Hà Nội xây dựng quy chuẩn riêng về chất lượng nước sạch sinh hoạt

Kiểm soát 99 thông số chất lượng nước sinh hoạt

Trước yêu cầu nâng cao chất lượng nước sạch và bảo vệ sức khỏe cộng đồng, Hà Nội đang lấy ý kiến dự thảo quy chuẩn kỹ thuật địa phương về chất lượng nước sạch sử dụng cho mục đích sinh hoạt. Quy chuẩn được xây dựng trên cơ sở QCVN 01-1:2024/BYT, ban hành kèm theo Thông tư số 52/2024/TT-BYT của Bộ Y tế, đồng thời phù hợp với đặc điểm hệ thống cấp nước trên địa bàn.

Theo dự thảo, Hà Nội đề xuất áp dụng đầy đủ 99 thông số chất lượng nước, gồm 10 thông số nhóm A và 89 thông số nhóm B, bao quát các chỉ tiêu vi sinh, hóa lý, kim loại nặng và hóa chất có khả năng ảnh hưởng đến sức khỏe người sử dụng.

Dự kiến, Hà Nội sẽ ban hành quy chuẩn kỹ thuật cho nước sạch sinh hoạt vào tháng 4/2027. 

Trong đó, tổng coliform và E. coli hoặc coliform chịu nhiệt phải dưới 1 CFU hoặc MPN/100 ml; độ màu không vượt quá 15 TCU, độ pH từ 6–8,5 và độ đục tối đa 2 NTU. Hàm lượng asen không vượt quá 0,01 mg/l, clo dư tự do trong khoảng 0,2–1 mg/l và amoni tính theo nitơ tối đa 1 mg/l.

Việc kiểm soát đồng thời các nhóm thông số nhằm đánh giá toàn diện chất lượng nước, từ nguy cơ nhiễm khuẩn đến sự hiện diện của các chất ô nhiễm, thay vì chỉ dựa vào những đặc điểm cảm quan như màu sắc hoặc mùi vị.

Tăng cường giám sát, phòng ngừa nguy cơ ô nhiễm

Theo báo cáo đánh giá tác động, giai đoạn 2016–2025, Hà Nội ghi nhận 19 thông số chất lượng nước từng không đáp ứng quy chuẩn quốc gia ít nhất một lần. Đây là một trong những căn cứ để thành phố đề xuất duy trì kiểm soát đầy đủ 99 thông số, thay vì loại bỏ những chỉ tiêu chưa có đủ cơ sở khoa học để xác định không cần thiết.

Đến cuối năm 2025, Hà Nội có 110 đơn vị cấp nước với tổng công suất nguồn khoảng 1,9 triệu m³/ngày đêm, trong khi lượng nước cấp tập trung bình quân đạt 1,3–1,5 triệu m³/ngày đêm. Quy mô hệ thống lớn, nguồn nước đầu vào và điều kiện vận hành khác nhau đặt ra yêu cầu tăng cường kiểm soát chất lượng trong toàn bộ quá trình cấp nước.

Báo cáo cũng chỉ ra những nguy cơ như ô nhiễm nguồn nước đầu vào, dữ liệu quan trắc chưa đầy đủ, hạn chế về công nghệ xử lý tại một số cơ sở và tình trạng đường ống cũ hoặc thiếu đồng bộ. Những yếu tố này có thể ảnh hưởng đến khả năng kiểm soát các chất ô nhiễm hữu cơ, thuốc bảo vệ thực vật, sản phẩm phụ khử trùng cũng như chất lượng nước trong quá trình phân phối.

Vì vậy, việc xây dựng quy chuẩn địa phương không chỉ nhằm tăng cường kiểm tra nước thành phẩm mà còn tạo cơ sở kỹ thuật để giám sát chất lượng xuyên suốt từ nguồn khai thác, công đoạn xử lý đến hệ thống phân phối.

Nâng cao năng lực xử lý và quản lý chất lượng nước

Việc áp dụng đầy đủ 99 thông số dự kiến đặt ra yêu cầu cao hơn đối với các đơn vị cấp nước, đặc biệt trong kiểm soát chất lượng và duy trì hiệu quả vận hành hệ thống xử lý.

Theo báo cáo đánh giá tác động, một số doanh nghiệp có thể phải tối ưu hóa hoặc nâng cấp công nghệ để đáp ứng yêu cầu đối với các chỉ tiêu như amoni, sắt và mangan. Tùy theo hiện trạng công nghệ và đặc điểm nguồn nước, quá trình này có thể làm tăng chi phí vận hành hoặc ảnh hưởng đến công suất sản xuất. 

Dự thảo quy chuẩn đang được Hà Nội lấy ý kiến đến hết ngày 16/12/2026 và dự kiến thông qua vào tháng 4/2027. Khi được ban hành, quy chuẩn sẽ góp phần hoàn thiện cơ sở pháp lý, kỹ thuật cho hoạt động quản lý chất lượng nước sạch, đồng thời thúc đẩy các đơn vị cấp nước nâng cao năng lực xử lý, hướng tới bảo đảm nguồn nước sinh hoạt an toàn, ổn định cho người dân Thủ đô.

 Bảo Linh