây là một trong những điều kiện quan trọng để doanh nghiệp sản xuất phụ tùng trong nước cải thiện năng lực và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng ô tô.

Hùng Anh