Hàng rào an ninh mạng mới cho camera giám sát Internet

QCVN 11:2026/BCA quy định các yêu cầu kỹ thuật an ninh mạng cơ bản đối với thiết bị camera giám sát sử dụng giao thức Internet được sản xuất và lưu hành tại thị trường Việt Nam. Đối tượng áp dụng gồm các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước có hoạt động sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu thiết bị thuộc phạm vi điều chỉnh của quy chuẩn.

Việc ban hành QCVN 11:2026/BCA diễn ra trong bối cảnh camera IP phát triển mạnh nhưng cũng kéo theo nhiều nguy cơ mất an toàn thông tin. Thời gian qua, không ít vụ việc camera bị chiếm quyền điều khiển, rò rỉ dữ liệu hình ảnh hoặc trở thành điểm yếu để tấn công mạng đã được cảnh báo.

Các chuyên gia cho rằng nhiều thiết bị giá rẻ trên thị trường còn tồn tại tình trạng sử dụng mật khẩu mặc định, cập nhật bảo mật chậm hoặc thiếu cơ chế mã hóa dữ liệu.

Siết yêu cầu an ninh mạng đối với camera giám sát Internet.

QCVN 11:2026/BCA được xây dựng trên cơ sở tham chiếu các tiêu chuẩn quốc tế, trong đó có ETSI EN 303 645 của châu Âu về an ninh mạng cho thiết bị IoT tiêu dùng. Quy chuẩn đưa ra 11 nhóm yêu cầu kỹ thuật bắt buộc nhằm hạn chế các lỗ hổng bảo mật phổ biến trên thiết bị camera kết nối Internet.

Một trong những nội dung đáng chú ý là yêu cầu về quản lý mật khẩu và xác thực. Theo đó, thiết bị không được sử dụng mật khẩu mặc định dùng chung cho nhiều sản phẩm. Người dùng phải có khả năng tự thiết lập mật khẩu riêng, đồng thời hệ thống xác thực cần có biện pháp chống tấn công dò quét tự động qua mạng.

Quy chuẩn cũng yêu cầu doanh nghiệp sản xuất, cung cấp camera xây dựng cơ chế tiếp nhận và xử lý lỗ hổng bảo mật. Các bản cập nhật phần mềm cần được cung cấp kịp thời nhằm vá lỗi và duy trì an toàn cho thiết bị trong quá trình sử dụng. Đây được xem là thay đổi quan trọng bởi trước đây nhiều camera sau khi bán ra gần như không còn được cập nhật bảo mật.

Đối với dữ liệu người dùng, QCVN 11:2026/BCA đặt ra yêu cầu bảo vệ thông tin lưu trữ và truyền tải. Những dữ liệu nhạy cảm liên quan đến tài khoản, thông tin xác thực hoặc dữ liệu hình ảnh phải được bảo vệ an toàn. Quy chuẩn cũng yêu cầu thiết bị có tính năng cấu hình để dữ liệu được lưu trữ tại Việt Nam theo nhu cầu quản lý và bảo vệ dữ liệu.

Ngoài ra, thiết bị camera phải có khả năng khôi phục hoạt động bình thường sau sự cố, hỗ trợ xóa dữ liệu người dùng khi cần thiết và có cơ chế xác thực dữ liệu đầu vào nhằm giảm nguy cơ bị khai thác lỗ hổng. Các yêu cầu này hướng tới việc nâng cao mức độ an toàn tổng thể cho hệ sinh thái camera giám sát kết nối Internet.

Đáng chú ý, từ ngày 1/7/2026, QCVN 11:2026/BCA sẽ thay thế QCVN 135:2024/BTTTT. Điều này đồng nghĩa hoạt động quản lý an ninh mạng đối với camera IP sẽ được chuyển sang phạm vi quản lý trực tiếp của Bộ Công an.

Nhiều ý kiến cho rằng quy chuẩn mới không chỉ tác động tới doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu camera mà đến toàn bộ chuỗi phân phối và người tiêu dùng. Các doanh nghiệp sẽ phải rà soát thiết kế sản phẩm, phần mềm điều khiển, hệ thống cập nhật và quy trình quản lý dữ liệu để đáp ứng yêu cầu kỹ thuật mới. Trong khi đó, người tiêu dùng có thêm cơ sở để lựa chọn các sản phẩm bảo mật tốt hơn thay vì chỉ quan tâm tới giá thành.

Theo các chuyên gia an ninh mạng, việc siết yêu cầu kỹ thuật với camera IP là cần thiết khi thiết bị này ngày càng hiện diện ở mọi nơi, từ hộ gia đình, cửa hàng, trường học cho tới khu công nghiệp và hạ tầng đô thị. Một camera có lỗ hổng bảo mật không chỉ ảnh hưởng đến quyền riêng tư mà còn có thể trở thành “cửa ngõ” cho các cuộc tấn công mạng quy mô lớn.

Việc ban hành QCVN 11:2026/BCA được đánh giá là phù hợp với xu hướng quản lý quốc tế đối với thiết bị IoT. Nhiều quốc gia hiện đã áp dụng tiêu chuẩn bắt buộc nhằm nâng cao an toàn cho thiết bị kết nối Internet, đặc biệt với các sản phẩm thu thập dữ liệu hình ảnh và âm thanh.

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, camera giám sát đang trở thành thiết bị thiết yếu trong quản lý và bảo đảm an ninh. Tuy nhiên, cùng với sự tiện lợi là yêu cầu ngày càng cao về bảo vệ dữ liệu và an ninh mạng. QCVN 11:2026/BCA được kỳ vọng sẽ góp phần tạo ra mặt bằng kỹ thuật an toàn hơn cho thị trường camera Internet tại Việt Nam, đồng thời nâng cao nhận thức của doanh nghiệp và người dùng về bảo mật trong môi trường số.

An Nguyên