Hà Nội thúc đẩy sản xuất và tiêu dùng bền vững, hướng tới kinh tế tuần hoàn

Sản xuất và tiêu dùng bền vững – động lực phát triển kinh tế tuần hoàn

Thực hiện Kế hoạch số 353/KH-UBND ngày 19/12/2025 của UBND thành phố Hà Nội về thực hiện Chương trình hành động quốc gia về sản xuất và tiêu dùng bền vững năm 2026 trên địa bàn, Sở Công Thương Hà Nội đã ban hành kế hoạch triển khai với nhiều nhiệm vụ và giải pháp cụ thể.

Điểm đáng chú ý của chương trình là cách tiếp cận sản xuất và tiêu dùng bền vững trên toàn bộ vòng đời sản phẩm, từ khai thác tài nguyên, nhiên liệu, nguyên vật liệu, sản xuất, phân phối, tiêu dùng đến xử lý sau tiêu dùng.

Thành phố khuyến khích doanh nghiệp và người tiêu dùng áp dụng các giải pháp, phương thức và đổi mới sáng tạo trong sản xuất, kinh doanh; tăng cường liên kết bền vững để sử dụng hiệu quả tài nguyên, nhiên liệu, nguyên vật liệu.

Cách tiếp cận này có ý nghĩa đối với nhiều ngành sản xuất, đặc biệt là những lĩnh vực sử dụng nhiều nguyên liệu, nhiên liệu như dệt may, rượu bia nước giải khát, thép và nhựa. Đây là những ngành được đặt mục tiêu giảm mức tiêu hao nguyên, nhiên vật liệu từ 7–7,5% trong năm 2026. Chỉ tiêu này không chỉ phản ánh yêu cầu tiết kiệm nguồn lực mà còn đặt ra động lực để các cơ sở sản xuất rà soát quy trình, đổi mới công nghệ và nâng cao hiệu quả sử dụng đầu vào.

Sản xuất bền vững cũng gắn với yêu cầu bảo đảm an sinh xã hội. Khi doanh nghiệp chuyển đổi theo hướng xanh, tiết kiệm tài nguyên và nâng cao hiệu quả sản xuất, cơ hội phát triển những hoạt động kinh tế mới, dịch vụ hỗ trợ, thu gom, phân loại, tái chế và phân phối sản phẩm thân thiện môi trường có thể được mở rộng. Qua đó, chương trình hướng tới tạo việc làm ổn định, việc làm xanh, đồng thời góp phần nâng cao chất lượng môi trường sống của người dân.

Việc tổ chức các hội chợ và chương trình kết nối “Mạng lưới sản xuất và tiêu dùng bền vững” sẽ tạo cơ hội để nhà sản xuất, nhà cung ứng và hệ thống bán lẻ gặp gỡ, trao đổi, mở rộng hợp tác.

Đặt doanh nghiệp và người tiêu dùng ở vị trí trung tâm

Một trong những yêu cầu quan trọng của sản xuất và tiêu dùng bền vững là nâng cao nhận thức và trách nhiệm xã hội của cộng đồng. Bởi lẽ, chuyển đổi sang mô hình phát triển bền vững không thể chỉ dựa vào các chính sách quản lý hay nỗ lực riêng lẻ của từng doanh nghiệp, mà cần sự tham gia của toàn xã hội.

Vì vậy, kế hoạch của Hà Nội đặt trọng tâm vào hoạt động truyền thông, phổ biến chính sách, pháp luật, giới thiệu các mô hình và thực hành tốt về sản xuất, tiêu dùng bền vững. Thành phố sẽ xây dựng tài liệu tuyên truyền, tổ chức tập huấn, hội nghị, hội thảo nhằm nâng cao năng lực cho các cơ sở sản xuất, phân phối và tiêu dùng.

Mục tiêu đến hết năm 2026, 100% phường, xã tổ chức tuyên truyền, phổ biến, nâng cao nhận thức về lối sống và tiêu dùng bền vững. Toàn bộ các khu, cụm công nghiệp và 75% làng nghề được phổ biến, nâng cao nhận thức về sản xuất và tiêu dùng bền vững.

Cùng với tuyên truyền, Thành phố chú trọng hỗ trợ kỹ thuật cho các cơ sở sản xuất gồm: hỗ trợ đổi mới mô hình sản xuất theo phương pháp tiếp cận vòng đời sản phẩm; đánh giá sản xuất sạch hơn đối với cơ sở sản xuất công nghiệp, kinh doanh thương mại và dịch vụ thuộc lĩnh vực công thương; xây dựng, ứng dụng và phổ biến công cụ hỗ trợ quản lý để doanh nghiệp áp dụng sản xuất sạch hơn.

Đặc biệt, việc hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện các mô hình tái chế, tái sử dụng nguyên, nhiên liệu được xem là giải pháp trực tiếp thúc đẩy kinh tế tuần hoàn. Đối với các cơ sở sản xuất quy mô nhỏ, làng nghề và doanh nghiệp vừa và nhỏ, hỗ trợ kỹ thuật, đào tạo và phổ biến công cụ quản lý có ý nghĩa quan trọng. Đây là điều kiện để các đơn vị từng bước tiếp cận phương thức sản xuất sạch hơn, cải thiện quy trình và đáp ứng tốt hơn yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

Xanh hóa hệ thống phân phối, thay đổi thói quen tiêu dùng

Nếu sản xuất là khâu tạo ra sản phẩm thì hệ thống phân phối và tiêu dùng quyết định cách sản phẩm tiếp cận thị trường, được lựa chọn và sử dụng. Do đó, kế hoạch của Hà Nội không chỉ tập trung vào cơ sở sản xuất mà còn đặt ra nhiệm vụ xây dựng mạng lưới liên kết bền vững giữa các đơn vị bán lẻ với nhà cung ứng sản phẩm thân thiện môi trường.

Theo mục tiêu đề ra, Thành phố tiếp tục phấn đấu 70–80% chợ truyền thống và 100% siêu thị, trung tâm thương mại không sử dụng túi nilon khó phân hủy. Việc chuyển đổi sang các sản phẩm bao bì thân thiện với môi trường, thay thế dần bao bì nhựa dùng một lần, khó phân hủy cũng được xác định là một trong những hướng triển khai quan trọng.

Bên cạnh đó, Thành phố định hướng khuyến khích phân phối sản phẩm thân thiện với môi trường, sản phẩm được dán nhãn sinh thái tại các siêu thị, trung tâm thương mại; đồng thời xây dựng, thúc đẩy phát triển chuỗi cung ứng bền vững. Việc tổ chức các hội chợ và chương trình kết nối “Mạng lưới sản xuất và tiêu dùng bền vững” sẽ tạo cơ hội để nhà sản xuất, nhà cung ứng và hệ thống bán lẻ gặp gỡ, trao đổi, mở rộng hợp tác.

Để các mục tiêu sản xuất và tiêu dùng bền vững được triển khai thực chất, Hà Nội xác định cần tăng cường phối hợp và lồng ghép với các đề án, chương trình, kế hoạch đang thực hiện trên địa bàn, gồm: quản lý và phát triển hoạt động logistics; phát triển thương mại điện tử; Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, quản lý nhu cầu điện; Chương trình Khuyến công; Chương trình Sản phẩm công nghiệp chủ lực; Chương trình Phát triển công nghiệp hỗ trợ thành phố Hà Nội giai đoạn 2026–2030.

Lãnh đạo Trung tâm Khuyến công và Xúc tiến thương mại Hà Nội nhấn mạnh, Chương trình hành động quốc gia về Sản xuất và tiêu dùng bền vững năm 2026 trên địa bàn Hà Nội không chỉ hướng tới những chỉ tiêu kỹ thuật như giảm tiêu hao nguyên liệu, hạn chế túi nilon khó phân hủy hay mở rộng sản phẩm thân thiện môi trường. Ý nghĩa rộng hơn của chương trình là thúc đẩy thay đổi phương thức sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng theo hướng có trách nhiệm hơn với tài nguyên, môi trường và cộng đồng.

Lê Kim Liên