Hà Nội tăng cường kiểm soát ô nhiễm không khí: Rõ trách nhiệm, đồng bộ giải pháp

Quyết liệt triển khai các giải pháp kiểm soát ô nhiễm

Ô nhiễm không khí, đặc biệt là ô nhiễm bụi mịn PM2.5, đang là một trong những vấn đề môi trường được thành phố Hà Nội đặc biệt quan tâm do những tác động trực tiếp đến sức khỏe người dân và chất lượng cuộc sống. Đáng chú ý, vào các tháng cuối năm và đầu năm sau, điều kiện khí tượng mùa đông – xuân như nghịch nhiệt, gió yếu, độ cao lớp hòa trộn thấp có thể khiến chất ô nhiễm tích tụ, làm gia tăng nguy cơ ô nhiễm không khí.

Trên địa bàn Thành phố, các nguồn phát thải chủ yếu đến từ hoạt động giao thông, xây dựng, bụi đường, sản xuất và tình trạng đốt chất thải ngoài trời. Vì vậy, kiểm soát ô nhiễm không khí đòi hỏi phải triển khai đồng bộ các biện pháp, từ hạn chế phát sinh bụi, khí thải tại nguồn đến tăng cường theo dõi, dự báo, cảnh báo và chủ động ứng phó khi chất lượng không khí diễn biến bất lợi.

Thành ủy, UBND thành phố Hà Nội đã và đang quyết liệt chỉ đạo triển khai các giải pháp kiểm soát, ứng phó ô nhiễm không khí. Đặc biệt, ngày 15/10/2026, UBND Thành phố ban hành Kế hoạch số 400/KH-UBND về tăng cường, quyết liệt thực hiện các biện pháp kiểm soát, ứng phó ô nhiễm không khí trên địa bàn Thành phố. Tọa đàm ngày 10/11 là một trong những hoạt động triển khai kế hoạch này, nhằm cung cấp thông tin về các giải pháp của Thành phố và tăng cường sự thống nhất trong tổ chức thực hiện.

Tại Tọa đàm, các đại biểu tập trung trao đổi về những biện pháp cấp bách nhằm kiểm soát các nguồn phát thải. Trong đó, trọng tâm là hạn chế bụi tại công trường xây dựng, trên các tuyến đường và trong hoạt động vận chuyển vật liệu; tăng cường vệ sinh môi trường, quét hút bụi, rửa đường; ngăn chặn tình trạng đốt rác, rơm rạ, phụ phẩm nông nghiệp và các hoạt động đốt ngoài trời trái quy định. Cùng với đó là yêu cầu nâng cao hiệu quả theo dõi, cảnh báo và phối hợp ứng phó khi chất lượng không khí có nguy cơ diễn biến xấu.

Tại Tọa đàm, các đại biểu tập trung trao đổi về những biện pháp cấp bách nhằm kiểm soát các nguồn phát thải. 

Về lâu dài, Thành phố định hướng thúc đẩy chuyển đổi xanh trong giao thông, phát triển giao thông công cộng, triển khai vùng phát thải thấp, hoàn thiện mạng lưới quan trắc và tăng cường phối hợp với các địa phương trong vùng Thủ đô để kiểm soát những nguồn ô nhiễm có tác động liên vùng.

Xác định rõ trách nhiệm của từng bên

Một trong những nội dung quan trọng được đặt ra tại Tọa đàm là phân định rõ trách nhiệm trong kiểm soát nguồn phát thải và giám sát việc thực hiện. Theo đó, cơ quan quản lý nhà nước có trách nhiệm hướng dẫn, kiểm tra, giám sát; chính quyền xã, phường cần tăng cường quản lý địa bàn, kịp thời phát hiện và xử lý các vấn đề phát sinh.

Đối với chủ đầu tư, nhà thầu, đơn vị vận tải và các cơ sở sản xuất, kinh doanh, việc thực hiện nghiêm các biện pháp kiểm soát bụi, khí thải phải trở thành trách nhiệm thường xuyên. Các đơn vị vệ sinh môi trường cần duy trì vệ sinh đường phố, xử lý những điểm phát sinh ô nhiễm, góp phần hạn chế bụi trong môi trường đô thị. Cơ chế tiếp nhận, xác minh và xử lý phản ánh của người dân cũng cần được quan tâm để nâng cao hiệu quả giám sát từ cơ sở.

Thực tế cho thấy, kiểm soát ô nhiễm không khí là nhiệm vụ khó khăn, lâu dài, không thể giải quyết bằng một biện pháp đơn lẻ hoặc chỉ dựa vào cơ quan quản lý môi trường. Hiệu quả thực hiện phụ thuộc vào sự vào cuộc đồng bộ, trách nhiệm và thực chất của các sở, ngành, chính quyền địa phương, chủ đầu tư, nhà thầu, doanh nghiệp và người dân.

Bên cạnh trách nhiệm quản lý và thực thi, Tọa đàm cũng đề cao vai trò của báo chí, truyền thông trong cung cấp thông tin khách quan, chính xác, có căn cứ và kịp thời. Dữ liệu chất lượng không khí cần được khai thác từ các nguồn chính thống, đi kèm bối cảnh và khuyến cáo phù hợp để người dân hiểu đúng tình hình, chủ động bảo vệ sức khỏe. Đồng thời, thông tin minh bạch cũng góp phần nâng cao nhận thức, thúc đẩy giám sát cộng đồng và khuyến khích các chủ thể thực hiện trách nhiệm giảm phát thải.

Đối với những chính sách, biện pháp có ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân, việc công khai rõ phạm vi, đối tượng và lộ trình áp dụng có ý nghĩa quan trọng. Khi thông tin được truyền tải đầy đủ, dễ hiểu, người dân sẽ có cơ sở để chủ động điều chỉnh hoạt động, thực hiện các biện pháp bảo vệ sức khỏe và tham gia giám sát việc triển khai.

Thông qua hình thức trao đổi trực tiếp và hỏi – đáp với sự tham gia của đại diện cơ quan quản lý nhà nước, chính quyền xã, phường, chuyên gia, doanh nghiệp và các cơ quan báo chí, truyền thông, Tọa đàm hướng tới làm rõ những khó khăn trong thực tiễn, trách nhiệm ở từng khâu và cách thức phối hợp xử lý các vấn đề phát sinh.

Tọa đàm không chỉ góp phần cung cấp thông tin về thực trạng và giải pháp kiểm soát ô nhiễm không khí tại Hà Nội, mà còn hướng tới nâng cao trách nhiệm của từng bên trong tổ chức thực hiện. Qua đó, góp phần đưa các nhiệm vụ, giải pháp tại Kế hoạch số 400/KH-UBND ngày 15/10/2026 của UBND Thành phố đi vào thực tiễn, từng bước cải thiện chất lượng không khí, bảo vệ sức khỏe và nâng cao chất lượng sống của người dân Thủ đô.

Lê Kim Liên