ISO/IEC 25642:2025 thiết lập khung quản trị và hợp tác dữ liệu

Dữ liệu ngày càng khẳng định vai trò là nguồn lực quan trọng đối với công tác quản lý, hoạt động sản xuất – kinh doanh cũng như quá trình hoạch định chính sách. Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều tổ chức vẫn gặp khó khăn do thiếu các nguyên tắc thống nhất trong quản trị và phối hợp dữ liệu giữa những hệ thống khác nhau, đặc biệt khi nhu cầu kết nối và hợp tác với đối tác bên ngoài ngày càng gia tăng. Trong bối cảnh đó, việc ban hành tiêu chuẩn ISO/IEC 25642:2025 được xem là bước đi cần thiết, nhằm lấp đầy khoảng trống về khung tham chiếu chung, hỗ trợ các tổ chức xây dựng và triển khai công tác quản trị dữ liệu một cách bài bản, đồng bộ và có hệ thống hơn.

Cụ thể, ISO/IEC 25642:2025 đưa ra các khuyến nghị tối thiểu cho khung quản trị dữ liệu và hợp tác dữ liệu, cho phép tổ chức kiểm soát tốt hơn vòng đời dữ liệu, đồng thời vẫn duy trì tính linh hoạt cần thiết cho đổi mới sáng tạo. Tiêu chuẩn không áp đặt một mô hình quản trị cứng nhắc mà tập trung vào việc xác định các nguyên tắc và cách tiếp cận có thể áp dụng trong nhiều bối cảnh khác nhau.

ISO/IEC 25642:2025 cho phép hệ thống truy cập dữ liệu một cách an toàn

Một điểm đáng chú ý của tiêu chuẩn là việc hỗ trợ tích hợp dữ liệu theo mô hình “zero-copy”, cho phép các hệ thống truy cập và sử dụng dữ liệu mà không cần tạo bản sao vật lý. Cách tiếp cận này giúp giảm thiểu rủi ro trùng lặp, sai lệch dữ liệu, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý và khai thác thông tin trong các môi trường dữ liệu phức tạp.

ISO/IEC 25642:2025 được thiết kế để áp dụng cho cả khu vực công và khu vực tư, không giới hạn theo ngành nghề hay quy mô tổ chức. Từ doanh nghiệp công nghệ, tài chính, y tế đến các cơ quan quản lý nhà nước, tất cả đều có thể sử dụng tiêu chuẩn này làm cơ sở xây dựng hoặc hoàn thiện khung quản trị dữ liệu và cơ chế hợp tác dữ liệu với các bên liên quan.

Bên cạnh đó, tiêu chuẩn cũng nhấn mạnh tính mở trong triển khai. ISO/IEC 25642:2025 không yêu cầu các tổ chức phải sử dụng một mô hình dữ liệu thống nhất, mà cho phép lựa chọn mô hình phù hợp với nhu cầu và điều kiện thực tế, miễn là đáp ứng các khuyến nghị chung về quản trị và hợp tác dữ liệu. Điều này giúp tiêu chuẩn dễ dàng được áp dụng trong các hệ thống hiện hữu mà không gây xáo trộn lớn.

ISO cũng lưu ý rằng ISO/IEC 25642:2025 không bao gồm các nội dung liên quan đến trao đổi dữ liệu phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI) hoặc sử dụng dữ liệu cho mục đích huấn luyện mô hình AI. Những vấn đề này sẽ được đề cập trong các tiêu chuẩn chuyên ngành khác, nhằm đảm bảo sự rõ ràng và tránh chồng chéo trong hệ thống tiêu chuẩn.

Với việc chính thức ban hành ISO/IEC 25642:2025, ISO kỳ vọng các tổ chức sẽ có thêm một công cụ quan trọng để nâng cao năng lực quản trị dữ liệu, thúc đẩy hợp tác và khai thác dữ liệu hiệu quả hơn. Trong bối cảnh dữ liệu ngày càng trở thành tài sản chiến lược, tiêu chuẩn này được xem là nền tảng cần thiết để xây dựng các hệ sinh thái dữ liệu tin cậy, bền vững và phù hợp với xu thế phát triển số toàn cầu.

Bảo Linh