Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo tạo lực đẩy cho tăng trưởng bền vững

Theo đó, công nghệ số, dữ liệu lớn và tự động hóa đang được thúc đẩy mạnh mẽ và từng bước ứng dụng sâu rộng trong quản lý nhà nước cũng như hoạt động sản xuất, kinh doanh. Đây được xem là hướng đi căn bản nhằm đổi mới mô hình tăng trưởng theo chiều sâu, nâng cao năng suất lao động, hiệu quả sử dụng nguồn lực và khả năng cạnh tranh của nền kinh tế trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng. 

Thực tiễn triển khai cho thấy, KHCN không còn là lĩnh vực hỗ trợ đơn thuần mà đang từng bước trở thành nền tảng tạo ra giá trị gia tăng bền vững, đóng vai trò dẫn dắt quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế và nâng cao chất lượng tăng trưởng.

Theo Cục Thống kê, trong năm 2025, tác động của khoa học, công nghệ đối với nền kinh tế ngày càng rõ nét. Các hoạt động khoa học công nghệ đóng góp trực tiếp khoảng 1,68% GDP, đồng thời tác động gián tiếp thông qua các ngành liên quan khoảng 0,81%. Tổng mức đóng góp của khoa học, công nghệ vào GDP ước đạt 2,5%, tương đương khoảng 320,4 nghìn tỷ đồng, tăng 16,3% so với năm 2024 và tăng 51% so với năm 2020.

Không chỉ góp phần mở rộng quy mô GDP, khoa học và công nghệ còn tác động trực tiếp đến năng suất lao động, hiệu quả quản trị và khả năng thích ứng của doanh nghiệp trước những biến động của thị trường. Việc ứng dụng công nghệ mới, chuyển đổi số và tự động hóa quy trình đang giúp nhiều doanh nghiệp giảm chi phí, nâng cao chất lượng sản phẩm và mở rộng không gian phát triển.

Cùng với đó, hệ sinh thái khoa học, công nghệ trong nước tiếp tục được củng cố với việc đưa Sàn Giao dịch Khoa học và Công nghệ quốc gia vào vận hành, góp phần kết nối cung – cầu công nghệ và thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Tuy nhiên, thực tế cũng cho thấy tỷ lệ doanh nghiệp có hoạt động đổi mới sáng tạo trong năm 2025 chỉ đạt 34,6%, giảm 4,2 điểm phần trăm so với năm 2024, phản ánh những rào cản nhất định trong việc biến đổi mới sáng tạo thành động lực nội sinh phổ biến trong cộng đồng doanh nghiệp.

Trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ, năm 2025 ghi nhận sự gia tăng mạnh mẽ cả về số lượng đơn đăng ký và số văn bằng được cấp. Bộ Khoa học và Công nghệ đã tiếp nhận 183.700 đơn đăng ký quyền sở hữu công nghiệp, tăng 20,4%; xử lý 249.854 đơn, tăng 74,4% và cấp 83.000 văn bằng bảo hộ, tăng 54,6% so với năm trước. Những con số này cho thấy nhận thức về giá trị của tài sản trí tuệ và vai trò của đổi mới sáng tạo trong xã hội ngày càng nâng cao.

Khoa học công nghệ được quan tâm, thúc đẩy mạnh mẽ.

Song song đó, cải cách hành chính và chuyển đổi số trong lĩnh vực khoa học, công nghệ tiếp tục đạt nhiều kết quả tích cực. Hệ thống dịch vụ công trực tuyến đã tiếp nhận hơn 94,3 nghìn hồ sơ, đồng bộ gần 636,95 nghìn hồ sơ lên Cổng Dịch vụ công quốc gia. Hiện có 1.955 thủ tục hành chính được cung cấp trực tuyến, trong đó 1.075 thủ tục ở mức toàn trình, góp phần giảm thời gian, chi phí cho người dân và doanh nghiệp, đồng thời nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.

Bên cạnh kết quả đạt được, quá trình triển khai cũng đặt ra không ít thách thức. Đổi mới sáng tạo trong khu vực doanh nghiệp vẫn còn phân hóa, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa; liên kết giữa viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp chưa thực sự chặt chẽ; cơ chế khuyến khích đầu tư cho nghiên cứu – phát triển và thương mại hóa kết quả nghiên cứu cần tiếp tục được hoàn thiện.

Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo không chỉ là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc. Việc triển khai hiệu quả Nghị quyết số 57-NQ/TW ngay từ năm đầu tiên có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, tạo nền tảng để Việt Nam nâng cao năng suất, chất lượng tăng trưởng và từng bước khẳng định vị thế trong chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.

Thanh Hiền