ISO 20815:2026: Từ dầu khí đến hệ sinh thái năng lượng carbon thấp

Tổ chức Tiêu chuẩn hóa quốc tế (ISO) đã công bố phiên bản thứ ba của ISO 20815:2026 - Công nghiệp dầu khí, bao gồm năng lượng carbon thấp - Bảo đảm sản xuất và quản lý độ tin cậy vào tháng 6/2026. Tại phiên bản sửa đổi này là phạm vi áp dụng được mở rộng sang các loại tài sản năng lượng mới, trong khi cấu trúc quản lý đã hình thành từ các phiên bản trước về cơ bản vẫn được duy trì.

ISO 20815 vốn được xây dựng cho hoạt động bảo đảm sản xuất và quản lý độ tin cậy trong ngành dầu khí, hóa dầu và khí tự nhiên. Tiêu chuẩn bao quát tài sản và hoạt động ở các khâu thượng nguồn, trung nguồn, hạ nguồn và hóa dầu; đồng thời đề cập đến phân tích độ tin cậy, bảo trì thiết bị cũng như các hoạt động liên quan như khoan, lắp đặt đường ống và can thiệp dưới biển.

Phiên bản đầu tiên được công bố năm 2008, đặt nền móng cho cách tiếp cận bảo đảm sản xuất dựa trên 12 quá trình, gồm bảy quá trình cốt lõi và năm quá trình tương tác. Đến phiên bản năm 2018, cấu trúc này tiếp tục được duy trì, phạm vi được làm rõ để bao gồm các cơ sở hóa dầu và tăng cường sự liên kết với ISO 14224 về dữ liệu độ tin cậy và bảo trì.

 CCS, hydro, amoniac và điện gió được bổ sung vào phạm vi ISO 20815:2026

Đến ISO 20815:2026, thay đổi quan trọng nằm ở việc đưa quá trình thu giữ và lưu trữ carbon (CCS), sản xuất hydro, amoniac và năng lượng gió vào cùng khuôn khổ bảo đảm sản xuất và quản lý độ tin cậy. Lần sửa đổi này không đưa ra một lý thuyết mới về độ tin cậy mà chủ yếu mở rộng phương pháp quản lý đã được sử dụng trong dầu khí sang các tài sản năng lượng carbon thấp.

12 quá trình tạo thành khung quản lý

Trong 12 quá trình được ISO 20815:2026 xác định, bảy quá trình cốt lõi được tiêu chuẩn trực tiếp đề cập gồm: lập kế hoạch bảo đảm sản xuất, quản lý rủi ro, quản lý tính toàn vẹn, quản lý bảo trì, bảo trì lấy độ tin cậy làm trung tâm, bảo trì dựa trên tình trạng và giám sát, phân tích hiệu suất.

Năm quá trình tương tác gồm quản lý và kiểm soát dự án, phát triển công nghệ, đánh giá công nghệ, thiết kế khái niệm và hệ thống, quản lý chuỗi cung ứng. Mặc dù nằm ngoài phạm vi quy định trực tiếp của tiêu chuẩn, luồng thông tin giữa các quá trình này với các quá trình cốt lõi vẫn được xem là cần thiết để đáp ứng yêu cầu về bảo đảm sản xuất và quản lý độ tin cậy.

Một nội dung trung tâm của ISO 20815 là chương trình bảo đảm sản xuất (PAP), được tích hợp vào hoạt động quản lý dự án. Bên cạnh đó, tiêu chuẩn hướng dẫn thiết lập chương trình quản lý độ tin cậy (RMP), bao gồm công nghệ và dữ liệu về độ tin cậy, tính sẵn sàng và khả năng bảo trì (RAM) trong suốt vòng đời tài sản.

Phân tích RAM giúp dự báo, đánh giá hiệu suất vận hành của cơ sở, qua đó xem xét khả năng đáp ứng mục tiêu sản xuất và tối ưu thời gian hoạt động của hệ thống. Cách tiếp cận này không chỉ phục vụ yêu cầu kỹ thuật mà còn hỗ trợ quản lý rủi ro tài chính khi quyết định đầu tư, vận hành và bảo trì tài sản.

ISO 20815 cũng có mối liên hệ với các tiêu chuẩn và tài liệu kỹ thuật khác như IEC 60300-3, ISO 14224 về thu thập và trao đổi dữ liệu độ tin cậy, bảo trì, cùng ISO/TS 3250:2021 về phân loại tổn thất sản xuất. Việc kết hợp các tài liệu này tạo cơ sở cho phân tích RAM và báo cáo tổn thất trong quá trình quản lý tài sản.

Khuôn khổ cho danh mục năng lượng đa dạng

Ý nghĩa của phiên bản ISO 20815:2026 nằm ở khả năng đưa những tài sản như giếng CCS, thiết bị điện phân sản xuất hydro hay tuabin gió vào một khuôn khổ quản lý độ tin cậy đã được thiết lập, thay vì để từng lĩnh vực phát triển những cách tiếp cận riêng biệt.

Tuy nhiên, việc mở rộng phạm vi không đồng nghĩa dữ liệu độ tin cậy của ngành dầu khí có thể được áp dụng nguyên trạng cho các công nghệ năng lượng mới. Các loại tài sản này có thể có cơ chế hư hỏng và đặc tính vận hành khác nhau. Vì vậy, vấn đề quan trọng đặt ra với nhà vận hành và nhà cung cấp thiết bị là bảo đảm chất lượng, tính phù hợp của dữ liệu trước khi đưa vào các mô hình phân tích RAM.

Với phạm vi mới, ISO 20815:2026 cung cấp nền tảng chung cho những tổ chức đang đồng thời quản lý tài sản dầu khí truyền thống và tài sản năng lượng carbon thấp. Qua đó, hoạt động bảo đảm sản xuất, quản lý độ tin cậy, bảo trì và đánh giá hiệu suất có thể được triển khai theo cách tiếp cận nhất quán hơn trong toàn bộ danh mục tài sản, thay vì hình thành những hệ thống quản lý tách biệt cho từng loại hình năng lượng.

Bảo Linh