Làm gì để giải quyết vấn nạn 'luật sư giả, công ty luật dỏm'?

Ngày 5/11, Viện Nghiên cứu Chính sách Pháp luật & Kinh tế hội nhập phối hợp cùng Trung tâm tư vấn pháp luật Toàn Tâm (TTLCC) và Trung tâm tư vấn pháp luật Minh Sơn (TVPLMS) tổ chức tọa đàm “nhận diện, phòng tránh luật sư giả và công ty luật dỏm”.

Phát biểu khai mạc tọa đàm, ThS. Hồ Thị Thanh Tuyền - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chính sách pháp luật & Kinh tế hội nhập cho biết, gần đây câu chuyện về “luật sư giả”, “công ty luật fake” đang được cộng đồng mạng đặc biệt quan tâm. Do đó, chương trình nhằm bảo vệ uy tín và hỗ trợ người dân, doanh nghiệp thành viên, người yếu thế nhận diện thủ đoạn mạo danh, đề xuất giải pháp phòng ngừa và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp.

Tọa đàm nhằm bảo vệ uy tín và hỗ trợ người dân, doanh nghiệp thành viên, người yếu thế nhận diện thủ đoạn mạo danh, đề xuất giải pháp phòng ngừa và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp.

ThS. Phạm Trắc Long - Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu Chính sách pháp luật & Kinh tế hội nhập cho rằng, hoạt động nghề luật sư là hoạt động nghề nghiệp đặc thù, được thực hiện trên cơ sở pháp luật và trong phạm vi quyền, nghĩa vụ của luật sư. Luật sư có thể nghiên cứu hồ sơ, đánh giá chứng cứ, tư vấn phương án, tham gia tố tụng và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp cho khách hàng.

Nhưng, luật sư không thể thay thế cơ quan tiến hành tố tụng hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền để quyết định kết quả của một vụ việc. Do vậy, bất kỳ ai đưa ra cam kết chắc chắn về kết quả vụ án hoặc sử dụng việc “có quan hệ với cơ quan nhà nước” như một lợi thế để yêu cầu khách hàng giao tiền đều là trường hợp người dân cần đặc biệt thận trọng.

TS. Trần Anh Tuấn - nguyên Phó trưởng ban Ban Phong trào, UBTW MTTQ Việt Nam cho biết, hiện nay, có nhiều hành vi giả mạo ngành luật diễn ra. Có thể kể đến như cá nhân không phải luật sư nhưng tự nhận là luật sư; tài khoản mạng xã hội không có người cụ thể đứng sau; hoặc doanh nghiệp hoạt động theo Luật Doanh nghiệp nhưng gắn chữ “luật” để gây nhầm lẫn, cung cấp dịch vụ pháp lý như tổ chức hành nghề luật sư.

Qua đó, nếu người dân, doanh nghiệp và người yếu thế không tìm hiểu kỹ dễ bị nhầm lẫn, hậu quả không chỉ là thiệt hại tài chính mà còn khiến vụ việc tranh chấp của người dân rơi vào ngõ cụt, làm mất niềm tin vào luật sư chân chính, cơ quan tố tụng và nền tư pháp…

Ông Nguyễn Thành Hưng – Phó giám đốc Trung tâm tư vấn pháp luật Toàn Tâm chia sẻ, hàng tuần Trung tâm tổ chức tư vấn pháp luật miễn phí cho người dân, thường tiếp nhận phản ánh do cả tin nên bị các đối tượng sử dụng hình ảnh để mạo danh. Có trường hợp đối tượng lấy danh nghĩa luật sư, tổ chức nổi tiếng để ký hợp đồng dịch vụ pháp lý. Tuy nhiên, khi phát sinh hậu quả, họ mới phát hiện đã giao dịch với người giả mạo.

TS. Hồ Minh Sơn, Phó Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam chia sẻ tại Tọa đàm.

Theo ông Hưng, khi khoa học công nghệ phát triển, đây còn là nguyên nhân khiến người dân dễ bị nhầm lẫn… Bởi, một cá nhân có thể dễ dàng tạo một trang Facebook, Zalo, website hoặc sử dụng danh thiếp có các thuật ngữ như “luật sư”, “luật gia”, “hãng luật”, “công ty luật” để tạo hình ảnh chuyên nghiệp. Thế nhưng, hình ảnh trên mạng xã hội, biển hiệu văn phòng hoặc danh thiếp không phải là căn cứ duy nhất để người dân xác định tư cách hành nghề…

Chính vì thế, Luật sư Phạm Lan Thảo - Phó giám đốc Trung tâm tư vấn pháp luật Minh Sơn cho rằng, người dân, doanh nghiệp trước khi giao hồ sơ hoặc ký hợp đồng dịch vụ pháp lý nên kiểm tra thông tin. Đối với luật sư, cần xác minh thông tin về họ tên, tư cách luật sư và Đoàn Luật sư nơi luật sư là thành viên. Đối với tổ chức hành nghề luật sư, cần kiểm tra tên tổ chức, người đại diện, địa chỉ và các thông tin pháp lý liên quan.

“Việc xác minh này rất cần thiết khi người dân được tiếp cận dịch vụ thông qua các tài khoản mạng xã hội hoặc thông qua người giới thiệu mà chưa từng gặp trực tiếp luật sư hoặc chưa xác định rõ tổ chức cung cấp dịch vụ”, bà Thảo nói.

Cũng theo bà Thảo, một trong những cách đơn giản để khách hàng bảo vệ quyền lợi của mình là yêu cầu việc cung cấp dịch vụ pháp lý được xác lập bằng hợp đồng rõ ràng. Trong đó, người dân không nên chỉ dựa vào những lời hứa bằng miệng hoặc các cuộc trao đổi qua điện thoại, mạng xã hội để giao một khoản tiền lớn.

Khi phát sinh tranh chấp, hợp đồng và các chứng từ liên quan sẽ là căn cứ quan trọng để xác định quyền và nghĩa vụ của các bên. Đặc biệt, khi thanh toán, người dân nên lưu giữ đầy đủ chứng từ chuyển tiền, phiếu thu, hóa đơn hoặc các tài liệu thể hiện việc thanh toán.

Trong bối cảnh dịch vụ pháp lý ngày càng phát triển, việc lựa chọn đúng là một bước rất quan trọng để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của chính mình.

Với vai trò là một tổ chức hành nghề luật sư, Luật sư Lâm Trần Khánh, Viện Nghiên cứu Chính sách pháp luật & Kinh tế hội nhập nhấn mạnh, việc nâng cao nhận thức pháp luật cho người dân không chỉ là trách nhiệm của cơ quan nhà nước và những người hành nghề luật, mà còn là trách nhiệm chung của cộng đồng. Khi người dân hiểu pháp luật, biết cách kiểm tra và biết cách tự bảo vệ mình thì những hành vi lợi dụng danh nghĩa pháp lý để lừa đảo nhằm chiếm đoạt tài sản khác sẽ khó có cơ hội thực hiện và xảy ra.

Minh Nghĩa