Khi thuốc bảo vệ thực vật sinh học cần một 'hàng rào' chất lượng

Kiểm soát chất lượng từ “gốc”

Trong sản xuất nông nghiệp hiện đại, thuốc bảo vệ thực vật sinh học được xem là một trong những giải pháp góp phần giảm tác động tiêu cực đến môi trường, hướng tới mô hình canh tác bền vững. Khác với thuốc bảo vệ thực vật hóa học truyền thống, các chế phẩm sinh học thường sử dụng các vi sinh vật có lợi nhằm hỗ trợ phòng trừ sâu bệnh hoặc cải thiện sức khỏe cây trồng.

Tuy nhiên, chất lượng thuốc bảo vệ thực vật sinh học phụ thuộc lớn vào sự ổn định và hàm lượng của các chủng vi sinh vật được sử dụng. Nếu mật độ vi sinh vật thấp hơn công bố hoặc việc nhận diện chủng không chính xác, hiệu quả phòng trừ dịch hại có thể bị ảnh hưởng.

Xuất phát từ yêu cầu đó, TCVN 14374:2025 được xây dựng nhằm quy định phương pháp định lượng Trichoderma koningii trong thuốc bảo vệ thực vật sinh học. Tiêu chuẩn thuộc lĩnh vực thuốc trừ dịch hại và các hóa chất nông nghiệp nói chung, với mã phân loại quốc tế ICS 65.100.01.

Kết hợp hai phương pháp nhận diện chính xác vi sinh vật

Điểm nổi bật của TCVN 14374:2025 là đưa ra phương pháp xác định Trichoderma koningii bằng sự kết hợp giữa kỹ thuật đếm khuẩn lạc và phương pháp sinh học phân tử PCR.

Theo đó, phương pháp đếm khuẩn lạc giúp xác định số lượng vi sinh vật có khả năng phát triển trên môi trường nuôi cấy phù hợp. Đây là phương pháp truyền thống được sử dụng phổ biến trong kiểm tra vi sinh, cho phép đánh giá mật độ vi sinh vật sống trong mẫu sản phẩm.

Bên cạnh đó, kỹ thuật PCR được sử dụng để khẳng định sự hiện diện của chủng Trichoderma koningii. So với phương pháp chỉ dựa vào đặc điểm hình thái, PCR giúp tăng độ chính xác trong nhận diện vi sinh vật nhờ khả năng phát hiện đặc điểm vật liệu di truyền.

Việc kết hợp hai phương pháp giúp quá trình đánh giá chất lượng thuốc bảo vệ thực vật sinh học toàn diện hơn: vừa kiểm soát được số lượng vi sinh vật, vừa hạn chế nguy cơ nhầm lẫn giữa các chủng có đặc điểm gần giống nhau.

Góp phần minh bạch thị trường chế phẩm sinh học

Sự phát triển nhanh của thị trường thuốc bảo vệ thực vật sinh học đặt ra yêu cầu kiểm soát chất lượng ngày càng chặt chẽ. Không chỉ doanh nghiệp sản xuất, các đơn vị kiểm nghiệm, cơ quan quản lý và người sử dụng đều cần có cơ sở kỹ thuật thống nhất để đánh giá sản phẩm.

Việc áp dụng TCVN 14374:2025 giúp tạo ra phương pháp kiểm tra đồng bộ, hỗ trợ doanh nghiệp kiểm soát quy trình sản xuất từ khâu nghiên cứu, sản xuất đến lưu thông sản phẩm.

Đối với người nông dân, việc kiểm soát chất lượng thuốc bảo vệ thực vật sinh học có ý nghĩa trực tiếp trong bảo đảm hiệu quả sử dụng. Một sản phẩm đạt yêu cầu không chỉ cần có tên gọi, nguồn gốc rõ ràng mà còn phải đáp ứng các tiêu chí kỹ thuật về thành phần hoạt chất sinh học.

Trong bối cảnh ngành nông nghiệp đang chuyển hướng sang sản xuất an toàn, giảm phát thải và nâng cao giá trị nông sản, những tiêu chuẩn kỹ thuật như TCVN 14374:2025 được xem là công cụ quan trọng để nâng cao chất lượng chuỗi sản xuất. Bằng việc đưa ra phương pháp định lượng và xác nhận chủng Trichoderma koningii bằng công nghệ hiện đại, tiêu chuẩn này góp phần thúc đẩy việc quản lý chất lượng thuốc bảo vệ thực vật sinh học theo hướng khoa học, minh bạch và phù hợp với yêu cầu phát triển nông nghiệp bền vững.

Hùng Anh