ISO/UNDP 53001 về quản lý đóng góp cho các Mục tiêu Phát triển Bền vững

ISO và UNDP công bố ISO/UNDP 53001 – Management systems for the United Nations Sustainable Development Goals (SDGs) – Requirements. Sự kiện diễn ra trong khuôn khổ Hội nghị thường niên ISO 2026 tại Paris, Pháp, do AFNOR đăng cai từ ngày 28/9 đến 2/10 với chủ đề “Building trust in a changing world” (Xây dựng niềm tin trong một thế giới đang thay đổi).

ISO/UNDP 53001 được giới thiệu là tiêu chuẩn quốc tế đầu tiên dành cho việc quản lý đóng góp của tổ chức đối với các SDGs. Điểm đáng chú ý là tiêu chuẩn không chỉ dừng ở việc khuyến khích tổ chức đưa ra cam kết phát triển bền vững, mà xây dựng một hệ thống quản lý có cấu trúc để chuyển các cam kết đó thành hoạt động cụ thể, có thể theo dõi, đánh giá và cải tiến.

Theo UNDP, dù nhiều tổ chức đã đưa SDGs vào định hướng phát triển, việc chuyển những mục tiêu mang tính chiến lược thành hành động nhất quán trong thực tế vẫn là thách thức. ISO/UNDP 53001 được xây dựng nhằm thu hẹp khoảng cách này, cung cấp khuôn khổ chung để tích hợp các ưu tiên phát triển bền vững vào quản trị, chiến lược và hoạt động hằng ngày.

ISO và UNDP ra mắt tiêu chuẩn quốc tế đầu tiên trên thế giới nhằm thúc đẩy hành động hướng tới các Mục tiêu Phát triển Bền vững 

Từ cam kết đến kết quả có thể đo lường

ISO/UNDP 53001 đưa ra các công cụ giúp tổ chức xác định những vấn đề ưu tiên, thiết lập mục tiêu, tích hợp mục tiêu vào các quy trình hiện có và đo lường kết quả theo thời gian. Đây là tiêu chuẩn hệ thống quản lý dựa trên các yêu cầu cụ thể, qua đó tạo cơ sở nhất quán để tổ chức chứng minh phương pháp quản lý của mình đáp ứng những yêu cầu đã xác định, đồng thời tăng cường trách nhiệm giải trình và niềm tin đối với các hoạt động phát triển bền vững.

Phạm vi áp dụng của tiêu chuẩn tương đối rộng. ISO/UNDP 53001 được thiết kế cho doanh nghiệp, cơ quan chính phủ, cơ sở giáo dục, tổ chức xã hội dân sự và các loại hình tổ chức khác, không phụ thuộc vào quy mô hay loại sản phẩm, dịch vụ cung cấp. Các tổ chức có thể tập trung vào những SDGs phù hợp nhất với bối cảnh hoạt động và các bên liên quan thay vì áp dụng một cách máy móc toàn bộ mục tiêu.

Cấu trúc của tiêu chuẩn bao quát nhiều nội dung quen thuộc của một hệ thống quản lý, từ xác định bối cảnh tổ chức và nhu cầu của các bên liên quan, vai trò của lãnh đạo, chính sách SDG, hoạch định mục tiêu, quản lý rủi ro và cơ hội đến nguồn lực, năng lực, truyền thông, kiểm soát hoạt động và đánh giá kết quả thực hiện.

Tổng Thư ký ISO Sergio Mujica cho rằng các SDGs đã tạo ra tầm nhìn chung trên phạm vi toàn cầu trong một thập kỷ, nhưng các tổ chức hiện cần những phương thức cụ thể để biến tầm nhìn đó thành hành động. Việc đưa cách tiếp cận dựa trên tiêu chuẩn quốc tế vào lĩnh vực SDGs được kỳ vọng tạo ra ngôn ngữ và khuôn khổ chung, hỗ trợ tổ chức tạo ra tác động tích cực đối với con người và hành tinh.

Trong quá trình xây dựng ISO/UNDP 53001, UNDP lựa chọn ISO làm đối tác phát triển tiêu chuẩn quốc tế. Sự hợp tác kết hợp chuyên môn của UNDP về phát triển bền vững với hệ thống tiêu chuẩn hóa toàn cầu và mạng lưới các cơ quan tiêu chuẩn quốc gia của ISO.

Ông Marcos Neto, Trợ lý Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc, Giám đốc Cục Chính sách và Hỗ trợ Chương trình của UNDP, nhấn mạnh việc đạt được các SDGs đòi hỏi sự tham gia tích cực của mọi loại hình tổ chức. Theo ông, việc đưa phát triển bền vững trở thành một phần của quá trình ra quyết định hằng ngày có thể góp phần thúc đẩy tiến độ thực hiện Chương trình nghị sự 2030.

Xây dựng khuôn khổ có thể sử dụng lâu dài

Việc xây dựng tiêu chuẩn có sự tham gia của các chuyên gia quốc tế nhằm đạt được đồng thuận giữa nhiều lĩnh vực và quan điểm khác nhau. Jens Heiede, Giám đốc điều hành Danish Standards, cho biết thách thức đặt ra là xây dựng một tiêu chuẩn có khả năng áp dụng cho các tổ chức thuộc mọi quy mô, lĩnh vực và khu vực địa lý. Kết quả là một tập hợp yêu cầu mang tính thực tiễn và được thống nhất ở cấp độ quốc tế.

Một điểm quan trọng khác của ISO/UNDP 53001 là tiêu chuẩn được định hướng sử dụng lâu dài, không giới hạn ở mốc năm 2030. Theo ISO, tài liệu được thiết kế để hỗ trợ các SDGs hiện hành cũng như những mục tiêu toàn cầu có thể kế nhiệm Chương trình nghị sự 2030. Cơ chế rà soát định kỳ của ISO sẽ giúp tiêu chuẩn tiếp tục được cập nhật để duy trì tính phù hợp.

ISO và UNDP cũng dự kiến tiếp tục phối hợp với các đối tác để hỗ trợ triển khai, trong đó có việc xây dựng hướng dẫn theo từng lĩnh vực nhằm kết nối các ưu tiên phát triển bền vững toàn cầu với điều kiện thực tế của ngành và thị trường. Song song với ISO/UNDP 53001, ISO đang phát triển ISO/UNDP 53002 về hướng dẫn triển khai hệ thống quản lý SDGs.

Với khả năng được các thành viên ISO trên toàn cầu tiếp nhận, ISO/UNDP 53001 được kỳ vọng tạo ra một khuôn khổ tham chiếu chung cho doanh nghiệp, chính phủ và các tổ chức phát triển. Thay vì coi SDGs như một nhóm cam kết đứng ngoài hoạt động quản trị, tiêu chuẩn hướng tới đưa các mục tiêu phát triển bền vững vào chính quá trình hoạch định, vận hành, đo lường và cải tiến của tổ chức, qua đó tăng tính minh bạch và khả năng chứng minh kết quả thực tế.

Bảo Linh