Khẩu trang: Không phải cứ nhiều lớp là chất lượng tốt?

Số lớp không quyết định tất cả

Một chiếc khẩu trang có nhiều lớp nhưng vật liệu các lớp không phù hợp hoặc cấu tạo không đáp ứng yêu cầu thì số lượng lớp cũng không thể trở thành căn cứ khẳng định sản phẩm có khả năng lọc tốt.

Với khẩu trang y tế thông thường, TCVN 8389-1:2010 là tiêu chuẩn quốc gia được sử dụng để tham chiếu các yêu cầu kỹ thuật. Ngoài ra, TCVN 8389 còn có phần dành cho khẩu trang y tế phòng nhiễm khuẩn và khẩu trang y tế phòng độc hóa chất. Điều này cho thấy ngay trong nhóm khẩu trang y tế cũng có sự phân loại theo mục đích sử dụng. Vì vậy, không thể lấy riêng số lượng lớp để so sánh và kết luận sản phẩm nào tốt hơn.

Khi lựa chọn, người tiêu dùng nên quan tâm khẩu trang thuộc nhóm nào, được sử dụng cho mục đích gì và sản phẩm công bố áp dụng tiêu chuẩn nào. Một chiếc khẩu trang dùng trong môi trường y tế không hoàn toàn giống khẩu trang có tấm lọc bụi sử dụng để bảo vệ cơ quan hô hấp trong môi trường có bụi.

TCVN 8389-1:2010 đề cập đến khẩu trang y tế thông thường; TCVN 8389-2:2010 về khẩu trang y tế phòng nhiễm khuẩn và TCVN 8389-3:2010 về khẩu trang y tế phòng độc hóa chất. Trong khi đó, TCVN 7312:2003 là tiêu chuẩn về phương tiện bảo vệ cá nhân đối với cơ quan hô hấp, khẩu trang có tấm lọc bụi.

Vì vậy, trước khi chọn mua, người tiêu dùng cần xác định nhu cầu thực tế. Khẩu trang sử dụng hằng ngày, khẩu trang y tế hay sản phẩm dùng trong môi trường có bụi đều không nên đánh giá theo cùng một tiêu chí.

Đeo không kín, hiệu quả cũng bị ảnh hưởng

Không chỉ vật liệu và cấu tạo, cách khẩu trang ôm vào khuôn mặt cũng là vấn đề đáng lưu ý. Một chiếc khẩu trang dù có khả năng lọc tốt nhưng bị hở nhiều ở vùng mũi, hai bên má hoặc không phù hợp kích thước khuôn mặt thì hiệu quả bảo vệ khi sử dụng thực tế có thể bị ảnh hưởng.

Các yêu cầu được thể hiện trong tiêu chuẩn cơ sở của sản phẩm khẩu trang y tế công bố trên hệ thống của Bộ Y tế cũng đề cập đến những bộ phận như dây đeo, thanh nẹp mũi, bề mặt và khả năng ôm sát khuôn mặt. Đây là lý do người dùng không nên chỉ quan tâm khẩu trang có bao nhiêu lớp mà bỏ qua việc sản phẩm có vừa mặt, dây đeo có chắc chắn và khẩu trang có bị xô lệch trong quá trình sử dụng hay không.

Cẩn trọng với những lời quảng cáo “nhiều lớp”

Theo khảo sát của PV, hiện nay trên bao bì khẩu trang ghi chú nhiều thông tin chưa kiểm chứng như “5 lớp”, “7 lớp”, “siêu lọc”, “kháng khuẩn”, “lọc bụi mịn”... Tuy nhiên, người tiêu dùng không nên dựa vào một vài cụm từ trên bao bì để kết luận ngay về chất lượng sản phẩm.

Đối với khẩu trang y tế, đây là nhóm trang thiết bị y tế. Trên hệ thống công bố trang thiết bị y tế của Bộ Y tế, nhiều sản phẩm khẩu trang y tế được công bố là trang thiết bị y tế loại A, kèm thông tin về tiêu chuẩn chất lượng áp dụng và các tài liệu liên quan. Do đó, thay vì chỉ nhìn vào số lớp, người mua có thể kiểm tra tên sản phẩm, đơn vị sản xuất hoặc chịu trách nhiệm, mục đích sử dụng, hướng dẫn sử dụng và tiêu chuẩn mà sản phẩm công bố áp dụng.

Nếu sản phẩm đưa ra tuyên bố cụ thể về khả năng lọc hoặc tính năng bảo vệ, người tiêu dùng cũng nên xem xét thông tin kỹ thuật đi kèm thay vì chỉ dựa vào quảng cáo.

Chọn khẩu trang không nên chỉ nhìn bằng mắt

Khẩu trang là sản phẩm sử dụng trực tiếp trên cơ thể nên sự phù hợp khi đeo rất quan trọng. Một sản phẩm quá rộng, quá chật hoặc không ôm được vùng mũi và hai bên mặt sẽ khó phát huy đầy đủ công dụng.

Với khẩu trang dùng một lần, người sử dụng cần tuân thủ hướng dẫn của nhà sản xuất về cách đeo, thời điểm thay và bỏ sản phẩm sau sử dụng. Khi khẩu trang bị ẩm, bẩn hoặc hư hỏng, cần xử lý theo hướng dẫn phù hợp. Quan trọng hơn, không nên có tâm lý “càng dày càng tốt”. Một chiếc khẩu trang nhiều lớp nhưng gây khó chịu, khiến người dùng thường xuyên kéo xuống hoặc đeo không đúng cách thì chưa chắc đã mang lại hiệu quả sử dụng như mong muốn.

Theo tư vấn của chuyên gia, số lớp chỉ là một đặc điểm của khẩu trang. Nó không phải là tiêu chí độc lập để khẳng định chất lượng sản phẩm. Hai chiếc khẩu trang cùng có 5 lớp vẫn có thể khác nhau về vật liệu, cấu tạo, tiêu chuẩn áp dụng và mục đích sử dụng. Vì vậy, nếu chỉ nhìn vào con số trên bao bì, người tiêu dùng rất dễ đánh giá sản phẩm theo cảm tính.

Cách lựa chọn phù hợp hơn là xác định nhu cầu trước, sau đó xem sản phẩm thuộc loại nào, thông tin nhà sản xuất ra sao, tiêu chuẩn nào được công bố áp dụng và hướng dẫn sử dụng đi kèm. Khẩu trang nhiều lớp chưa chắc tốt hơn khẩu trang ít lớp. Điều quan trọng là sản phẩm phải phù hợp mục đích sử dụng và đáp ứng những yêu cầu kỹ thuật tương ứng.

Cẩm Anh