Khung kiến trúc công nghệ thông tin và truyền thông phát triển đô thị thông minh quốc gia

Khung kiến trúc ICT phát triển đô thị thông minh (ĐTTM) quốc gia là căn cứ để các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp triển khai các giải pháp ICT phục vụ phát triển ĐTTM theo hướng đồng bộ, tương thích, bảo đảm kết nối, liên thông, tránh đầu tư trùng lặp, lãng phí nguồn lực.

Khung kiến trúc ICT phát triển ĐTTM quốc gia xác định kiến trúc tổng thể, các tiêu chuẩn kỹ thuật để bảo đảm các hệ thống thông tin ĐTTM có khả năng chia sẻ, khai thác dữ liệu mở, phục vụ quản trị, điều hành và cung cấp dịch vụ đô thị; là căn cứ quan trọng để các địa phương xây dựng Kiến trúc ICT phát triển ĐTTM cấp tỉnh để triển khai các hạng mục ICT phát triển ĐTTM phù hợp với bối cảnh, nhu cầu thực tiễn tại địa phương.

Về phạm vi áp dụng, khung kiến trúc ICT phát triển ĐTTM quốc gia áp dụng cho các địa phương để xây dựng Kiến trúc ICT phát triển ĐTTM cấp tỉnh, bảo đảm phù hợp, tương thích với Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số. Các bộ, ngành Trung ương áp dụng Khung kiến trúc ICT phát triển ĐTTM để bảo đảm đồng bộ, tương thích, kết nối, chia sẻ dữ liệu với hệ thống thông tin của các địa phương trong quá trình triển khai các nội dung liên quan đến phát triển ĐTTM của từng lĩnh vực như: y tế thông minh, giáo dục thông minh, giao thông thông minh, môi trường thông minh, du lịch thông minh,…

Việc triển khai áp dụng Khung kiến trúc ICT phát triển ĐTTM tại các địa phương phải bảo đảm tuân thủ Quy định số 05-QĐ/BCĐTW ngày 27/8/2025 của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số về Mô hình liên thông số thống nhất, hiệu quả và quản trị dựa trên dữ liệu trong hệ thống chính trị, Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số ban hành theo Quyết định số 3090/QĐ-BKHCN ngày 08/10/2025 của Bộ Khoa học và Công nghệ; đồng thời bảo đảm phù hợp với các nội dung, nhiệm vụ phát triển ĐTTM đã được phê duyệt trong Đề án, Chương trình, Kế hoạch phát triển ĐTTM của địa phương.

Ảnh minh hoạ.

Việc xây dựng Kiến trúc ICT phát triển ĐTTM giúp địa phương xác định tầm nhìn và kế hoạch tổng thể, lâu dài, đồng thời bảo đảm tính đồng bộ và bền vững trong phát triển ĐTTM. Kiến trúc ICT phát triển ĐTTM đóng vai trò nền tảng tổng thể làm căn cứ để địa phương, doanh nghiệp và các bên liên quan thiết kế, xây dựng các thành phần, chức năng, giải pháp và dịch vụ ứng dụng ICT trong việc xây dựng ĐTTM ở địa phương.

Kiến trúc ICT phát triển ĐTTM của tỉnh/thành phố là kiến trúc mở, mô-đun hoá, bảo đảm tính trung lập về công nghệ, chống khóa công nghệ, bảo đảm tính tương thích, kết nối liên thông, chia sẻ dữ liệu và có khả năng mở rộng linh hoạt tuỳ theo quy mô đô thị, sự thay đổi của các nghiệp vụ liên quan và xu hướng phát triển ICT. Kiến trúc ICT cũng là cơ sở tham chiếu để phát triển, cung cấp các dịch vụ ĐTTM một cách nhanh chóng, hiệu quả, bảo đảm an toàn, an ninh mạng. 

Khung kiến trúc ICT phát triển ĐTTM quốc gia được thiết kế như một hệ sinh thái thống nhất, liên kết chặt chẽ giữa cấp Quốc gia và địa phương. 

Tầng Quốc gia: Đóng vai trò kiến tạo, chuẩn hóa, giám sát, ban hành tiêu chuẩn và cung cấp các nền tảng dữ liệu dùng chung (Master Data) để đảm bảo tính đồng bộ trên toàn quốc nhưng không can thiệp trực tiếp vào công tác vận hành của địa phương. Tại tầng này, các Bộ, ngành (như Bộ Xây dựng, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Công an,…) thực hiện chức năng quản lý nhà nước chuyên ngành qua các nền tảng, hệ thống quy mô quốc gia thông qua việc kết nối, chia sẻ dữ liệu hai chiều với địa phương.

Tầng Địa phương: Tại tầng này, các công nghệ ICT được ứng dụng sâu rộng vào hạ tầng kỹ thuật đô thị để giải quyết các vấn đề cụ thể (giao thông, môi trường, quy hoạch...) và phục vụ người dân, doanh nghiệp. Các nội dung triển khai tại tầng này trên cơ sở các nhiệm vụ, giải pháp phát triển ĐTTM trong Đề án, Kế hoạch phát triển ĐTTM cấp tỉnh đã được phê duyệt, trong đó khuyến khích lựa chọn các trụ cột ưu tiên triển khai trong từng giai đoạn phù hợp với đặc thù của từng địa phương gắn với các tiêu chí, chỉ số đánh giá, công nhận cấp độ trưởng thành ĐTTM theo hướng dẫn của Bộ Xây dựng.

Sự liên kết giữa hai tầng này không chỉ là kết nối kỹ thuật qua trục liên thông mà là sự liên thông về dữ liệu và quản trị: Dữ liệu được khởi tạo, lưu trữ, chia sẻ và khai thác theo các quy chế của Khung quản trị, quản lý dữ liệu quốc gia, đảm bảo nguyên tắc “đúng - đủ - sạch - sống - thống nhất – dùng chung”.

Tiểu My