Hà Nội xác định 7 lĩnh vực trọng tâm hỗ trợ đổi mới sáng tạo giai đoạn 2026-2030

Xác định các nhóm công nghệ trọng điểm

Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng xác định tập trung triển khai đột phá về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, tạo nền tảng cho phát triển lực lượng sản xuất mới, hiện đại. Đây là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của nhiệm kỳ, gắn với yêu cầu nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, giá trị gia tăng và năng lực cạnh tranh của sản phẩm, doanh nghiệp và nền kinh tế. Ở góc độ địa phương, thành phố Hà Nội cũng xác định rất rõ mục tiêu đưa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực tăng trưởng mới.

Thực tế, Hà Nội đang cụ thể hóa định hướng phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo bằng việc xác định các lĩnh vực ưu tiên hỗ trợ trong giai đoạn 2026-2030. Cách tiếp cận này đặt ra yêu cầu tập trung nguồn lực vào những công nghệ có khả năng tạo tác động lớn, đồng thời gắn đổi mới sáng tạo với các vấn đề thực tế của đô thị và sản xuất.

Theo thông tin về Quyết định số 4884/QĐ-UBND ngày 10/9/2026 của UBND thành phố Hà Nội, danh mục lĩnh vực ưu tiên hỗ trợ đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp sáng tạo giai đoạn 2026-2030 gồm 7 nhóm. Các nhóm này trải rộng từ công nghệ số, đô thị thông minh, môi trường, chế tạo - tự động hóa đến y tế, công nghiệp văn hóa và nông nghiệp công nghệ cao.

Việc xác định danh mục diễn ra trong bối cảnh Hà Nội đang hoàn thiện hệ thống chính sách riêng cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Trước đó, UBND Thành phố đã ban hành Kế hoạch số 17/KH-UBND ngày 12/1/2026 để triển khai 6 nghị quyết của HĐND Thành phố trong giai đoạn 2026-2030, trong đó có các chính sách về thử nghiệm có kiểm soát, quỹ đầu tư mạo hiểm, phát triển khoa học và công nghệ, hỗ trợ hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, Sàn Giao dịch công nghệ và Trung tâm Đổi mới sáng tạo Hà Nội.

Công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, đô thị thông minh và sản xuất tự động hóa nằm trong nhóm lĩnh vực được Hà Nội ưu tiên

Nhóm đầu tiên được xác định là công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, công nghệ thông tin và truyền thông, công nghệ lượng tử. Các hướng được đưa vào gồm trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, bản sao số, điện toán đám mây, Internet vạn vật, chuỗi khối, máy tính lượng tử, an toàn thông tin, an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu và định danh số.

Đây là nhóm công nghệ có phạm vi ứng dụng rộng trong quản trị, sản xuất và cung cấp dịch vụ. Việc đưa nhiều công nghệ nền tảng vào cùng nhóm ưu tiên cho thấy yêu cầu không chỉ phát triển sản phẩm công nghệ mà còn thúc đẩy khả năng ứng dụng công nghệ vào các hoạt động kinh tế - xã hội.

Chính quyền số và đô thị thông minh là nhóm thứ hai. Thành phố xác định các hướng như dịch vụ công số, quản trị đô thị dựa trên dữ liệu, điều hành giao thông thông minh, logistics đô thị, bãi đỗ xe thông minh, vé điện tử, công nghệ quản lý và vận hành đường sắt đô thị, hạ tầng sạc.

Trong khi đó, công nghệ môi trường, giảm phát thải các-bon và ứng phó với biến đổi khí hậu được đặt thành một nhóm riêng. Các giải pháp được ưu tiên gồm quan trắc, cảnh báo môi trường, xử lý chất thải, tiết kiệm tài nguyên, giảm phát thải khí nhà kính, phát triển thị trường các-bon, năng lượng sạch và sử dụng năng lượng hiệu quả. Cảnh báo ngập, thiên tai, đô thị xanh và vận tải xanh cũng nằm trong nhóm này.

Ở khu vực sản xuất, Hà Nội lựa chọn công nghệ chế tạo - tự động hóa và vật liệu mới. Danh mục bao gồm robot, tự động hóa, cảm biến, hệ thống nhúng, in 3D, sản xuất thông minh, thiết kế, kiểm thử, đóng gói vi mạch bán dẫn cùng vật liệu sinh học, vật liệu xanh và vật liệu tiên tiến.

Việc đưa công nghệ bán dẫn, sản xuất thông minh và tự động hóa vào danh mục cũng phù hợp với định hướng phát triển khoa học, công nghệ của Thủ đô. Luật Thủ đô quy định Hà Nội ưu tiên nguồn lực để trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, nghiên cứu, phát triển và chuyển giao công nghệ; đồng thời xác định các lĩnh vực trọng điểm như công nghệ số, công nghệ sinh học, vật liệu mới, chế tạo - tự động hóa, môi trường và giảm phát thải các-bon.

Từ công nghệ ưu tiên đến khả năng ứng dụng

Ba nhóm còn lại gồm y tế thông minh, công nghệ y sinh ứng dụng; công nghiệp văn hóa số, du lịch thông minh; nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao và công nghệ sinh học. Trong y tế, các hướng được xác định gồm ứng dụng AI trong chẩn đoán, điều trị và quản lý sức khỏe; thiết bị y tế thông minh, cảm biến sinh học, công nghệ sinh học phục vụ y tế, y tế dự phòng và khám chữa bệnh từ xa.

Với công nghiệp văn hóa và du lịch, trọng tâm là thiết kế sáng tạo, truyền thông số, số hóa và khai thác di sản số, bảo tàng số, bản đồ du lịch thông minh, thực tế ảo và thực tế tăng cường. Công nghệ cũng được đặt trong mối liên hệ với ẩm thực, làng nghề và các sản phẩm mang bản sắc Hà Nội.

Đối với nông nghiệp, danh mục hướng tới nông nghiệp thông minh, nông nghiệp chính xác, ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất, thu hoạch, bảo quản và chế biến nông sản; công nghệ sinh học trong chọn tạo giống, chế phẩm sinh học; truy xuất nguồn gốc, kiểm soát chất lượng và an toàn thực phẩm.

Cách phân nhóm này cho thấy phạm vi đổi mới sáng tạo được Hà Nội xác định không chỉ nằm ở những công nghệ mới mà còn ở khả năng giải quyết các bài toán cụ thể của đô thị, sản xuất, y tế, môi trường, văn hóa và nông nghiệp.

Cùng với danh mục lĩnh vực ưu tiên, Hà Nội cũng đang triển khai các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số. Theo Kế hoạch số 232/KH-UBND ngày 18/6/2026, thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030 hỗ trợ ít nhất 120.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa, trong đó ít nhất 72.000 doanh nghiệp được hỗ trợ ứng dụng sản phẩm, giải pháp công nghệ số, nền tảng số và trí tuệ nhân tạo. Thành phố cũng đặt mục tiêu hình thành nhóm 50 doanh nghiệp nhỏ và vừa tiêu biểu về chuyển đổi số.

Điều này cho thấy một vấn đề quan trọng của chính sách hỗ trợ đổi mới sáng tạo là phải chuyển được các định hướng công nghệ thành năng lực ứng dụng trong doanh nghiệp. Với doanh nghiệp nhỏ và vừa, hạn chế có thể không chỉ nằm ở việc thiếu công nghệ mà còn ở chi phí thử nghiệm, thiếu nhân lực và khả năng đánh giá, kiểm thử giải pháp.

Kế hoạch chuyển đổi số của Hà Nội vì vậy cũng tính đến việc hỗ trợ doanh nghiệp sử dụng phòng thí nghiệm, trung tâm kiểm chuẩn, trung tâm nghiên cứu và phát triển công nghệ, trung tâm đổi mới sáng tạo và hạ tầng tính toán hiệu năng cao để thử nghiệm, kiểm thử, đánh giá sản phẩm, giải pháp công nghệ.

Theo Quyết định số 4884/QĐ-UBND, danh mục 7 lĩnh vực là căn cứ để ưu tiên xem xét hỗ trợ, nhưng không thay thế các điều kiện, trình tự, thủ tục, nội dung và mức hỗ trợ được quy định tại Nghị quyết số 58/2026/NQ-HĐND và các quy định pháp luật liên quan.

Như vậy, việc xác định 7 nhóm lĩnh vực mới là bước xác định trọng tâm. Hiệu quả của chính sách trong giai đoạn tới sẽ phụ thuộc vào khả năng kết nối danh mục ưu tiên với nguồn lực hỗ trợ, hạ tầng thử nghiệm, năng lực doanh nghiệp và quá trình đưa kết quả nghiên cứu, công nghệ vào thực tế.

An Dương