Đưa thương mại điện tử về xã, mở thêm kênh tiêu thụ, tạo động lực tăng trưởng từ cơ sở

Chiều 11/11/2026, tại Hà Nội, Bộ Công Thương tổ chức Hội nghị Xã thương mại điện tử Toàn quốc năm 2026 với chủ đề “Công Thương đưa thương mại điện tử về xã, bệ phóng tăng trưởng hai con số”. Hội nghị do Báo Công Thương phối hợp với Cục Thương mại điện tử tổ chức, với sự đồng hành của TikTok Shop. Hội nghị diễn ra trực tiếp kết hợp trực tuyến, kết nối điểm cầu tới Sở Công Thương, chính quyền xã, phường tại 34 tỉnh, thành phố.

Mô hình xã, phường thương mại điện tử thúc đẩy tăng trưởng hai con số

Lần đầu tiên, cơ quan quản lý nhà nước, chính quyền cấp xã, nền tảng thương mại điện tử và doanh nghiệp cùng bàn giải pháp hướng đến mục tiêu phát triển thương mại điện tử bền vững, thu hẹp khoảng cách vùng miền, theo đó, 60% số xã có thương nhân bán hàng trực tuyến vào năm 2030 thành kết quả cụ thể tại từng xã.

Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Nguyễn Việt Sơn nêu rõ Nghị quyết số 01/NQ-CP xác định thương mại điện tử là một trong các động lực tăng trưởng mới cần tạo đột phá, giao Bộ Công Thương chủ trì hai chỉ tiêu năm 2026: thị trường bán lẻ trực tuyến tới người tiêu dùng (B2C) tăng 20-22%, tỷ lệ doanh nghiệp ứng dụng thương mại điện tử đạt 60-62%. 

Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Việt Sơn nêu rõ: đưa thương mại điện tử về xã là thực hiện trực tiếp các chủ trương lớn

Năm 2025, quy mô thương mại điện tử Việt Nam đạt khoảng 31 tỷ USD, tăng 25,5%, chiếm khoảng 11% tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng. Song mức phát triển giữa các địa phương còn chênh lớn. Chỉ số Thương mại điện tử Việt Nam 2026 của Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam cho TP. Hồ Chí Minh 91,1 điểm, Hà Nội 87,5 điểm, ba địa phương kế tiếp chỉ từ 17,9 đến 22,3 điểm; tỷ lệ giữa hai thành phố lớn với các địa phương còn lại vẫn ở mức 70-30.

Những con số này cho thấy, thị trường trong nước đang duy trì đà tăng trưởng tích cực, trong đó thương mại điện tử ngày càng đóng vai trò quan trọng trong hoạt động phân phối và tiêu dùng. Tuy nhiên, sự phát triển này vẫn có độ chênh lệch đáng kể giữa các vùng miền.

Bà Nguyễn Thị Minh Huyền- Phó Cục trưởng Cục Thương mại điện tử, Bộ Công Thương nhận định, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền đòi hỏi sự chủ động từ chính quyền địa phương và nâng cao năng lực kinh doanh trực tuyến của người dân. Đây cũng là yếu tố quan trọng để khai thác tiềm năng kinh tế số ngay từ cấp cơ sở.

Trình bày đề dẫn "Bản đồ xã thương mại điện tử 2026", Tổng Biên tập Báo Công Thương Nguyễn Văn Minh cho biết, Báo đã rà cổng thông tin của 3.321 xã, phường, đặc khu, dữ liệu chốt ngày 04/11/2026. Trong 2.497 đơn vị đủ dữ liệu, 587 xã có việc do chính xã tổ chức về thương mại điện tử, 178 xã (7,1%) nêu được kết quả, chỉ 18 xã nêu được số đơn hàng, doanh thu hay số hộ bán. Đây là điều chính quyền tự đăng, chưa phải số đo doanh số, song cho thấy, việc triển khai ở cơ sở còn phải thực chất hơn.

Tổng Biên tập Báo Công Thương Nguyễn Văn Minh trình bày đề dẫn "Bản đồ xã thương mại điện tử 2026"

Để đạt mục tiêu 60% số xã có thương nhân bán hàng trực tuyến vào năm 2030, bà Nguyễn Thị Minh Huyền đề nghị chính quyền địa phương chủ động chọn địa bàn, xác định nhóm sản phẩm có lợi thế, khảo sát nhu cầu người kinh doanh, bố trí đầu mối hỗ trợ tại chỗ; Sở Công Thương hướng dẫn, kết nối nguồn lực, theo dõi kết quả; nền tảng, đơn vị dịch vụ hỗ trợ kỹ năng, công cụ, giao nhận, tiếp cận thị trường.

Kết luận Hội nghị, Thứ trưởng Nguyễn Việt Sơn đề nghị các Sở Công Thương đưa thương mại điện tử vào kịch bản tăng trưởng của tỉnh. Các nền tảng, doanh nghiệp bưu chính được đề nghị công khai biểu phí, lộ trình phí sau ưu đãi; cùng địa phương giảm chi phí giao hàng chặng đầu ở vùng cao; tạo điều kiện để người bán tiếp cận nhiều kênh tiêu thụ. Báo Công Thương tiếp tục cập nhật bản đồ xã thương mại điện tử, phản ánh cả mô hình hiệu quả lẫn địa bàn còn khó khăn. 

Các kiến nghị thuộc thẩm quyền Bộ Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trong đó có hướng dẫn kê khai thuế giản lược, được Ban Tổ chức báo cáo lãnh đạo Bộ Công Thương để có văn bản gửi cơ quan liên quan. Ban Tổ chức đề xuất duy trì Hội nghị thành diễn đàn thường niên của ngành Công Thương.

Hội nghị Xã thương mại điện tử toàn quốc lần thứ nhất được kỳ vọng tạo chuyển biến trong triển khai chính sách, thúc đẩy hình thành thêm nhiều xã thương mại điện tử, đưa sản phẩm Việt tiếp cận thị trường mới, qua đó hiện đại hóa nền thương mại và góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số. 

“Thước đo cuối cùng của Hội nghị nằm ở từng xã: thêm bao nhiêu người dân tự bán được hàng, bao nhiêu sản phẩm có đầu ra ổn định, thu nhập người dân tăng bao nhiêu. Khi thương mại điện tử thực sự về tới xã, mỗi xã có thêm một động lực để cả nước hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số”- Thứ trưởng Nguyễn Việt Sơn nhấn mạnh.

 Lê Kim Liên