Doanh nghiệp hải sản cam kết chống khai thác IUU - Quyết liệt hơn nữa để gỡ ‘thẻ vàng’ của EC

author 16:47 24/10/2021

(VietQ.vn) - Trong 4 năm triển khai “Chương trình các doanh nghiệp hải sản cam kết chống khai thác IUU”, Hiệp hội VASEP cùng cộng đồng doanh nghiệp hải sản đã nỗ lực thực hiện theo khuyến nghị của EC. Tuy nhiên, để có thể gỡ được “Thẻ vàng” của EC, đòi hỏi cơ quan quản lý nhà nước, Hiệp hội cùng doanh nghiệp và ngư dân cần quyết liệt hơn nữa trong thực hiện các giải pháp chống khai thác IUU.

Chuyển biến tích cực

Ngày 23/10/2021 là tròn 4 năm ngày Ủy ban Châu Âu (EC) cảnh báo thẻ vàng đối với sản phẩm hải sản khai thác của Việt Nam. Đánh giá về 4 năm triển khai “Chương trình các doanh nghiệp hải sản cam kết chống khai thác IUU”, ông Nguyễn Hoài Nam- Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thuỷ sản Việt Nam (VASEP) cho biết, chương trình chính thức bắt đầu ngày 25/9/2017. Có 62 nhà máy chế biến và XK hải sản tham gia chương trình.

Cần thực hiện các biện pháp quyết liệt để chấm dứt hoàn toàn tình trạng tàu cá Việt Nam vi phạm vùng biển nước ngoài. 

Trong 4 năm qua, triển khai Chương trình các doanh nghiệp hải sản cam kết chống khai thác IUU (khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định), Hiệp hội VASEP và cộng đồng doanh nghiệp hải sản đã duy trì thực hiện 4 nhóm hoạt động: Hoạt động cam kết chống khai thác IUU của doanh nghiệp (DN); Đề xuất và góp ý sửa đổi văn bản pháp lý; Hợp tác các bên và quan hệ quốc tế; hoạt động truyền thông.

Các DN đã tham gia tích cực các hoạt động Chương trình khắc phục thẻ vàng IUU; thực hiện nghiêm túc cam kết chống khai thác IUU; tuân thủ quy định của EU, Mỹ và Việt Nam về chống khai thác IUU để duy trì và gia tăng XK.

VASEP và cộng đồng DN hải sản đã có nhiều hoạt động đề xuất và góp ý các văn bản quy phạm pháp luật; họp với phái đoàn EU trao đổi về những nỗ lực của Việt Nam trong sửa đổi Luật Thủy sản và các công việc liên quan nhằm khắc phục thẻ vàng và hướng tới quản lý khai thác bền vững. Đẩy mạnh hoạt động truyền thông về nỗ lực và hành động chống khai thác IUU của VN; truyền thông cho chủ tàu cá và ngư dân thực hiện các quy định tối thiểu theo Luật Thủy sản 2017; tuyên truyền cho ngư dân, thuyền trưởng, DN về chống khai thác IUU;

Đánh giá về 4 năm triển khai chương trình doanh nghiệp hải sản cam kết chống khai thác IUU, bà Phan Thị Huệ- Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Tổng cục Thủy sản cho biết, theo đánh giá của EC, việc thực hiện chống khai thác IUU của Việt Nam đã đạt được một số kết quả. Về khung pháp lý, hệ thống pháp luật về thủy sản đã được hoàn thiện và cơ bản đáp ứng được yêu cầu hội nhập quốc tế, đảm bảo quản lý, phát triển nghề cá bền vững, có trách nhiệm. Việc triển khai bước đầu đã có nhiều cố gắng, tiến bộ.

Đến nay, đã có 90,87% tàu cá chiều dài từ 15 m được lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS). Hệ thống giám sát tàu cá, cơ sở dữ liệu giám sát tàu cá đã được kết nối, chia sẻ, triển khai đồng bộ, bước đầu đã đạt được kết quả trong theo dõi, quản lý tàu cá hoạt động trên biển; 90,53% số lượng tàu cá đã thực hiện đánh dấu theo quy định; Công tác quản lý đội tàu khai thác hải sản theo quy hoạch bảo vệ và khai thác nguồn lợi thủy sản, đã có kết quả tích cực bước đầu theo hướng duy trì, không tăng số lượng tàu cá hiện có.

Đã ngăn chặn, chấm dứt được tình trạng tàu cá Việt Nam vi phạm khai thác hải sản ở các nước, quốc đảo Thái Bình Dương; Tuy nhiên, tình hình tàu cá vi phạm vùng biển các nước trong khu vực như Inđônêxia, Malaixia, Thái Lan… dù có giảm so với trước nhưng chưa vững chắc.

Việc xử phạt các hành vi khai thác IUU đã có kết quả bước đầu. Một số tỉnh bước đầu đã xử phạt các tàu vi phạm vùng biển nước ngoài, ngắt kết nối VMS như: Cà Mau, Kiên Giang, Bến Tre, Tiền Giang, Quảng Ngãi, Bình Định, Bình Thuận. Năm 2020, phạt 2.468 vụ với tổng số tiền xử phạt là 61.904.462.000 đồng. Từ đầu năm 2021 đến nay, đã phạt 1.527 vụ với tổng số tiền xử phạt là 13.679.600.000 đồng.

Quyết liệt hơn nữa để gỡ “Thẻ vàng”

Thực tế hiện nay, công tác truy xuất nguồn gốc thủy sản từ khai thác (kiểm soát tàu cá ra vào cảng, bốc dỡ thủy sản tại cảng và công tác chứng nhận, xác nhận nguồn gốc thủy sản) tại nhiều địa phương còn hạn chế, chưa đảm bảo được độ tin cậy (như các tỉnh: Thái Bình, Quảng Ninh, Quảng Ngãi, Quảng Nam, Quảng Trị, Thanh Hóa, Nam Định, Sóc Trăng, Hà Tĩnh, Nghệ An, Tiền Giang, Bạc Liêu, Trà Vinh…).

 
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chỉ đạo tại cuộc họp trực tuyến về chống khai thác IUU, gỡ cảnh báo Thẻ vàng của EC (07/9/2021): đến cuối năm 2021 chấm dứt được tình trạng tàu cá địa phương vi phạm khai thác hải sản ở vùng biển nước ngoài, để gỡ cảnh báo ”Thẻ vàng” của EC.

Phó Thủ tướng Lê Văn Thành- Trưởng ban Chỉ đạo QG về chống khai thác IUU tại cuộc họp lần thứ năm Ban chỉ đạo Quốc gia IUU (13/7/2021) chỉ đạo: đến năm 2022 Việt Nam gỡ ”Thẻ vàng” của EC.
 

Về kiểm soát hàng thủy sản nhập khẩu mới chỉ tập trung làm tốt công tác kiểm dịch, việc thanh kiểm tra theo quy định của Hiệp định biện pháp quốc gia có cảng để đảm bảo việc kiểm soát hàng thủy sản nhập khẩu vào Việt Nam là sản phẩm hợp pháp vẫn chưa làm đúng theo yêu cầu.

Tình hình tàu cá vi phạm vùng biển các nước trong khu vực vẫn xảy ra, còn diễn biến phức tạp, các tỉnh như Kiên Giang, Cà Mau, Bình Định, Bà Rịa –V.Tàu;

Việc điều tra, xử lý hành vi môi giới, móc nối đưa tàu cá đi khai thác trái phép ở vùng biển nước ngoài còn hạn chế, vẫn chưa đưa ra xử lý được trường hợp nào để răn đe, giáo dục.

Việc xử phạt hành chính đối với các vi phạm về khai thác IUU chưa thật sự nghiêm minh, đặc biệt là xử phạt đối với hành vi vi phạm vùng biển nước ngoài với tỉ lệ các vụ việc được xử lý còn rất thấp so với thực tế.

Tại cuộc họp trực tuyến vào tháng 5/2020, phía EC khẳng định: Việt Nam không thể gỡ cảnh báo thẻ Vàng nếu còn tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài. Tiếp đó, ngày 14/5/2021 thông báo một số nhận định của DG-MARE đối với báo cáo tiến độ của Việt Nam: EC nhận thấy những vấn đề nghiêm trọng trong việc thực hiện khung pháp lý mới và việc tuân thủ đặc biệt trong việc: Các đoàn kiểm tra IUU đến các tỉnh cho thấy việc thực hiện khung pháp lý về thủy sản vẫn còn nhiều thiếu sót- bà Phan Thị Huệ nêu rõ.

Để có thể gỡ được "Thẻ vàng" của EC, cần phải thực hiện các biện pháp mạnh, đồng bộ, quyết liệt để giảm số tàu cá vi phạm, chấm dứt hoàn toàn tình trạng tàu cá Việt Nam vi phạm vùng biển nước ngoài.

Theo Tổng cục Thủy sản (Bộ NN&PTNT), UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương ven biển cần ưu tiên bố trí vốn đầu tư của tỉnh để đầu tư, nâng cấp hoàn thiện hệ thống cảng cá thuộc thẩm quyền quản lý. Quan tâm đầu tư, kiện toàn và nâng cao năng lực cho bộ máy quản lý thủy sản tại địa phương để đáp ứng yêu cầu thực thi pháp luật thủy sản, trọng tâm là nhiệm vụ chống khai thác IUU, gỡ “Thẻ vàng” của EC.

Hiệp hội ngành nghề thủy sản, đặc biệt là Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam, Hội Nghề cá Việt Nam tích cực tham gia hợp tác công tư trong công tác xây dựng cơ sở hạ tầng nghề cá; cùng với cộng đồng ngư dân, các doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản chung tay cùng Chính phủ hỗ trợ nguồn lực để chống khai thác IUU; kiên quyết từ chối thu mua, chế biến, xuất khẩu các sản phẩm thủy sản có nguồn gốc từ khai thác IUU.

Tổ chức, cá nhân tham gia hoặc có liên quan đến hoạt động khai thác thủy sản phải chấp hành nghiêm chỉnh các quy định của pháp luật và nói không với khai thác IUU- Tổng cục Thủy sản nhấn mạnh.

Lê Kim Liên

Thích và chia sẻ bài viết:

tin liên quan

video hot

Về đầu trang