Lần đầu có chuẩn quốc gia định lượng Trichoderma koningii trong thuốc BVTV sinh học
(VietQ.vn) - Trong bối cảnh nông nghiệp đang chuyển dần sang hướng sinh học, giảm phụ thuộc vào hóa chất, việc kiểm soát chất lượng các sản phẩm bảo vệ thực vật sinh học ngày càng trở nên cấp thiết. Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14374:2025 được ban hành nhằm quy định phương pháp xác định và định lượng vi sinh vật có lợi Trichoderma koningii trong thuốc bảo vệ thực vật, qua đó góp phần đảm bảo tính an toàn và hiệu quả của sản phẩm trên thị trường.
Theo nội dung tiêu chuẩn, việc xác định Trichoderma koningii được thực hiện thông qua hai kỹ thuật chính. Thứ nhất là phương pháp đếm khuẩn lạc trên môi trường thạch DRBC (Dichloran Rose Bengal Chloramphenicol). Đây là phương pháp truyền thống, dùng để ước tính số lượng vi sinh vật sống trong mẫu thông qua số đơn vị hình thành khuẩn lạc (CFU). Mỗi khuẩn lạc xuất hiện trên đĩa thạch được xem là đại diện cho một vi sinh vật sống, từ đó phản ánh mật độ nấm có trong sản phẩm.
Bên cạnh đó, tiêu chuẩn yêu cầu xác nhận bằng kỹ thuật PCR (phản ứng chuỗi polymerase), một phương pháp sinh học phân tử hiện đại. Kỹ thuật này giúp nhận diện chính xác Trichoderma koningii ở cấp độ di truyền, hạn chế nhầm lẫn với các chủng vi sinh vật có hình thái tương tự. Việc kết hợp giữa đếm khuẩn lạc và PCR cho phép đánh giá đồng thời cả về số lượng và danh tính sinh học, qua đó nâng cao độ tin cậy của kết quả kiểm nghiệm.

Việc xây dựng và ban hành TCVN 14374:2025 hướng tới nhiều mục tiêu cụ thể. Trước hết, tiêu chuẩn giúp đảm bảo chất lượng các sản phẩm thuốc bảo vệ thực vật sinh học, đặc biệt là những sản phẩm chứa Trichoderma koningii, bằng cách kiểm soát số lượng vi sinh vật hoạt động. Đồng thời, đây cũng là cơ sở khoa học thống nhất để các phòng thí nghiệm, cơ sở sản xuất và cơ quan quản lý áp dụng chung một phương pháp định lượng. Nhờ đó, công tác kiểm tra chất lượng trước khi lưu thông hoặc đăng ký sản phẩm được thực hiện đồng bộ và minh bạch hơn.
Tiêu chuẩn được áp dụng cho các loại thuốc bảo vệ thực vật sinh học có chứa Trichoderma koningii, đồng thời được sử dụng trong hệ thống kiểm nghiệm và cấp phép sản phẩm. Điều này góp phần tạo ra một khung kỹ thuật rõ ràng cho toàn bộ chuỗi từ sản xuất, kiểm định đến quản lý lưu hành.
Về mặt kỹ thuật, phương pháp đếm khuẩn lạc (colony count) vẫn đóng vai trò nền tảng trong định lượng vi sinh vật, nhờ tính đơn giản và khả năng phản ánh trực tiếp số lượng nấm sống. Trong khi đó, kỹ thuật PCR bổ sung yếu tố xác nhận chính xác về mặt sinh học, giúp loại bỏ những sai lệch có thể xảy ra khi chỉ dựa vào quan sát hình thái. Sự kết hợp này giúp cân bằng giữa tính truyền thống và hiện đại, đảm bảo kết quả vừa chính xác vừa có độ tin cậy cao.
Việc ban hành TCVN 14374:2025 mang lại lợi ích rõ rệt cho nhiều bên liên quan. Đối với doanh nghiệp sản xuất thuốc bảo vệ thực vật sinh học, tiêu chuẩn là căn cứ để kiểm soát chất lượng từ nguyên liệu đầu vào đến sản phẩm đầu ra. Các phòng thí nghiệm kiểm nghiệm có cơ sở để thực hiện đánh giá theo phương pháp thống nhất, giảm sai lệch giữa các đơn vị. Trong khi đó, cơ quan quản lý có thêm công cụ khoa học để phục vụ công tác thẩm định, cấp phép và giám sát thị trường.
Ở góc độ người sử dụng, tiêu chuẩn góp phần đảm bảo rằng, các sản phẩm sinh học được đưa ra thị trường có chất lượng ổn định, an toàn và đạt hiệu quả mong muốn. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh người nông dân ngày càng quan tâm đến các giải pháp canh tác bền vững, giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường và sức khỏe.
Có thể thấy, TCVN 14374:2025 không chỉ là một quy định kỹ thuật đơn thuần mà còn phản ánh xu hướng phát triển của ngành nông nghiệp hiện đại. Việc chuẩn hóa phương pháp định lượng Trichoderma koningii bằng sự kết hợp giữa đếm khuẩn lạc và PCR đã góp phần nâng cao năng lực kiểm nghiệm trong nước, đồng thời tăng cường tính minh bạch và độ tin cậy của các sản phẩm bảo vệ thực vật sinh học.
Cẩm Anh









