Hàng hóa quảng cáo tiết kiệm điện: Cần căn cứ vào tiêu chuẩn thử nghiệm

Căn cứ đánh giá hiệu suất năng lượng

Tiết kiệm điện đang trở thành một trong những tiêu chí được người tiêu dùng quan tâm khi lựa chọn thiết bị gia dụng. Những thông tin như tiêu thụ ít điện, vận hành hiệu quả hay tiết kiệm chi phí thường được doanh nghiệp sử dụng trong quảng cáo sản phẩm. Tuy nhiên, để đánh giá những tuyên bố này, cần có căn cứ kỹ thuật rõ ràng, trong đó tiêu chuẩn thử nghiệm hiệu suất năng lượng giữ vai trò quan trọng.

Theo Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, việc sử dụng năng lượng hiệu quả gắn với yêu cầu nâng cao hiệu suất sử dụng năng lượng và thực hiện quy định về quản lý năng lượng. Pháp luật nghiêm cấm hành vi cố ý cung cấp thông tin không trung thực về hiệu suất năng lượng trong hoạt động dán nhãn, kiểm định, quảng cáo và các hoạt động khác gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

Đối với các phương tiện, thiết bị thuộc danh mục phải dán nhãn năng lượng, doanh nghiệp có trách nhiệm thực hiện quy định về thử nghiệm và dán nhãn trước khi đưa sản phẩm ra thị trường. Nhãn năng lượng cung cấp thông tin về mức tiêu thụ năng lượng và hiệu suất của thiết bị, giúp người mua có cơ sở so sánh giữa các sản phẩm cùng loại.

Việc đánh giá hiệu suất năng lượng phải căn cứ vào tiêu chuẩn thử nghiệm tương ứng với từng nhóm thiết bị. Bởi mỗi sản phẩm có nguyên lý hoạt động và đặc tính kỹ thuật khác nhau nên không thể áp dụng một phương pháp thử nghiệm chung cho tất cả hàng hóa.

Chẳng hạn, đối với điều hòa không khí, hiệu suất năng lượng được đánh giá thông qua mối quan hệ giữa khả năng làm lạnh và điện năng tiêu thụ theo phương pháp thử quy định. Với tủ lạnh, việc đánh giá chú trọng đến điện năng tiêu thụ trong điều kiện thử nghiệm xác định, gắn với khả năng bảo quản thực phẩm. Đối với đèn chiếu sáng, hiệu quả năng lượng cần được xem xét cùng khả năng phát sáng và mức điện năng sử dụng.

Như vậy, công suất thấp không đồng nghĩa sản phẩm chắc chắn tiết kiệm điện hơn. Muốn đánh giá chính xác cần xem xét hiệu suất năng lượng và kết quả thử nghiệm theo tiêu chuẩn phù hợp.

Đánh giá mức tiết kiệm điện từ điều kiện sử dụng thực tế

Kết quả thử nghiệm trong phòng thí nghiệm là căn cứ quan trọng để đánh giá, so sánh hiệu suất năng lượng giữa các sản phẩm. Tuy nhiên, lượng điện tiêu thụ trong quá trình sử dụng thực tế còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như thời gian vận hành, môi trường, mức tải, cách lắp đặt và thói quen sử dụng của người tiêu dùng.

Ví dụ, một chiếc điều hòa có hiệu suất năng lượng cao vẫn có thể tiêu thụ nhiều điện nếu được sử dụng trong không gian không phù hợp, nhiệt độ cài đặt quá thấp hoặc cửa phòng thường xuyên mở. Tương tự, tủ lạnh có thể tiêu thụ điện nhiều hơn khi cửa đóng không kín, người dùng mở cửa liên tục hoặc đặt thiết bị ở vị trí không phù hợp.

Do đó, để đánh giá mức tiêu thụ điện thực tế, người sử dụng có thể theo dõi chỉ số công tơ điện hoặc sử dụng thiết bị đo điện năng phù hợp. Khi so sánh hai sản phẩm, cần đặt chúng trong điều kiện sử dụng tương đương, chẳng hạn cùng thời gian vận hành, mức tải và môi trường làm việc. Nếu điều kiện sử dụng khác nhau, kết quả đo có thể không phản ánh đúng sự khác biệt về hiệu suất năng lượng giữa hai thiết bị.

Đối với doanh nghiệp, các thông tin quảng cáo như tiết kiệm 20%, 30% hay 50% điện năng cần có căn cứ chứng minh. Đặc biệt, cần làm rõ sản phẩm được so sánh với thiết bị nào, trong điều kiện thử nghiệm ra sao và kết quả được xác định bằng phương pháp nào. Không nên sử dụng kết quả thử nghiệm trong một điều kiện cụ thể để khẳng định mức tiết kiệm điện áp dụng cho mọi trường hợp sử dụng.

Về phía người tiêu dùng, khi lựa chọn sản phẩm, ngoài giá bán và mẫu mã, cần quan tâm đến nhãn năng lượng, mã sản phẩm, thông số kỹ thuật và hướng dẫn sử dụng. Đối với hàng hóa thuộc diện phải dán nhãn năng lượng nên kiểm tra thông tin nhãn để có thêm căn cứ đánh giá hiệu quả sử dụng điện.

Có thể thấy, tiêu chuẩn thử nghiệm và nhãn năng lượng không chỉ hỗ trợ cơ quan quản lý kiểm soát chất lượng thông tin sản phẩm mà còn góp phần bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Khi thông tin về hiệu suất năng lượng được công bố minh bạch, có căn cứ kỹ thuật và phù hợp quy định, người mua sẽ có điều kiện lựa chọn thiết bị phù hợp với nhu cầu và khả năng chi trả.

Về phía doanh nghiệp, tuân thủ tiêu chuẩn thử nghiệm, cung cấp thông tin trung thực và thực hiện đúng quy định về dán nhãn năng lượng là yếu tố quan trọng để nâng cao uy tín sản phẩm. Đây cũng là cơ sở thúc đẩy hoạt động sản xuất, kinh doanh các thiết bị có hiệu suất năng lượng cao, góp phần sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.

Cẩm Anh