EU hoàn thiện bộ 6 tiêu chuẩn đầu tiên cho Hộ chiếu sản phẩm số

Sau hơn hai năm xây dựng, CEN/CENELEC đã hoàn tất bộ tiêu chuẩn EN 18xxx đầu tiên dành cho Hộ chiếu sản phẩm số. Không quy định nội dung dữ liệu của từng nhóm sản phẩm, bộ tiêu chuẩn tập trung chuẩn hóa cách thức dữ liệu được định danh, lưu trữ, trao đổi và truy cập, tạo nên "ngôn ngữ chung" để các hệ thống DPP có thể kết nối và tương tác với nhau trên toàn châu Âu.

Đây được xem là bước tiến quan trọng trong quá trình hiện thực hóa Hộ chiếu sản phẩm số theo Quy định ESPR. Thay vì phát triển các hệ thống riêng lẻ cho từng ngành, EU xây dựng bộ tiêu chuẩn dùng chung, làm nền tảng cho mọi lĩnh vực từ pin, dệt may đến điện - điện tử và nhiều nhóm sản phẩm khác. Cách tiếp cận này giúp DPP trở thành một hạ tầng kỹ thuật mang tính liên ngành (cross-sector), có thể áp dụng cho mọi loại sản phẩm thay vì phải phát triển những hệ thống riêng biệt cho từng lĩnh vực. 

Bộ tiêu chuẩn EN 18xxx sẽ xây dựng một định nghĩa chung cho các Hộ chiếu sản phẩm số

Bộ tiêu chuẩn đầu tiên gồm sáu tiêu chuẩn châu Âu, mỗi tiêu chuẩn đảm nhận một chức năng riêng trong toàn bộ vòng đời của Hộ chiếu sản phẩm số.

EN 18216:2026 quy định các giao thức trao đổi dữ liệu giữa các hệ thống. Tiêu chuẩn này bảo đảm dữ liệu DPP có thể được truyền tải một cách nhất quán giữa doanh nghiệp, nhà cung cấp, cơ quan quản lý và các nền tảng số khác nhau.

EN 18219:2026 quy định cơ chế định danh duy nhất cho từng sản phẩm. Mỗi sản phẩm sẽ được gắn một mã định danh toàn cầu nhằm tránh trùng lặp và bảo đảm khả năng truy xuất xuyên suốt vòng đời.

EN 18220:2026 đưa ra các yêu cầu đối với vật mang dữ liệu (data carrier), bao gồm mã QR, RFID, NFC hoặc các công nghệ nhận dạng khác. Tiêu chuẩn không bắt buộc sử dụng một công nghệ cụ thể mà duy trì nguyên tắc trung lập về công nghệ, miễn đáp ứng khả năng truy cập và liên kết tới Hộ chiếu sản phẩm số.

EN 18221:2026 quy định việc lưu trữ, lưu giữ lâu dài và bảo đảm tính bền vững của dữ liệu. Đây là một trong những nội dung quan trọng bởi thông tin sản phẩm cần được duy trì trong nhiều năm, kể cả khi sản phẩm đã ngừng sản xuất hoặc doanh nghiệp thay đổi cơ cấu tổ chức.

EN 18222:2026 chuẩn hóa các giao diện lập trình ứng dụng (API), cho phép các hệ thống DPP kết nối, tìm kiếm, cập nhật và quản lý dữ liệu trong toàn bộ vòng đời sản phẩm.

Trong khi đó, EN 18223:2026 tập trung vào khả năng tương tác (interoperability), bảo đảm các hệ thống do nhiều doanh nghiệp hoặc nhà cung cấp khác nhau phát triển vẫn có thể hoạt động cùng nhau trên cùng một nền tảng tiêu chuẩn.

Một điểm đáng chú ý là các tiêu chuẩn không quy định doanh nghiệp phải công bố những loại dữ liệu nào. Nội dung thông tin đối với từng nhóm sản phẩm sẽ được quy định trong các văn bản pháp lý chuyên ngành của EU. Vai trò của bộ EN 18xxx là bảo đảm mọi hệ thống đều sử dụng chung một kiến trúc kỹ thuật, giúp dữ liệu được trao đổi thông suốt và có thể khai thác xuyên suốt vòng đời sản phẩm.

CEN/CENELEC cũng nhấn mạnh dữ liệu trong Hộ chiếu sản phẩm số không phải lúc nào cũng được công khai hoàn toàn. Quyền truy cập sẽ được kiểm soát theo nguyên tắc "lợi ích hợp pháp", nhằm cân bằng giữa yêu cầu minh bạch chuỗi cung ứng với việc bảo vệ bí mật thương mại và các thông tin nhạy cảm của doanh nghiệp.

Theo lộ trình của EU, bộ sáu tiêu chuẩn EN 18xxx sẽ là nền tảng kỹ thuật để các quy định chuyên ngành về Hộ chiếu sản phẩm số được triển khai trong thời gian tới. Đối với doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng vào thị trường châu Âu, việc chuẩn hóa dữ liệu, xây dựng hệ thống định danh và bảo đảm khả năng kết nối với các nền tảng DPP sẽ trở thành yêu cầu quan trọng nhằm đáp ứng các quy định mới của EU.

Bảo Linh