Mỹ phẩm không rõ nguồn gốc: Đừng bỏ qua nguy cơ nhiễm vi sinh vật

Không rõ nguồn gốc, khó kiểm soát độ an toàn

Các sản phẩm chăm sóc cá nhân hiện rất đa dạng, trong đó nhiều sản phẩm thuộc nhóm mỹ phẩm được sử dụng hằng ngày. Khác với những sản phẩm chỉ sử dụng một lần, mỹ phẩm thường được mở, đóng và tiếp xúc với môi trường trong suốt quá trình sử dụng. Vì vậy, việc kiểm soát chất lượng từ nguyên liệu, sản xuất, đóng gói đến bảo quản có ý nghĩa quan trọng đối với an toàn của sản phẩm.

Theo quy định hiện hành về quản lý mỹ phẩm, tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm đưa mỹ phẩm ra thị trường phải bảo đảm sản phẩm không gây hại cho sức khỏe con người khi sử dụng trong điều kiện bình thường hoặc phù hợp theo hướng dẫn. Nhà sản xuất, chủ sở hữu sản phẩm cũng phải đánh giá tính an toàn của từng sản phẩm theo hướng dẫn đánh giá tính an toàn mỹ phẩm của ASEAN.

Đáng chú ý, quy định của Bộ Y tế yêu cầu giới hạn kim loại nặng và vi sinh vật trong mỹ phẩm phải đáp ứng yêu cầu của ASEAN. Đây là cơ sở quan trọng để kiểm soát những nguy cơ mà người tiêu dùng không thể nhận biết chỉ bằng mắt thường.

Đằng sau sản phẩm chăm sóc cá nhân không rõ nguồn gốc tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Theo hướng dẫn của ASEAN, tổng số vi sinh vật hiếu khí trung bình đối với mỹ phẩm dành cho trẻ dưới 3 tuổi, sản phẩm sử dụng ở vùng mắt và niêm mạc không được vượt quá 500 CFU/g hoặc CFU/ml; đối với sản phẩm khác giới hạn là 1.000 CFU/g hoặc CFU/ml. Một số vi sinh vật được yêu cầu không được phát hiện trong mẫu thử, trong đó có Pseudomonas aeruginosa, Staphylococcus aureus và Candida albicans.

Những quy định này cho thấy nhiễm vi sinh vật không phải vấn đề có thể xem nhẹ. Với sản phẩm chứa nước hoặc các thành phần có khả năng hỗ trợ sự phát triển của vi sinh vật, nhà sản xuất phải có biện pháp kiểm soát phù hợp trong quá trình sản xuất và bảo quản. Hệ thống chất bảo quản, nếu được sử dụng, cũng phải tuân thủ yêu cầu về thành phần và giới hạn sử dụng. ASEAN có danh mục riêng về các chất bảo quản được phép sử dụng trong mỹ phẩm, kèm giới hạn nồng độ và điều kiện áp dụng.

Tuy nhiên, không nên hiểu rằng cứ sản phẩm không rõ nguồn gốc là chắc chắn nhiễm khuẩn hoặc chứa chất độc. Đây là nguy cơ cần được kiểm soát bằng hồ sơ sản phẩm, quy trình sản xuất và kiểm nghiệm chứ không thể kết luận chỉ bằng hình thức bên ngoài.

Nguy cơ không chỉ đến từ vi sinh vật

Khi một sản phẩm không có thông tin rõ ràng về nhà sản xuất, thành phần, nguồn gốc xuất xứ hoặc không được kiểm soát trong chuỗi cung ứng chính thức, người tiêu dùng khó có cơ sở để biết sản phẩm có đúng công thức, đạt yêu cầu chất lượng và an toàn hay không.

Theo quy định hiện hành, mỹ phẩm có thể bị đình chỉ lưu hành, thu hồi nếu không đạt chất lượng, không an toàn cho người sử dụng, chứa chất cấm hoặc chứa chất có nồng độ, hàm lượng vượt giới hạn cho phép. Đáng chú ý, mỹ phẩm giả, nhập lậu, không rõ nguồn gốc, xuất xứ hoặc không còn nguyên vẹn bao bì cũng thuộc trường hợp có thể bị đình chỉ lưu hành và thu hồi.

Với người sử dụng, nguy cơ từ sản phẩm không bảo đảm chất lượng có thể khác nhau tùy thành phần, vị trí sử dụng và tình trạng da. Những sản phẩm dùng quanh mắt, môi, trên vùng da tổn thương hoặc sản phẩm dành cho trẻ nhỏ cần được đặc biệt thận trọng. Việc đưa một sản phẩm không rõ thành phần lên những khu vực này khiến người sử dụng khó đánh giá trước các nguy cơ có thể xảy ra.

Trong trường hợp sản phẩm bị nhiễm vi sinh vật, nguy cơ không chỉ là sản phẩm bị biến đổi hoặc hư hỏng. Một số vi sinh vật được kiểm soát nghiêm ngặt trong mỹ phẩm vì có khả năng gây vấn đề cho người sử dụng. Đây cũng là lý do các giới hạn vi sinh được xây dựng khác nhau tùy nhóm sản phẩm và vị trí sử dụng.

Vì vậy, thay vì chỉ quan tâm sản phẩm có giá rẻ hay được quảng cáo với công dụng hấp dẫn, người tiêu dùng nên kiểm tra nguồn gốc, thông tin trên nhãn, đơn vị chịu trách nhiệm đưa sản phẩm ra thị trường và tình trạng bao bì. Với mỹ phẩm, có thể kiểm tra thông tin công bố sản phẩm khi cần thiết và ưu tiên mua tại những kênh phân phối có thông tin rõ ràng.

Một sản phẩm chăm sóc cá nhân an toàn không thể được đánh giá chỉ bằng cảm quan. Đằng sau một chai dầu gội, lọ kem hay sản phẩm chăm sóc da là cả quá trình kiểm soát nguyên liệu, công thức, sản xuất, đóng gói và bảo quản. Khi nguồn gốc bị bỏ ngỏ, người tiêu dùng cũng mất đi một phần cơ sở để kiểm chứng những yếu tố này.

Do đó, với các sản phẩm tiếp xúc trực tiếp với cơ thể mỗi ngày, rõ nguồn gốc không chỉ là vấn đề về xuất xứ mà còn là điều kiện để người tiêu dùng có thể truy xuất và yêu cầu trách nhiệm khi sản phẩm có vấn đề. Đây là lý do không nên đánh đổi sự an toàn lấy mức giá rẻ hoặc những lời quảng cáo thiếu căn cứ.

Hùng Anh