Hoàn thiện hệ thống TCVN góp phần đảm bảo an toàn và quản lý chất lượng pin tiêu dùng

Theo bà Đoàn Thị Thanh Vân - Trưởng phòng Phòng Tiêu chuẩn Điện và Điện tử Viện Tiêu chuẩn Chất lượng Việt Nam, Uỷ ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia, trong bối cảnh chuyển đổi năng lượng và phát triển các thiết bị điện tử, sản phẩm pin tiêu dùng ngày càng trở nên phổ biến, hiện diện trong hầu hết các thiết bị phục vụ đời sống như điện thoại, máy tính xách tay, thiết bị gia dụng cầm tay hay phương tiện di chuyển cá nhân như xe đạp điện, xe scooter. Sự mở rộng nhanh chóng này không chỉ mang lại tiện ích mà còn đặt ra nhiều thách thức về an toàn, đặc biệt là nguy cơ cháy nổ liên quan đến pin.

Thực tế cho thấy, các sự cố cháy nổ do pin, nhất là trong quá trình sạc hoặc sử dụng sản phẩm không đạt chuẩn, đang có xu hướng gia tăng. Điều này đòi hỏi cơ quan quản lý và các bên liên quan phải có cách tiếp cận toàn diện hơn trong kiểm soát rủi ro, từ khâu thiết kế, sản xuất đến sử dụng và xử lý sau vòng đời sản phẩm.

Trên thế giới, nhiều quốc gia và khu vực đã tăng cường các biện pháp quản lý đối với pin tiêu dùng. Tại Mỹ, một số thành phố yêu cầu xe đạp điện bán ra phải đạt chứng nhận UL, đồng thời áp dụng các tiêu chuẩn bắt buộc như UL 2271, UL 2849. Trung Quốc cũng siết chặt quản lý đối với pin xe điện nhỏ, pin thay thế, sạc trong khu dân cư trong bối cảnh nhiều vụ cháy do xe đạp điện để trong chung cư và pin thay thế không đạt chuẩn. Trong khi đó, Liên minh châu Âu không chỉ tập trung vào an toàn mà còn quản lý toàn bộ vòng đời pin, bao gồm truy xuất nguồn gốc, dấu chân carbon và độ bền sản phẩm.

Xu hướng chung cho thấy phạm vi của pin tiêu dùng đã mở rộng đáng kể, không còn giới hạn ở các thiết bị điện tử cá nhân mà còn bao gồm các phương tiện di chuyển cá nhân sử dụng trong không gian sinh hoạt. Điều này làm gia tăng yêu cầu về tiêu chuẩn an toàn và quản lý chặt chẽ hơn.

Bà Đoàn Thị Thanh Vân - Trưởng phòng Phòng Tiêu chuẩn Điện và Điện tử Viện Tiêu chuẩn Chất lượng Việt Nam, Uỷ ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia.

Cũng theo bà Vân, tại Việt Nam, hệ thống tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) về pin đã từng bước được xây dựng và hoàn thiện, với sự tham chiếu từ các tiêu chuẩn quốc tế như IEC, ISO và UL. Hiện nay, Việt Nam đã ban hành nhiều tiêu chuẩn liên quan đến ắc quy chì axit, pin lithium, pin sơ cấp, hệ thống pin cho phương tiện giao thông điện, cũng như các quy định về ghi nhãn, môi trường và khả năng tái sử dụng pin. Đáng chú ý, một số tiêu chuẩn đã được hài hòa với tiêu chuẩn quốc tế như UL 2272 cho thiết bị di chuyển cá nhân hay UL 1973 về pin sử dụng trong hệ thống lưu trữ năng lượng. Điều này góp phần tạo nền tảng cho việc kiểm soát chất lượng sản phẩm, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp hội nhập thị trường quốc tế.

Trong thời gian tới, Việt Nam dự kiến tiếp tục xây dựng thêm nhiều tiêu chuẩn mới, bao gồm 10 TCVN về pin thứ cấp, 07 TCVN về Pin nhiên liệu (thuộc danh mục Công nghệ chiến lược), 01 TCVN về Phương pháp thử nghiệm cho Hệ thống lưu trữ năng lượng (theo UL 9540A) và các TCVN khác theo yêu cầu.

Việc hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn quốc gia về pin tiêu dùng không chỉ góp phần đảm bảo an toàn cho người sử dụng mà còn tạo nền tảng quan trọng cho phát triển thị trường, thúc đẩy đổi mới công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam trong bối cảnh hội nhập sâu rộng.

Tiểu My